ਅਬਦ ਅਲ-ਮਾਲਿਕ ਬਿਨ ਮਰਬਾਨ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇਕ ਅਜ਼ਾਦ ਵਿਸ਼ਵਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਇਸ ’ਤੇ ਜਾਓ: ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ, ਖੋਜ
ਅਬਦ ਅਲ-ਮਾਲਿਕ ਬਿਨ ਮਰਬਾਨ
एक सिक्के पर अब्द अल-मलिक
ਰਾਜ ਦਾ ਸਮਾਂ ੬੮੫ - ੭੦੫
ਜਨਮ ੬੪੬
ਮੱਕਾ ਪ੍ਰਾਂਤ
ਮੌਤ ੭੦੫
ਅਲ-ਸਿੰਨਬਰਾ (ਆਧੁਨਿਕ ਇਸਰਾਇਲ ਵਿੱਚ)
ਵਾਰਿਸ-ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਲ-ਵਲੀਦ ਪਹਿਲਾਂ
ਖਾਨਦਾਨ ਉਮਇਅਦ

ਅਬਦ ਅਲ-ਮਲਿਕ ਬਿਨ ਮਰਵਾਨ (ਅਰਬੀ: عبد الملك بن مروان ) ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਸ਼ੁਰੁਆਤੀ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਉਮਇਅਦ ਖਿਲਾਫਤ ਦਾ ਇੱਕ ਖਲੀਫਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਮਰਵਾਨ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਖਲੀਫਾ ਬਣਾ। ਅਬਦ ਅਲ-ਮਲਿਕ ਇੱਕ ਸਿੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਨਿਪੁਣ ਸ਼ਾਸਕ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਬਣੀ ਰਹੇ। ੧੪ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਇਤੀਹਾਸਕਾਰ ਇਬਨ ਖਲਦੂਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅਬਦ ਅਲ-ਮਲਿਕ ਬਿਨ ਮਰਵਾਨ ਸਭਤੋਂ ਮਹਾਨ ਅਰਬ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਖਲੀਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਰਾਜਕੀਏ ਮਾਮਲੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਵਇਅਵਸਿਥਤ ਕਰਣ ਲਈ ਉਹ ਮੋਮਿਨਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਉਮਰ ਬਿਨ ਅਲ-ਖੱਤਾਬ ਦੇ ਨਕਸ਼-ਏ-ਕ਼ਦਮ ‘ਤੇ ਚੱਲਿਆ।

ਵਿਵਰਨ[ਸੋਧੋ]

ਅਬਦ ਅਲ-ਮਲਿਕ ਦੇ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਰਾਜਭਾਸ਼ਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦਸਤਾਵੇਜਾਂ ਨੂੰ ਅਰਬੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਮੁਸਲਮਾਨ ਖੇਤਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਮੁਦਰਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਸੰਨ ੬੯੨ ਵਿੱਚ ਬੀਜਾਂਟੀਨ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਰਾਜੇ ਜਸਟਿਨਿਅਨ ਦੂਸਰਾ ਅਤੇ ਉਮਇਅਦ ਖਿਲਾਫਤ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸਿਬਾਸਤੋਪੋਲਿਸ ਦਾ ਲੜਾਈ ਛਿੜ ਗਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਮਇਅਦੋਂ ਦੀ ਫਤਹਿ ਹੋਈ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਡਾਕ ਸੇਵਾ ਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਵਾਇਆ। ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੁਧਾਰ ਵੀ ਕਰਵਾਏ ਗਏ। ਉਸਨੇਂ ਆਪਣੀ ਸੇਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਹਿਜਾਜ ਅਤੇ ਇਰਾਕ ‘ਤੇ ਉਮਇਆਦੋਂ ਦਾ ਕਬਜਾ ਪੱਕਾ ਕਰਵਆ, ਪਰ ਨਾਲ-ਹੀ-ਨਾਲ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਬੀਜਾਂਟਿਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਕਾਬੂ ਉਖਾੜਕੇ ਅਤਲਾਸ ਪਰਬਤਾਂ ਤੱਕ ਆਪਣਾ ਸਾਮਰਾਜ ਬੜਵਾਇਆ। ਹਿਜਾਜ ਵਿੱਚ ਕਬਜਾ ਕਰਣ ‘ਤੇ ਮੱਕਾ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਆਗਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਕਾਬਾ ਦੀ ਮਰੰਮਤ ਕਰਵਾਈ। ਉਸ ਇਮਾਰਤ ‘ਤੇ ਰੇਸ਼ਮ ਦਾ ਢੇਪ ਚੜਵਾਨੇ ਦੀ ਰਿਵਾਇਤ ਵੀ ਉਸੀ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੀ। ਹਿਜਾਜ ਵਿੱਚ ਕਬਜਾ ਕਰਣ ਲਈ ਹੱਜਾਜ ਬਿਨ ਯੁਸੁਫ ਉਸਦੇ ਬਹੁਤ ਕੰਮ ਆਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅਬਦ ਅਲ-ਮਲਿਕ ਨੇ ਹੱਜਾਜ ਨੂੰ ਇਰਾਕ ਦਾ ਰਾਜਪਾਲ ਬਣਾਕੇ ਭੇਜਿਆ। ਹੱਜਾਜ ਨੇ ਝੱਟਪੱਟ ਉੱਥੇ ‘ਤੇ ਕੂਫਾ ਅਤੇ ਬਸਰਾ ਵਿੱਚ ਤੈਨਾਤ ਅਰਬ ਫੌਜਾਂ ਵਿੱਚ ਬਗਾਵਤ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਪੂਰਵ ਦੇ ਵੱਲ ਵਿਚਕਾਰ ਏਸ਼ਿਆ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਅੱਗੇ ਚਲਕੇ ਇਸ ਹੱਜਾਜ ਨੇ ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਕਾਸਿਮ ਦੇ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਮਕਰਾਨ ਤਟ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਉਪਮਹਾਦਵੀਪ ‘ਤੇ ਹੱਲਾ ਉਚਰਨਾ ਅਤੇ ਸਿੰਧ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ‘ਤੇ ਅਰਬ ਕਬਜਾ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨ ਰਾਜ ਦੀ ਨੀਵ ਪਾਈ।[੧]

ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ[ਸੋਧੋ]

ਬਹਾਰੀ ਕੜੀਆਂ[ਸੋਧੋ]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. Emund A. Ghareeb (2004). Historical Dictionary of Iraq. SCARECROW PRESS INC. ISBN 978-0-8108-4330-1. 
Wiki letter w.svg ਇਹ ਲੇਖ ਇੱਕ ਅਧਾਰ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। Crystal txt.png