ਅਯੋਧਯਾ

ਅਯੋਧਯਾ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ । ਇਹ ਫੈਜਾਬਾਦ ਜਿਲੇ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਆਉਂਦਾ ਹੈ । ਰਾਮਜੰਮਭੂਮਿ ਅਯੋਧਯਾ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਘਾਘਰਾ ਨਦੀ ਦੇ ਅਦਾਵਾਂ ਤਟ ਉੱਤੇ ਬਸਿਆ ਹੈ । ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਕੌਸ਼ਲ ਦੇਸ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ । ਅਯੋਧਯਾਹਿੰਦੁਵਾਂਦਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ ਸੱਤ ਪਵਿਤਰ ਤੀਰਥਸਥਲੋਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੈ । ਅਥਰਵ ਵੇਦ ਵਿੱਚ ਅਯੋਧਯਾ ਨੂੰ ਰੱਬ ਦਾ ਨਗਰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਸੰਪੰਨਤਾ ਦੀ ਤੁਲਣਾ ਸਵਰਗ ਵਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ । ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅਯੋਧਯਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਮਨੂੰ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ । ਕਈ ਸ਼ਤਾਬਦੀਆਂ ਤੱਕ ਇਹ ਨਗਰ ਸੂਰਿਆਵੰਸ਼ੀ ਰਾਜਾਵਾਂ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਰਿਹਾ । ਅਯੋਧਯਾ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਮੰਦਿਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ । ਇੱਥੇ ਅੱਜ ਵੀ ਹਿੰਦੂ , ਬੋਧੀ , ਇਸਲਾਮ ਅਤੇ ਜੈਨ ਧਰਮ ਵਲੋਂ ਜੁਡ਼ੇ ਰਹਿੰਦ ਖੂਹੰਦ ਵੇਖੇ ਜਾ ਸੱਕਦੇ ਹਨ । ਜੈਨ ਮਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਥੇ ਆਦਿਨਾਥ ਸਹਿਤ ਪੰਜ ਰਤੀਥਕਰੋਂ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ ।

ਮੁੱਖ ਖਿੱਚ

ਰਾਮਕੋਟ

ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਰਾਮਕੋਟ ਅਯੋਧਯਾ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਥਾਨ ਹੈ । ਇੱਥੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਲੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰੱਧਾਲੁਆਂ ਦਾ ਸਾਲ ਭਰ ਆਣਾ ਜਾਣਾ ਲਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ । ਮਾਰਚ - ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਰਾਮ ਨੌਵੀਂ ਪਰਵ ਇੱਥੇ ਵੱਡੇ ਜੋਸ਼ ਅਤੇ ਧੂਮਧਾਮ ਵਲੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।

ਤਰੇਤਾ ਦੇ ਠਾਕੁਰ

ਇਹ ਮੰਦਿਰ ਉਸ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਬਣਿਆ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਨੇ ਅਸ਼ਵਮੇਘ ਯੱਗ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਸੀ । ਲੱਗਭੱਗ 300 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁੱਲੂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਮੰਦਿਰ ਬਣਵਾਇਆ । ਇਸ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਇੰਦੌਰ ਦੇ ਅਹਿਲਿਆਬਾਈ ਹੋਲਕਰ ਨੇ 1784 ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤਾ । ਉਸੀ ਸਮੇਂ ਮੰਦਿਰ ਵਲੋਂ ਸਟੇ ਹੋਏ ਘਾਟ ਵੀ ਬਨਵਾਏ ਗਏ । ਕਾਲੇਰਾਮ ਦਾ ਮੰਦਿਰ ਨਾਮ ਵਲੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਨਵੇਂ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕਾਲੇ ਰੇਤਲਾ ਪੱਥਰ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਮਾ ਸਥਾਪਤ ਹੈ ਉਹ ਘਾਘਰਾ ਨਦੀ ਵਲੋਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ।

ਹਨੁਮਾਨ ਗੜੀ

ਨਗਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇਸ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ 76 ਕਦਮਾਂ ਦੀ ਚਾਲ ਵਲੋਂ ਅੱਪੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ । ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਨੁਮਾਨ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਰਾਮਜੰਮਭੂਮਿ ਅਤੇ ਰਾਮਕੋਟ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ । ਮੁੱਖ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਹਨੁਮਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਅੰਜਨਿ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਮਾ ਹੈ । ਸ਼ਰੱਧਾਲੁਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਆਉਣੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਮਨੋਕਾਮਨਾਵਾਂ ਸਾਰਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ।

ਨਾਗੇਸ਼ਵਰ ਨਾਥ ਮੰਦਿਰ

ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਾਗੇਸ਼ਵਰ ਨਾਥ ਮੰਦਿਰ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਦੇ ਪੁੱਤ ਕੁਸ਼ ਨੇ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ । ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੁਸ਼ ਘਾਘਰਾ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਨਹਾ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਾਜੂਬੰਦ ਖੋਹ ਗਿਆ ਸੀ । ਬਾਜੂਬੰਦ ਇੱਕ ਨਾਗ ਕੰਨਿਆ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਜਿਨੂੰ ਕੁਸ਼ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰੇਮ ਹੋ ਗਿਆ । ਉਹ ਸ਼ਿਵਭਕਤ ਸੀ । ਕੁਸ਼ ਨੇ ਉਸਦੇ ਲਈ ਇਹ ਮੰਦਿਰ ਬਣਵਾਇਆ । ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹੀ ਇੱਕਮਾਤਰ ਮੰਦਿਰ ਹੈ ਜੋ ਵਿਕਰਮਾਦਿਤਿਅ ਦੇ ਕਾਲ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਚਾ ਹੈ । ਸ਼ਿਵਰਾਤਰਿ ਦਾ ਪਰਵ ਇੱਥੇ ਵੱਡੀ ਧੂਮਧਾਮ ਵਲੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।

ਕਣਕ ਭਵਨ

ਹਨੁਮਾਨ ਗੜੀ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਸਥਿਤ ਕਣਕ ਭਵਨ ਅਯੋਧਯਾ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਮੰਦਿਰ ਹੈ । ਇਹ ਮੰਦਿਰ ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਸੋਣ ਤਾਜ ਪਹਿਨੇਪ੍ਰਤੀਮਾਵਾਂਲਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ । ਇਸ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਵਾਰ ਇਸ ਮੰਦਿਰ ਨੂੰ ਸੋਣ ਦਾ ਘਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਇਹ ਮੰਦਿਰ ਟੀਕਮਗੜ ਦੀ ਰਾਣੀ ਨੇ 1891 ਵਿੱਚ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ । ਇਸ ਮੰਦਰ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਗ੍ਰਹ ( ਸ਼੍ਰੀ ਸੀਤਾਰਾਮ ਜੀ ) ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੁਂਦਰਤਮ ਸਵਰੂਪ ਕਹੇ ਜਾ ਸੱਕਦੇ ਹੈ | ਇੱਥੇ ਨਿੱਤ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਸਾਰੇ ਸਮਿਆ - ਉਤਸਵ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹੋਣੇ ਦੇ ਨਾਲ ਮਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ |

ਆਚਾਰਿਆਪੀਠ ਸ਼੍ਰੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਕਿਲਾ

ਮਹਾਨ ਸੰਤ ਸਵਾਮੀ ਸ਼੍ਰੀ ਯੁਗਲਾਨੰਨਿਸ਼ਰਣ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦੀ ਤਪਸਥਲੀ ਇਹ ਸਥਾਨ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਰਸਿਕੋਪਾਸਨਾ ਦੇ ਆਚਾਰਿਆਪੀਠ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ | ਸ਼੍ਰੀ ਸਵਾਮੀ ਜੀ ਚਿਰਾਂਦ ( ਛਪਰਾ ) ਨਿਵਾਸੀ ਸਵਾਮੀ ਸ਼੍ਰੀ ਯੁਗਲਪ੍ਰਿਆ ਸ਼ਰਨ ਜੀਵਾਰਾਮ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਚੇਲੇ ਸਨ | ਈਸਵੀ ਸੰਨ ੧੮੧੮ ਵਿੱਚ ਈਸ਼ਰਾਮ ਪੁਰ ( ਨਾਲੰਦਾ ) ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਸਵਾਮੀ ਯੁਗਲਾਨੰਨਿਸ਼ਰਣ ਜੀ ਦਾ ਰਾਮਾਨੰਦੀਏ ਵਵੈਸ਼ਣਵ - ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਨ ਹੈ | ਤੁਸੀਂ ਉੱਚਤਰ ਸਾਧਨਾਤਮਕ ਜੀਵਨ ਜੀਣ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਰਘੁਵਰ ਗੁਣ ਦਰਪਣ , ਪਾਰਸ - ਭਾਗ , ਸ਼੍ਰੀ ਸੀਤਾਰਾਮਨਾਮਪ੍ਰਤਾਪ - ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਇਸ਼ਕ - ਕਾਂਤੀ ਆਦਿ ਲੱਗਭੱਗ ਸੌ ਗਰੰਥਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ | ਸ਼੍ਰੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਕਿਲਾ ਤੁਹਾਡੀ ਤਪਸਿਆ ਵਲੋਂ ਅਭਿਭੂਤ ਰੀਵਾਂ ਰਾਜ ( ਮ . ਪ੍ਰ . ) ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਕਰਾਇਆ ਗਿਆ | ੫੨ ਵਿਘੇ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਭੂਮੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਰੀਟੀਸ਼ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਸਨ ਵਲੋਂ ਦਾਨ - ਸਵਰੂਪ ਮਿਲੀ ਸੀ | ਸ਼੍ਰੀ ਘਾਘਰਾ ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਇਹ ਆਸ਼ਰਮ ਸ਼੍ਰੀ ਸੀਤਾਰਾਮ ਜੀ ਅਰਾਧਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਤ - ਗੋ - ਬਾਹਮਣ ਸੇਵਾ ਸੰਚਾਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ | ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਨੌਮੀ , ਸਾਵਣ ਝੂਲਿਆ , ਅਤੇ ਸ਼ਰੀਰਾਮ ਵਿਆਹ ਵੱਡਾ ਉਤਸਵ ਇੱਥੇ ਵੱਡੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹੋਣੇ ਦੇ ਨਾਲ ਮਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹੋ | ਇਹ ਸਥਾਨ ਤੀਰਥ - ਮੁਸਾਫਰਾਂ ਦੇ ਠਹਿਰਣ ਦਾ ਉੱਤਮ ਵਿਕਲਪ ਹੈ | ਘਾਘਰਾ ਦੀ ਧਾਰ ਵਲੋਂ ਚੋਟੀ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇੱਥੇ ਆਥਣ ਦਰਸ਼ਨ ਖਿੱਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ |

ਜੈਨ ਮੰਦਿਰ

ਹਿੰਦੁਵਾਂਦੇ ਮੰਦਿਰਾਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਅਯੋਧਿਆ ਜੈਨ ਮੰਦਿਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਖਾਸਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ । ਜੈਨ ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੇਕ ਸਾਥੀ ਨੇਮੀ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਅਯੋਧਯਾ ਆਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ । ਅਯੋਧਯਾ ਨੂੰ ਪਾਂਚ ਜੈਨ ਰਤੀਥਕਰੋਂ ਦੀ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਜਿੱਥੇ ਜਿਸ ਰਤੀਥਕਰ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ , ਉਥੇ ਹੀ ਉਸ ਰਤੀਥਕਰ ਦਾ ਮੰਦਿਰ ਬਣਾ ਹੋਇਆ ਹੈ । ਇਸ ਮੰਦਿਰਾਂ ਨੂੰ ਫੈਜਾਬਾਦ ਦੇ ਨਵਾਬ ਦੇ ਖਜਾਂਚੀ ਕੇਸਰੀ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ ।

ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਦ ਬਨਾਮ ਰਾਮ ਮੰਦਿਰ

ਅਯੋਧਯਾ ਪਿਛਲੇ ਕੁੱਝ ਸਾਲਾਂ ਵਲੋਂ ਉੱਥੇ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਵਾਦਾਸਪਦ ਭਵਨ ਦੇ ੜਾਂਚੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਸੀ ਜਿਸਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇਹ ਰਾਏ ਸੀ ਕਿ ਉੱਥੇ ਰਾਮ ਮੰਦਿਰ ਹੈ , ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੁੱਝ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਜ਼ੁਲਫ ਮਸਜਦ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ . ਪਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਿਆਵਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬੋਧੀ ਕਿ ਪ੍ਰਤੀਮਾ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਚੁੱਪ ਹੈ । 1992 ਨੂੰ ਇਸ ੜਾਂਚੇ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ੜਾਹ ਦਿੱਤਾ , ਜਿਸਦੇ ਬਾਅਦ ਵਲੋਂ ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਿਵਾਦ ਅਤੇ ਗਹਿਰਾ ਗਿਆ ਸੀ . ਦਿਨਾਂਕ 30 / 09 / 2010 ਨੂੰ ਮਾਣਯੋਗ ਲਖਨਊ ਉੱਚ ਨਿਆਇਲਏ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਹ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਕਿ ਜੰਮਸਥਲੀ ਹੈ ਉੱਚ ਨਿਆਇਲਏ ਨੇ ਸਾਰੇ ਜਾਂਚ ਏਵ ਖੁਦਾਈ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਮੰਦਰ ਦੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ੋ ਅਤੇ ਪੁਰਾਤਤਵ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਜਾਂਚ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਦੇ ਅਧਿਅਇਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਰਾਮ ਮੰਦਰ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਤੋੜਕਰ ਲੁਟੇਰੇ ਏਵ ਆਕਮਣਕਾਰੀ ਮੁਗਲ ਸ਼ਾਸਕ ਬਾਬਰ ਨੇ ਮਸਜਦ ਦਾ ਉਸਾਰੀ ਕੀਤਾ ਸੀ . ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਮਾਣਯੋਗ ਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਇਹ ਜ਼ਮੀਨ ਤਿੰਨ ਭੱਜਿਆ ਵਿੱਚ ਰਾਮਮੰਦਿਰ ਅਮੰਨਾ , ਨਿਰਮੋਹੀ ਅਖਾਡ਼ੇ ਅਤੇ ਸੁੰਨੀ ਵਕਫ ਬੋਰਡ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵੰਡਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ . ਅਤ: ਉੱਥੇ ਸਿਰਫ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਜੀ ਦਾ ਮੰਦਰ ਬਣੇਗਾ ਭਾਰਤੀ ਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਦਿੱਤਾ ਜਿਨੂੰ ਪੁਰੇ ਭਾਰਤ ਏਵ ਸਵੀਕਾਰ ਲਿਆ ਏਵ ਮੰਦਰ ਦੇ ਉਸਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ

ਬੇਰਸਾਈ

ਹਵਾ ਰਸਤਾ

ਅਯੋਧਯਾ ਦਾ ਨਿਕਟਤਮ ਏਅਰਪੋਰਟ ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਹੈ ਜੋ ਲੱਗਭੱਗ 140 ਕਿਮੀ . ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਹੈ । ਇਹ ਏਅਰਪੋਰਟ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਫਲਾਇਟੋਂ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਵਲੋਂ ਜੁੜਿਆ ਹੈ ।

ਰੇਲ ਰਸਤਾ

ਫੈਜਾਬਾਦ ਅਯੋਧਯਾ ਦਾ ਨਿਕਟਤਮ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ । ਇਹ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਮੁਗਲ ਸਰਾਏ - ਲਖਨਊ ਲਕੀਰ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ । ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੱਗਭੱਗ ਤਮਾਮ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਲੋਂ ਇੱਥੇ ਅੱਪੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ।

ਸੜਕ ਰਸਤਾ

ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸੜਕ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਨਿਗਮ ਦੀਆਂ ਬਸਾਂ ਲੱਗਭੱਗ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਲੋਂ ਅਯੋਧਯਾ ਲਈ ਚੱਲਦੀਆਂ ਹਨ । ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਰਾਜ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਵਲੋਂ ਅਯੋਧਯਾ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ।