ਐਲਮੀਨੀਅਮ
ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇਕ ਅਜ਼ਾਦ ਵਿਸ਼ਵਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
(ਅਲਮੀਨੀਅਮ ਤੋਂ ਰੀਡਿਰੈਕਟ)
| ਐਲਮੀਨੀਅਮ | |||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
13Al
|
|||||||||||||||
|
|||||||||||||||
| ਦਿੱਖ | |||||||||||||||
| ਚਾਂਦੀ-ਰੰਗਾ ਸਲੇਟੀ ਧਾਤ-ਵਰਗਾ Spectral lines of aluminium |
|||||||||||||||
| ਆਮ ਲੱਛਣ | |||||||||||||||
| ਨਾਂ, ਨਿਸ਼ਾਨ, ਸੰਖਿਆ | ਐਲਮੀਨੀਅਮ, Al, 13 | ||||||||||||||
| ਉਚਾਰਨ | ਬਰਤਾਨਵੀ AL-ew-MIN-ee-əm; |
||||||||||||||
| ਧਾਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ | ਹੋਰ ਧਾਤ | ||||||||||||||
| ਸਮੂਹ, ਪੀਰੀਅਡ, ਬਲਾਕ | 13, 3, p | ||||||||||||||
| ਮਿਆਰੀ ਐਟਮੀ ਭਾਰ | ੨੬.9815386(13) | ||||||||||||||
| ਬਿਜਲਾਣੂ ਬਣਤਰ | [Ne] 3s2 3p1 2, 8, 3 |
||||||||||||||
| History | |||||||||||||||
| ਖੋਜ | Hans Christian Ørsted[੧] (1825) | ||||||||||||||
| First isolation | Friedrich Wöhler[੨] (1827) | ||||||||||||||
| ਇਸ ਵੱਲੋਂ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ | Humphry Davy (1808) | ||||||||||||||
| ਭੌਤਕੀ ਲੱਛਣ | |||||||||||||||
| ਅਵਸਥਾ | solid | ||||||||||||||
| ਘਣਤਾ (near r.t.) | 2.70 g·cm−3 | ||||||||||||||
| ਤਰਲ ਘਣਤਾ at m.p. | 2.375 g·cm−3 | ||||||||||||||
| ਦ੍ਰਵ ਅੰਕ | 933.47 K, 660.32 °C, 1220.58 °F | ||||||||||||||
| ਉਬਾਲ ਅੰਕ | 2792 K, 2519 °C, 4566 °F | ||||||||||||||
| ਇਕਰੂਪਤਾ ਦੀ ਤਪਸ਼ | 10.71 kJ·mol−1 | ||||||||||||||
| Heat of vaporization | 294.0 kJ·mol−1 | ||||||||||||||
| Molar heat capacity | 24.200 J·mol−1·K−1 | ||||||||||||||
| Vapor pressure | |||||||||||||||
|
|||||||||||||||
| ਪਰਮਾਣੂ ਲੱਛਣ | |||||||||||||||
| ਆਕਸੀਕਰਨ ਅਵਸਥਾਵਾਂ | 3, 2[੩], 1[੪] (amphoteric oxide) |
||||||||||||||
| Electronegativity | 1.61 (Pauling scale) | ||||||||||||||
| Ionization energies (more) |
1st: 577.5 kJ·mol−1 | ||||||||||||||
| 2nd: 1816.7 kJ·mol−1 | |||||||||||||||
| 3rd: 2744.8 kJ·mol−1 | |||||||||||||||
| ਪਰਮਾਣੂ ਅਰਧ-ਵਿਆਸ | 143 pm | ||||||||||||||
| ਸਹਿ-ਸੰਯੋਜਕ ਅਰਧ-ਵਿਆਸ | ੧੨੧±੪ pm | ||||||||||||||
| ਵਾਨ ਦਰ ਵਾਲਸ ਅਰਧ-ਵਿਆਸ | 184 pm | ||||||||||||||
| ਨਿੱਕ-ਸੁੱਕ | |||||||||||||||
| ਬਲੌਰੀ ਬਣਤਰ | face-centered cubic | ||||||||||||||
| Magnetic ordering | paramagnetic[੫] | ||||||||||||||
| ਬਿਜਲਈ ਰੁਕਾਵਟ | (੨੦ °C) 28.2 nΩ·m | ||||||||||||||
| ਤਾਪ ਚਾਲਕਤਾ | 237 W·m−੧·K−੧ | ||||||||||||||
| ਤਾਪ ਫੈਲਾਅ | (25 °C) 23.1 µm·m−1·K−1 | ||||||||||||||
| ਅਵਾਜ਼ ਦੀ ਗਤੀ (ਪਤਲਾ ਡੰਡਾ) | (r.t.) (rolled) 5,000 m·s−1 | ||||||||||||||
| ਯੰਗ ਗੁਣਾਂਕ | 70 GPa | ||||||||||||||
| ਕਟਾਅ ਗੁਣਾਂਕ | 26 GPa | ||||||||||||||
| ਖੇਪ ਗੁਣਾਂਕ | 76 GPa | ||||||||||||||
| ਪੋਆਸੋਂ ਅਨੁਪਾਤ | 0.35 | ||||||||||||||
| ਮੋਸ ਕਠੋਰਤਾ | 2.75 | ||||||||||||||
| ਵਿਕਰਸ ਕਠੋਰਤਾ | 167 MPa | ||||||||||||||
| ਬ੍ਰਿਨਲ ਕਠੋਰਤਾ | 245 MPa | ||||||||||||||
| CAS ਇੰਦਰਾਜ ਸੰਖਿਆ | 7429-90-5 | ||||||||||||||
| ਸਭ ਤੋਂ ਥਿਰ ਆਈਸੋਟੋਪ | |||||||||||||||
| Main article: Isotopes of ਐਲਮੀਨੀਅਮ | |||||||||||||||
|
|||||||||||||||
ਐਲਮੀਨੀਅਮ (ਜਾਂ ਐਲਮੀਨਮ) ਬੋਰਾਨ ਸਮੂਹ ਦਾ ਇੱਕ ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ Al ਅਤੇ ਐਟਮੀ ਸੰਖਿਆ ੧੩ ਹੈ। ਇਹ ਚਾਂਦੀ-ਰੰਗਾ ਚਿੱਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਘੁਲਦਾ।
ਹਵਾਲੇ, ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਅਤੇ/ਜਾਂ ਸਰੋਤ
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| H | He | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Li | Be | B | C | N | O | F | Ne | ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Na | Mg | Al | Si | P | S | Cl | Ar | ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| K | Ca | Sc | Ti | V | Cr | Mn | Fe | Co | Ni | Cu | Zn | Ga | Ge | As | Se | Br | Kr | ||||||||||||||||||||||||
| Rb | Sr | Y | Zr | Nb | Mo | Tc | Ru | Rh | Pd | Ag | Cd | In | Sn | Sb | Te | I | Xe | ||||||||||||||||||||||||
| Cs | Ba | La | Ce | Pr | Nd | Pm | Sm | Eu | Gd | Tb | Dy | Ho | Er | Tm | Yb | Lu | Hf | Ta | W | Re | Os | Ir | Pt | Au | Hg | Tl | Pb | Bi | Po | At | Rn | ||||||||||
| Fr | Ra | Ac | Th | Pa | U | Np | Pu | Am | Cm | Bk | Cf | Es | Fm | Md | No | Lr | Rf | Db | Sg | Bh | Hs | Mt | Ds | Rg | Uub | Uut | Uuq | Uup | Uuh | Uus | Uuo | ||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||