ਅਹਿਮਦ ਨਦੀਮ ਕਾਸਮੀ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਇਸ ’ਤੇ ਜਾਓ: ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ, ਖੋਜ
Nuvola apps ksig.png
ਅਹਿਮਦ ਨਦੀਮ ਕਾਸਮੀ
احمد ندیم قاسمی
ਜਨਮ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਅਵਾਨ
20 ਨਵੰਬਰ 1916(1916-11-20)
ਅੰਗਾਹ, ਖੁਸ਼ਾਬ ਜਿਲਾ, ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ
ਮੌਤ 10 ਜੁਲਾਈ 2006(2006-07-10) (ਉਮਰ 89)
ਲਹੌਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ
ਕੌਮੀਅਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ
ਨਸਲੀਅਤ ਪੰਜਾਬੀ
ਕਿੱਤਾ ਉਰਦੂ ਕਵੀ, ਪੱਤਰਕਾਰ, ਲੇਖਕ
ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤ
ਲਹਿਰ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਲਿਖਾਰੀ ਲਹਿਰ
ਬੱਚੇ ਨਦੀਮ ਕਾਸਮੀ
ਨੌਮਾਨ ਕਾਸਮੀ
ਇਨਾਮ ਪ੍ਰਾਈਡ ਆਫ਼ ਪਰਫ਼ਾਰਮੈਂਸ (1968)
ਸਿਤਾਰਾ-ਏ-ਇਮਤਿਆਜ਼ (1980)
ਦਸਤਖ਼ਤ

ਅਹਿਮਦ ਨਦੀਮ ਕਾਸਮੀi (ਉਰਦੂ: احمد ندیم قاسمی‎) ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਅਵਾਨ(ਉਰਦੂ: احمد شاہ اعوان‎) ਜ. 20 ਨਵੰਬਰ 1916 – ਮ. 10 ਜੁਲਾਈ 2006,[੧][੨] ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵੀ, ਪੱਤਰਕਾਰ, ਲੇਖਕ, ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਕ, ਨਾਟਕਕਾਰ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਸੀ।[੧] ਉਸਨੇ ਕਵਿਤਾ, ਗਲਪ, ਆਲੋਚਨਾ, ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਕਲਾ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੇ 50 ਤੋਂ ਵਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ।[੧][੨] ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਵੱਡੀ ਹਸਤੀ ਸੀ।[੨][੩] ਮਾਨਵਵਾਦ ਉਹਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਸੀ,[੧][੩] ਅਤੇ ਉਹਦਾ ਉਰਦੂ ਅਫ਼ਸਾਨਾ ਯਾਨੀ (ਨਾਵਲ) ਰਚਨਾ ਕੁਝ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪੇਂਡੂ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਚਿਤਰਣ ਪੱਖੋਂ ਪ੍ਰੇਮ ਚੰਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿਖਰਲੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।[੧] ਲੱਗਪਗ ਅਧੀ ਸਦੀ ਉਹ ਸਾਹਿਤਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਫ਼ਨੂਨ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਰਿਹਾ।[੧][੨] ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਾਈਡ ਆਫ਼ ਪਰਫ਼ਾਰਮੈਂਸ (1968) ਅਤੇ ਸਿਤਾਰਾ-ਏ-ਇਮਤਿਆਜ਼ (1980) ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਇਨਾਮ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ।[੧]

ਜੀਵਨ[ਸੋਧੋ]

ਜਨਮ[ਸੋਧੋ]

ਅਹਮਦ ਨਦੀਮ ਕਾਸਮੀ ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਘਾਟੀ ਸਵਾਨ ਦੇ ਪਿੰਡ ਅੰਗਾਹ ਜਿਲਾ ਖੁਸ਼ਾਬ, ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। [੧][੨] ਮੂਲ ਨਾਮ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਸੀ ਅਤੇ ਆਵਾਨ ਸਮੁਦਾਏ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਕਾਸਮੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਖੱਲੁਸ ਸੀ।

ਸਿੱਖਿਆ[ਸੋਧੋ]

ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਪੀਰ ਗੁਲਾਮ ਨਬੀ ਆਪਣੀ ਇਬਾਦਤ, ਜ਼ਿਹਦ ਤਕਵਾ ਕਰਕੇ ਅਹਿਲ ਅੱਲ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਮਾਰ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਨਦੀਮ ਦੀ ਅਰੰਭਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। 1920 ਵਿੱਚ ਅੰਗਾ ਦੀ ਮਸਜਦ ਵਿੱਚ ਕੁਰਾਨ ਦਾ ਪਾਠ ਪੜ੍ਹਿਆ। 1923 ਵਿੱਚ ਪਿਤਾ ਦੇ ਗੁਜਰ ਜਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਚਾਚਾ ਹੈਦਰ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਕੋਲ ਕੈਂਬਲਪੁਰ ਚਲੇ ਗਏ। ਉੱਥੋਂ ਦਾ ਧਾਰਮਿਕ, ਵਿਵਹਾਰਕ ਅਤੇ ਕਾਵਿਕ ਮਾਹੌਲ ਰਾਸ ਆਇਆ। 1921-25 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਮਿਡਲ ਐਂਡ ਨਾਰਮਲ ਸਕੂਲ ਕੈਂਬਲਪੁਰ (ਅਟਕ) ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪਾਈ। 1930-31 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਸੇਖੂਪੁਰਾ ਤੋਂ ਮੈਟਰਿਕ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1931 ਸਾਦਿਕ ਇਜਰਟਨ ਕਾਲਜ ਬਹਾਵਲਪੁਰ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਏ ਜਿੱਥੋਂ 1935 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਬੀ ਏ ਕੀਤੀ।[੧][੨]

ਰਚਨਾਵਾਂ[ਸੋਧੋ]

ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ[ਸੋਧੋ]

  1. چوپال (ਚੌਪਾਲ), 1939
  2. بگولے (ਬਿਗੋਲੇ), 1941
  3. طلوع و غروب (ਤਲੋ ਓ ਗ਼ੁਰੂਬ), 1942
  4. گرداب (ਗਿਰਦਾਬ) , 1943
  5. سیلاب (ਸੈਲਾਬ), 1943
  6. آنچل (ਆਂਚਲ), 1944
  7. آبلے (ਆਬਲੇ), 1946
  8. آس پاس (ਆਸਪਾਸ), 1948
  9. درو دیوار (ਦ੍ਰਵ ਦੀਵਾਰ), 1948
  10. سناٹا (ਸੰਨਾਟਾ), 1952
  11. بازارِ حیات (ਬਾਜ਼ਾਰ-ਏ-ਹਯਾਤ), 1959
  12. برگِ حنا (ਬਰਗ-ਏ-ਹਿਨਾ), 1959
  13. سیلاب و گرداب (ਸੈਲਾਬ ਓ ਗਿਰਦਾਬ), 1961
  14. گھر سے گھر تک (ਘਰ ਸੇ ਘਰ ਤੱਕ), 1963
  15. کپاس کا پھول (ਕਪਾਸ ਕਾ ਫੂਲ), 1973
  16. نیلا پتھر (ਨੀਲਾ ਪੱਥਰ), 1980
  17. کوہ پیما (ਕੋਹ ਪੀਮਾ), 1995

ਸ਼ਾਇਰੀ[ਸੋਧੋ]

  1. دھڑکنیں (ਧੜਕਨੇਂ) - ਕਤਆਤ, 1942
  2. رِم جھم (ਰਿਮਝਿਮ - ਕਤਆਤ ਅਤੇ ਰੁਬਾਈਆਤ, 1944
  3. جلال و جمال (ਜਲਾਲ ਓ ਜਮਾਲ) - ਸ਼ਾਇਰੀ, 1946
  4. شعلۂ گُل (ਸ਼ੋਹਲਾ-ਏ-ਗੁਲ), 1953
  5. دشتِ وفا (ਦਸ਼ਤ-ਏ-ਵਫ਼ਾ), 1963
  6. محیط (ਮਹੀਤ), 1976
  7. دوام (ਦਵਾਮ), 1979
  8. لوح و خاک (ਲੋਹ ਓ ਖ਼ਾਕ), 1988

ਆਲੋਚਨਾ ਅਤੇ ਵਿਆਖਿਆ[ਸੋਧੋ]

  1. تہذیب و فن (ਤਹਿਜ਼ੀਬ ਓ ਫ਼ਨ), 1975
  2. ادب اور تعلیم کے رشتے (ਅਦਬ ਔਰ ਤਾਲੀਮ ਕੇ ਰਿਸ਼ਤੇ), 1974
  3. علامہ محمد اقبال (ਅੱਲਾਮਾ ਮੁਹੰਮਦ ਇਕਬਾਲ)

ਸੰਪਾਦਨ ਅਤੇ ਤਰਜਮਾ[ਸੋਧੋ]

  1. ਅੰਗੜਾਈਆਂ (ਮਰਦ ਅਫ਼ਸਾਨਾਨਿਗਾਰਾਂ ਦਾ ਇੰਤਖ਼ਾਬ, 1944)
  2. ਨਕੋਸ਼-ਏ-ਲਤੀਫ਼ (ਖ਼ਵਾਤੀਨ ਅਫ਼ਸਾਨਾਨਿਗਾਰਾਂ ਦਾ ਇੰਤਖ਼ਾਬ,1944)
  3. ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕੀ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ (ਇਜ਼ ਮੀਰੀਲਨ ਸਰਚ,ਤਰਜਮਾ)
  4. ਕੇਸਰ ਕਿਆਰੀ (ਮਜ਼ਾਮੀਨ, ਡਰਾਮੇ, ਤਰਜਮੇ, 1944)
  5. ਮੰਟੋ ਕੇ ਖ਼ਤੂਤ ਬਨਾਮ ਅਹਿਮਦ ਨਦੀਮ ਕਾਸਮੀ (ਸੰਪਾਦਨ, 1966)
  6. ਨਜ਼ੀਰ ਹਮੀਦ ਅਹਿਮਦ ਖ਼ਾਂ (ਸੰਪਾਦਨ, 1977) ਮੇਰੇ ਹਮਸਫ਼ਰ

ਹਵਾਲੇ