ਆਂਤੋਨੀਓ ਗਰਾਮਸ਼ੀ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
(ਅੰਤੋਨੀਓ ਗਰਾਮਸ਼ੀ ਤੋਂ ਰੀਡਿਰੈਕਟ)
ਇਸ ’ਤੇ ਜਾਓ: ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ, ਖੋਜ
ਐਨਟੋਨੀਓ ਗਰਾਮਸ਼ੀ
Gramsci 1922.jpg
ਜਨਮ: 22 ਜਨਵਰੀ 1891
ਅਲੇਸ, ਸਾਰਦੀਨੀਅਨ, ਇਟਲੀ
ਮੌਤ: 27 ਅਪਰੈਲ 1937
ਰੋਮ, ਲਾਜ਼ੀਓ, ਇਟਲੀ
ਕਾਰਜ_ਖੇਤਰ: ਪੱਛਮੀ ਦਰਸ਼ਨ
ਰਾਸ਼ਟਰੀਅਤਾ: ਇਤਾਲਵੀ
ਭਾਸ਼ਾ: ਇਤਾਲਵੀ
ਕਾਲ: 20ਵੀਂ ਸਦੀ
ਵਿਸ਼ਾ: ਮਾਰਕਸਵਾਦ


ਐਨਟੋਨੀਓ ਗਰਾਮਸ਼ੀ (22 ਜਨਵਰੀ 1891 - 27 ਅਪਰੈਲ 1937) ਇਟਲੀ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ, ਮਾਰਕਸਵਾਦ ਦੇ ਸਿੱਧਾਂਤਕਾਰ ਅਤੇ ਉਪਦੇਸ਼ਕ ਸਨ। ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਆਰੰਭਕ ਚਾਰ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸੱਜੇਪੱਖੀ ਫਾਸੀਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨਾਲ ਜੂਝਣ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਜ਼ਮ ਦੀ ਪੱਖਪੂਰਤੀ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਉਹ ਪੱਛਮੀ ਮਾਰਕਸਵਾਦ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮੌਲਿਕ ਰਾਜਨੀਤਕ ਚਿੰਤਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਰਬਪੱਖੀ ਬੌਧਿਕ ਹਸਤੀ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਨ।[੧]

ਜੀਵਨੀ[ਸੋਧੋ]

ਆਰੰਭਕ ਜੀਵਨ[ਸੋਧੋ]

ਗਰਾਮਸ਼ੀ ਦਾ ਜਨਮ 22 ਜਨਵਰੀ 1891 ਨੂੰ ਸਰਦਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕੈਗਲਿਆਰੀ ਦੇ ਏਲਸ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਗਰਾਮਸ਼ੀ ਅਤੇ ਗਿਸੇਪਿਨਾ ਮਰਸੀਆ ਦੀ ਸੱਤ ਸੰਤਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੰਤੋਨੀਉ ਗਰਾਮਸ਼ੀ ਚੌਥੀ ਔਲਾਦ ਸੀ। ਪਿਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਗਰਾਮਸ਼ੀ ਦੇ ਕਦੇ ਵੀ ਮਧੁਰ ਸੰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਰਹੇ ਲੇਕਿਨ ਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗਹਿਰਾ ਲਗਾਉ ਸੀ। ਮਾਂ ਦੀ ਸਹਿਜ ਬਿਆਨ ਸ਼ੈਲੀ, ਪਰਿਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਲਚਕੀਲਾਪਨ ਅਤੇ ਜੀਵੰਤ ਹਾਸਬੋਧ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਉੱਤੇ ਗਹਿਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ।

ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਜੀਵਨ[ਸੋਧੋ]

ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਇਟਲੀ ਦੀ ਫਾਸੀਵਾਦੀ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਗਰਾਮਸ਼ੀ ਨੂੰ 1928 ਵਿੱਚ 20 ਸਾਲ ਦੇ ਸਜ਼ਾ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ। ਮਾਰਕਸਵਾਦ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂਤੀਧਰਮੀ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਗਰਾਮਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਮਾਜਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਚਿੰਤਨ ਵਿੱਚ ਕਲਮਬੰਦ ਕੀਤਾ। ਗਰਾਮਸ਼ੀ ਦੇ ਚਿੰਤਨ ਅਤੇ ਲੇਖਣੀ ਨੂੰ ਦੋ ਕਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ - ਸਜ਼ਾ ਪੂਰਵ ਕਾਲ (1910 - 26) ਅਤੇ ਸਜ਼ਾ ਬਾਅਦ ਕਾਲ (1929-35)। ਸਜ਼ਾ ਪੂਰਵ ਲੇਖਣੀ ਦੀ ਮੂਲ ਸੁਰ ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸੀ, ਉਥੇ ਹੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਬਾਅਦ ਗਰਾਮਸ਼ੀ ਇਤਹਾਸਿਕ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਲੇਖਣੀ ਵੱਲ ਮੁੜੇ।

ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਅਤੇ ਲੇਖਣੀ[ਸੋਧੋ]

ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਤੀਸਰੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪ ਦੀਆਂ ਕੁੱਝ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਯੰਤਰਵਾਦੀ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਬੋਲਬਾਲਾ ਸੀ। ਗਰਾਮਸ਼ੀ ਨੇ, ਸੱਜੇਪੱਖੀ ਭਟਕਾਉ ਦਾ ਆਧਾਰ, ਇਸ ਯੰਤਰਵਾਦੀ ਦਾਰਸ਼ਨਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਗਰਾਮਸ਼ੀ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਭੌਤਿਕਵਾਦ ਦੀਆਂ ਸਮਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਵੱਲ ਪ੍ਰਮੁਖਤਾ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ। ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਲਿਖੀ ਗਈ ‘ਪ੍ਰਿਜਨ ਨੋਟਬੁਕਸ’ ਗਰਾਮਸ਼ੀ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਲੇਖਣੀ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਧਾਰ ਅਤੇ ਸੰਰਚਨਾ, ਮਜ਼ਦੂਰ ਵਰਗ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਵਰਗ ਦੇ ਆਪਸੀ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕੀਤੀ। ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ( ਦਰਸ਼ਨ, ਕਲਾ, ਨੀਤੀ ਆਦਿ) ਦੀ ਸਾਪੇਖ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਗਹਿਰਾ ਅਧਿਅਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ। ਇਤਾਵਲੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਗਰਾਮਸ਼ੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਧਿਅਨ, ਕੈਥੋਲਿਕਵਾਦ, ਕਰੋਚੇ ਦੇ ਅਭਿਵਿਅੰਜਨਾਵਾਦੀ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰਵਾਦੀ ਸਿੱਧਾਂਤਾਂ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ, ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਚਿੰਤਨਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸਥਾਨ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]