ਊਰਜਾ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
(ਉਰਜਾ ਤੋਂ ਰੀਡਿਰੈਕਟ)
ਇਸ ’ਤੇ ਜਾਓ: ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ, ਖੋਜ
Newtons cradle animation book.gif

ਊਰਜਾ ਦੀ ਸਰਲ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦੇਣਾ ਔਖਾ ਹੈ । ਊਰਜਾ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ । ਇਸਨ੍ਹੂੰ ਅਸੀ ਵੇਖ ਨਹੀਂ ਸੱਕਦੇ , ਇਹ ਕੋਈ ਜਗ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਘੇਰਦੀ , ਨਹੀਂ ਇਸਦੀ ਕੋਈ ਛਾਇਆ ਹੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ । ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ , ਹੋਰ ਵਸਤਾਂ ਦੀ ਭਾਂਤੀ ਇਹ ਪਦਾਰਥ ਨਹੀਂ ਹੈ , ਯਦਿਆਪਿ ਬਹੁਤ ਕਰਕੇ ਪਦਾਰਥ ਵਲੋਂ ਇਸਦਾ ਘਨਿਸ਼ਠ ਸੰਬੰਧ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ । ਫਿਰ ਵੀ ਇਸਦਾ ਅਸਤੀਤਵ ਓਨਾ ਹੀ ਅਸਲੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਅਤੇ ਇਸ ਕਾਰਨ ਕਿ ਕਿਸੇ ਪਿੰਡ ਸਮੁਦਾਏ ਵਿੱਚ , ਜਿਸਦੇ ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਬਾਹਰੀ ਜੋਰ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ , ਇਸਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਬੇਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ । ਵਿਗਿਆਨ ਇਸਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸਥਾਨ ਹੈ ।

ਸਾਧਾਰਣਤ : ਕਾਰਜ ਕਰ ਸਕਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਊਰਜਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ । ਜਦੋਂ ਧਨੁਸ਼ ਵਲੋਂ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨਵਾਲਾ ਕੋਈ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਝੁਕਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਧਨੁਸ਼ ਵਿੱਚ ਊਰਜਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਵਰਤੋ ਤੀਰ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਰ ਤੱਕ ਚਲਾਣ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਵਗਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਊਰਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਵਰਤੋ ਪਨਚੱਕੀਂ ਚਲਾਣ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਦੂੱਜੇ ਕੰਮ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ । ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਰੂਦ ਵਿੱਚ ਊਰਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ , ਜਿਸਦਾ ਵਰਤੋ ਪੱਥਰ ਦੀਸ਼ਿਲਾਵਾਂਤੋਡ਼ਨ ਅਤੇ ਤੋਪ ਵਲੋਂ ਗੋਲਾ ਦਾਗਣ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ । ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਊਰਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੋਟਰ ਚਲਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ । ਸੂਰਜ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਊਰਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਵਰਤੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਸੇਲੋਂ ਦੁਆਰਾ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਧਾਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰਣ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ । ਇੰਜ ਹੀ ਅਣੁਬਮ ਵਿੱਚ ਨਾਭਿਕੀਏ ਊਰਜਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਵਰਤੋ ਵੈਰੀ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਅਸੀ ਵੇਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਊਰਜਾ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਝੁਕੇ ਹੋਏ ਧਨੁਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੋ ਊਰਜਾ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਸਥਿਤੀਜ ਊਰਜਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ; ਵਗਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਊਰਜਾ ਗਤਿਜ ਊਰਜਾ ਹੈ ; ਬਾਰੂਦ ਦੀ ਊਰਜਾ ਰਾਸਾਇਨਿਕ ਊਰਜਾ ਹੈ ; ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਧਾਰਾ ਦੀ ਊਰਜਾ ਵੈਦਿਉਤ ਊਰਜਾ ਹੈ ; ਸੂਰਜ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਊਰਜਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ । ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਜੋ ਊਰਜਾ ਹੈ ਉਹ ਉਸਦੇ ਉੱਚੇ ਤਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੈ । ਇਸਨ੍ਹੂੰ ਉਸ਼ਮਾ ਊਰਜਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ।