ਕਡੱਪਾ ਜ਼ਿਲਾ

ਕਡੱਪਾ ਜ਼ਿਲਾ
—  district  —
ਕਡੱਪਾ ਜ਼ਿਲਾ Location of ਕਡੱਪਾ ਜ਼ਿਲਾ in ਆਂਦਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
Coordinates	14.5°N 78.7°E / 14.5; 78.7
ਦੇਸ਼	ਭਾਰਤ
State	ਆਂਦਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
Headquarters	ਕਡੱਪਾ ਜ਼ਿਲਾ
Population • Density	2,601,797 (2001) • ੧੬੯ /km2 ( /sq mi)
Official languages	ਤੇਲਗੂ, ਉਰਦੂ
Time zone	IST (UTC+5:30)
Area • Elevation	15379 ਕਿ.ਮੀ.2 (5938 ਮੀ.2) • ੩੭੮.੭ m (੧,੨੪੨ ft)
ISO 3166-2	IN-AP-
Website	kadapa.info

ਕਡੱਪਾ ਜ਼ਿਲਾ, ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਆਂਦਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਇਲਸੀਮਾ ਖੇਤਰ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲਾ ਹੈ । ਇਸਦੇ ਗੁਆਂਢੀ ਜ਼ਿਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤੂਰ, ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮ ਅਤੇ ਕੁਰਨੂਲ, ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਨੇੱਲੌਰ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਅਨੰਤਪੁਰ ਦਾ ਨਾਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਲੋਂ ਹੋਕੇ ਪੇੰਨਾਰ ਨਦੀ ਵਗਦੀ ਹੈ ।

ਇਤਹਾਸ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ

ਇਸ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਈਸਾਪੂਰਵ ਇਤਹਾਸ ਗਿਆਤ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਹ ਮੌਰਿਆ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਆਉਂਦਾ ਸੀ । ਉਸਦੇ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸਾਤਵਾਹਨ ਦੇ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਅੰਗ ਬਣ ਗਿਆ । ਕਡੱਪਾ ਦਾ ਨਾਮ ਗਡਾਪਾ ਵਲੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਤੇਲਗੂ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮਤਲੱਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ - ਚਰਮ ਜਾਂ ਪਾਰਸੀਮਾ । ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਤੀਰੂਪਤੀ ਮੰਦਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਦੇਵੀ ਕਡੱਪਾ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ।

ਇੱਥੇ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਥਾਂ ਪੇੱਦਾ ਦਰਗਾਹ ਜਾਂ ਅਮੀਨ ਪੀਰ ਦਰਗਾਹ ਵੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਹਜਰਤ ਖਵਾਜਾ ਸਇਯਦ ਸ਼ਾਹ ਪੀਰੂੱਲਾਹ ਮੁਹੰਮਦ-ਉਲ-ਹੁਸੈਨੀ ਨੇ ਜੀਵ ਸਮਾਧੀ ਲਈ ਸੀ । ਇਸਦਾ ਦੂਜਾ ਅਜਮੇਰ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹੈ ।

ਮਸਜਿਦ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਫਾਰਸੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਮਸਜਦ ਹੈ ਜਿਨੂੰ ੧੬੯੧ ਵਿੱਚ ਔਰੰਗਜੇਬ ਨੇ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ । ਕਡੱਪਾ ਦਾ ਸੇਂਟ ਮੇਰੀ ਦਾ ਗਿਰਿਜਾਘਰ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਮਾਂ ਮੇਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਮਾ ਨੂੰ ਰੋਮ ਦੇ ਲਿਆਕੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ।

ਇਸ ਜਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ੧੮੦੮ ਵਿੱਚ ਜਿਲਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ।

ਆਬਾਦੀ

• ਕੁੱਲ - 2,601,797
• ਮਰਦ - 1,318,093
• ਔਰਤਾਂ - 1,283,704
• ਪੇਂਡੂ - 2,014,044
• ਸ਼ਹਿਰੀ - 587,753
• ਰਾਜ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਫ਼ੀਸਦ - 15.74%

ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸਤਰ

ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ

• ਕੁੱਲ - 1,420,752
• ਮਰਦ - 867,054
• ਔਰਤਾਂ - 553,698

ਪੜ੍ਹਾਈ ਸਤਰ

• ਕੁੱਲ - 62.83%
• ਮਰਦ - 75.83%
• ਔਰਤਾਂ - 49.54%

ਕੰਮ ਕਾਜੀ

• ਕੁੱਲ ਕੰਮ ਕਾਜੀ - 1,940,214
• ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਕਾਜੀ - 1,614,799
• ਸੀਮਾਂਤ ਕੰਮ ਕਾਜੀ- 325,415
• ਗੈਰ ਕੰਮ ਕਾਜੀ- 2,961,206

ਧਰਮ (ਮੁੱਖ ੩)

• ਹਿੰਦੂ - 2,181,572
• ਮੁਸਲਮਾਨ - 386,900
• ਇਸਾਈ - 28,978

ਉਮਰ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਤੋਂ

• ੦ - ੪ ਸਾਲ- 225,438
• ੫ - ੧੪ ਸਾਲ- 586,524
• ੧੫ - ੫੯ ਸਾਲ- 1,579,759
• ੬੦ ਸਾਲ ਅਤੇ ਵੱਧ - 210,076

ਕੁੱਲ ਪਿੰਡ - 876