ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ
| ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ | ||||
| ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ | ||||
| ਪੂਰਾ ਨਾਮ | ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ | |||
| ਜਨਮ | ਜੁਲਾਈ 1, 1961 |
|||
| ਮੌਤ | February 1, 2003 (aged 41) ਟੈਕਸਸ |
|||
| ਰਾਸ਼ਟਰੀਅਤਾ | ਅਮਰੀਕੀ | |||
| ਪੇਸ਼ਾ | ਪੁਲਾੜੀ ਹਵਾਬਾਜ਼ | |||
| ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ | ||||
| ਧਰਮ | ਹਿੰਦੂ | |||
|
||||
ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ (1 ਜੁਲਾਈ 1961 - 1 ਫਰਵਰੀ 2003) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਮਰੀਕੀ ਅਤੇ ਪੁਲਾੜਯਾਤਰੀ ਸ਼ਟਲ ਮਿਸ਼ਨ ਮਾਹਰ ਸੀ।[੧] ਉਹ ਕੋਲੰਬਿਆ ਸਪੇਸਯਾਨ ਦੁਰਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸੱਤ ਦਲ ਮੈਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ।
ਵਿਸ਼ਾ ਸੂਚੀ |
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ[ਸੋਧ]
ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ ਕਰਨਾਲ, ਹਰਿਆਣਾ, ਭਾਰਤਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਰਤੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉੜਾਨ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਜਹਾਂਗੀਰ ਰਤਨਜੀ ਦਾਦਾਭਾਈ ਟਾਟਾ, ਵਲੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੀ ਜੋ ਇੱਕ ਆਗੂ ਭਾਰਤੀ ਜਹਾਜ਼ ਚਾਲਕ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 1 ਜੁਲਾਈ ਸੰਨ 1961 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸਿੱਖਿਆ[ਸੋਧ]
ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ ਨੇ ਅਰੰਭ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਟੈਗੋਰ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ ਕਰਨਾਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਅੱਗੇ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵੈਮਾਨਿਕ ਅਭਿਆਂਤਰਿਕੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਇੰਜਿਨਿਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ 1982 ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਇਜਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਡੀਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ 1982 ਵਿੱਚ ਚੱਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਵੈਮਾਨਿਕ ਅਭਿਆਂਤਰਿਕੀ ਵਿੱਚ ਐਮ ਐਸ ਦੀ ਡੀਗਰੀ ਟੇਕਸਾਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਰਲਿੰਗਟਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ (1984)। ਕਲਪਨਾ ਜੀ ਨੇ 1986 ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਐਮ ਐਸ ਦੀ ਉਪਾਧਿ ਪਾਈ ਅਤੇ 1988 ਵਿੱਚ ਕੋਲੋਰਾਡੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਬੋਲਡਰ ਤੋਂ ਵੈਮਾਨਿਕ ਅਭਿਅੰਤਰਿਕੀ ਵਿੱਚ ਪੀ ਐਚੱ ਡੀ ਦੀ ਉਪਾਧਿ ਲਈ। ਕਲਪਨਾ ਜੀ ਨੂੰ ਹਵਾਈਜਹਾਜਾਂ, ਗਲਾਇਡਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਅਵਸਾਇਕ ਵਿਮਾਨਚਾਲਨ ਦੇ ਲਾਇਸੇਂਸਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਉਡ਼ਾਨ ਅਧਿਆਪਕ ਦਾ ਦਰਜਾ ਹਾਸਲ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂਨੂੰ ਏਕਲ ਅਤੇ ਬਹੁ ਇੰਜਨ ਵਾਯੁਯਾਨਾਂ ਲਈ ਵਿਅਵਸਾਇਕ ਵਿਮਾਨਚਾਲਕ ਦੇ ਲਾਇਸੇਂਸ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਨ। ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਪਾਂਧੀ ਬਣਨੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਇੱਕ ਸੁਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਸਾ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ।
ਏਂਮਸ ਅਨੁਸੰਧਾਨ ਕੇਂਦਰ[ਸੋਧ]
1988 ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾਸੇ ਦੇ ਏਂਮਸ ਅਨੁਸੰਧਾਨ ਕੇਂਦਰ ਲਈ ਓਵੇਰਸੇਟ ਮੇਥਡਸ ਇੰਕ ਦੇ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉੱਥੇ ਵੀ ਏਸਟੀਓਏਲ ਵਿੱਚ ਸੀਏਫਡੀ ਉੱਤੇ ਅਨੁਸੰਧਾਨ ਕੀਤਾ।
ਨਾਸਾ ਕਾਰਜਕਾਲ[ਸੋਧ]
ਸਪੇਸਸ਼ਟਲ ਸਿੰਮਿਉਲੇਟਰ ਵਿੱਚ ਚਾਵਲਾ[ਸੋਧ]
ਕਲਪਨਾ ਮਾਰਚ 1995 ਵਿੱਚ ਨਾਸੇ ਦੇ ਏਸਟਰੋਨੋਟ ਕੋਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂਨੂੰ 1998 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਉਡ਼ਾਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਆਕਾਸ਼ ਮਿਸ਼ਨ 19 ਨਵੰਬਰ, 1997 ਨੂੰ ਛੇ ਮੈਂਬਰੀ ਏਸਟਰੋਨੋਟ ਦਲ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਕਾਸ਼ ਸ਼ਟਲ ਕੋਲੰਬਿਆ ਦੀ ਉਡ਼ਾਨ ਏਸਟੀਏਸ-87 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਕਲਪਨਾ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਡਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਮਹਿਲਾ ਸਨ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਡਾਣਾਂ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੀ ਦੂਜੀ ਵਿਅਕਤੀ ਸਨ। ਰਾਕੇਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ 1984 ਵਿੱਚ ਸੋਵਿਅਤ ਆਕਾਸ਼ ਯਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉਡ਼ਾਨ ਭਰੀ ਸੀ। ਕਲਪਨਾ ਜੀ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ 1.04 ਕਰੋੜ ਮੀਲ ਦਾ ਸਫਰ ਤੈਅ ਕਰਕੇ ਧਰਤੀ ਦੀ 252 ਪਰਿਕਰਮਾਵਾਂ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ 360 ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਘੰਟੇ ਬਿਤਾਏ। ਏਸਟੀਏਸ-87 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸਪਾਰਟਨ ਉਪਗਰਹ ਨੂੰ ਤੈਨਾਤ ਕਰਣ ਲਈ ਵੀ ਜ਼ਿੰਮੇਦਾਰ ਸਨ, ਇਸ ਖਰਾਬ ਹੋਏ ਉਪਗਰਹ ਨੂੰ ਫੜਨ ਲਈ ਵਿੰਸਟਨ ਸਕਾਟ ਅਤੇ ਤਕਾਓ ਦੋਈ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੱਲਣਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਪੰਜ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਤਫਤੀਸ਼ ਦੇ ਬਾਅਦ ਨਾਸਾ ਨੇ ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ ਨੂੰ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਦੋਸ਼ਮੁਕਤ ਪਾਇਆ, ਤਰੁਟੀਆਂ ਤੰਤਰਾਂਸ਼ ਅੰਤਰਾਪ੍ਰਸ਼ਠੋਂ ਅਤੇ ਯਾਨ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਨਿਅੰਤਰਕੋਂ ਲਈ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀਆਂ।
ਏਸਟੀਏਸ-87 ਦੀ ਉੜਾਨੋਪਰਾਂਤ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਕਲਪਨਾ ਜੀ ਨੇ ਆਕਾਸ਼ ਪਾਂਧੀ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ, ਤਕਨੀਕੀ ਪਦਾਂ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇੱਥੇ ਦੇ ਕਾਰਿਆਕਲਾਪ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਇਨਾਮ ਦੇ ਦੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।
2000 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂਨੂੰ ਏਸਟੀਏਸ-107 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ ਉੜਾਨ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਅਭਿਆਨ ਲਗਾਤਾਰ ਪਿੱਛੇ ਖਿਸਕਦਾ ਰਿਹਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਵੱਖਰਾ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਨਿਯੋਜਿਤ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਟਕਰਾਓ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਤਕਨੀਕੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵੀ ਆਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸ਼ਟਲ ਇੰਜਨ ਵਹਾਅ ਅਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਾਰਾਂ। 16 ਜਨਵਰੀ 2003 ਨੂੰ ਕਲਪਨਾ ਜੀ ਨੇ ਮਾੜੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੇ ਏਸਟੀਏਸ-107 ਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਿੰਮੇਦਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ ਸਪੇਸਹੈਬ/ਫਰੀਸਟਾਰ ਲਘੁਗੁਰੁਤਵ ਪ੍ਰਯੋਗ ਜਿਸਦੇ ਲਈ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦਲ ਨੇ 80 ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਰਿਏ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਗਿਆਨ, ਉੱਨਤ ਤਕਨੀਕ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਏਸਟਰੋਨੋਟ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਬਾਰੇ ਜਾਨਕਾਰੀ ਹਾਸਿਲ ਹੋਈ।[੨]{{
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ[ਸੋਧ]
1983 ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕ ਉੜਾਨ ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਵਿਮਾਨਨ ਲੇਖਕ, ਜੀਨ ਪਿਅਰੇ ਹੈਰੀਸਨ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ 1990 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕ ਬਣੇ।
ਭਾਰਤ ਲਈ ਚਾਵਲਾ ਦੀ ਆਖਰੀ ਯਾਤਰਾ 1991-1992 ਦੇ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸਮੇਂ ਗੁਜ਼ਾਰਨੇ ਆਏ ਸਨ।
ਪੁਰਸਕਾਰ[ਸੋਧ]
ਮਰਣੋਪਰਾਂਤ:
- ਕਾਂਗਰੇਸ਼ਨਲ ਆਕਾਸ਼ ਪਦਕ ਦੇ ਸਨਮਾਨ
- ਨਾਸਾ ਆਕਾਸ਼ ਉੜਾਨ ਪਦਕ
- ਨਾਸਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੇਵਾ ਪਦਕ
ਕਲਪਨਾ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ[ਸੋਧ]
- ਟੇਕਸਾਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਏਲ ਪਾਸਾਂ (ਯੂਟੀਈਪੀ) ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੰਘ (ਆਈਏਸਏ) ਦੁਆਰਾ 2005 ਵਿੱਚ ਮੇਧਾਵੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਦਰਜੇਦਾਰ ਦੇ ਲਈ। ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ ਯਾਦਗਾਰ ਵਜ਼ੀਫ਼ਾ ਪਰੋਗਰਾਮ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
- ਛੋਟਾ ਤਾਰਾ 51826 Kalpanachawla, ਇੱਕ ਸੱਤ ਪ੍ਰਸੰਸਾਪੱਤਰ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਕੋਲੰਬਿਆ (Columbia) ਚਾਲਕ ਦਲਾਂ।
- 5 ਫਰਵਰੀ, 2003 ਨੂੰ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਪਗਰਹਾਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਲੜੀ, METSAT, ਕਲਪਨਾ ਦੇ ਨਾਂਅ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਏਗੀ, ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਉਪਗਰਹ METSAT-1 (METSAT-1), ਭਾਰਤ ਦੁਆਰਾ 12 ਸਿਤੰਬਰ, 2002 ਨੂੰ ਕਲਪਨਾ-1 (KALPANA- 1) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਕਲਪਨਾ-2 (KALPANA-2) 2007 ਵਲੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦੀ ਉਂਮੀਦ ਹੈ।
- ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਜੈਕਸਨ ਹਾਇਟਸ ਕਵੀਂਸ (Queens) ਦੇ 74॰ ਸਟਰੀਟ ਦੇ ਨਾਮ ਨੂੰ 74. ਸਟਰੀਟ ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ ਦਾ ਰਾਸਤਾਕੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਫੇਰ ਨਾਮਕਰਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ
- ਟੇਕਸਾਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ Arlington (University of Texas at Arlington) (ਜਹਾਂ ਚਾਵਲਾ ਨੇ ਏਅਰੋਸਪੇਸ ਇੰਜੀਨਿਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ 1984 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਦੀ) ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਇਨਾਗਾਰ (dormitory), ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ ਹਾਲ, ਦੇ ਨਾਮ ਵਲੋਂ 2004 ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
- ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਕਰਨਾਟਕ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਦੁਆਰੇ ਇਨਾਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 2004 ਵਿੱਚ ਜਵਾਨ ਤੀਵੀਂ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਲਈ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ
- ਪੰਜਾਬ ਇੰਜੀਨਿਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ, ਵਿੱਚ ਲੜਕੀਆਂ ਦਾ ਬੋਰਡਿੰਗ ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ ਦੇ ਨਾਂਅ ਉੱਤੇ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ, INR (INR) ਦੇ ਲਈ ਪੰਝੀ ਹਜਾਰ, ਇੱਕ ਪਦਕ, ਅਤੇ ਏਇਰੋਨਾਟਿਕਲ ਇੰਜੀਨਿਅਰਿੰਗ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸੱਬਤੋਂ ਉੱਤਮ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਲਈ ਪ੍ਰਮਾਣ ਪੱਤਰ ਅਤੇ ਇਨਾਮ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ
- ਨਾਸਾ ਨੇ ਕਲਪਨਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੁਪਰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਮਰਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
- ਫਲੋਰੀਡਾ ਤਕਨੀਕੀ ਸੰਸਥਾਨ (Florida Institute of Technology) ਦੇ ਕੋਲੰਬਿਆ ਗਰਾਮ ਸੂਟ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਪਾਰਟਮੇਂਟ ਪਰਿਸਰ, ਵਿੱਚ ਚਾਵਲਾ ਸਹਿਤ ਹਰ ਇੱਕ ਆਕਾਸ਼ ਪਾਂਧੀ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਹਾਲ ਹੈ।
- ਨਾਸੇ ਦੇ ਮਾਰਸ ਏਕਸਪਲੋਰੇਸ਼ਨ ਰੋਵਰ ਮਿਸ਼ਨ ਸੱਤ ਸਿਖਰਾਂ ਦੇ ਲੜੀ ਦੀ ਹਿਲਸ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਹੈ ਕੋਲੰਬਿਆ ਹਿਲਸ (Columbia Hills) ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ ਸਮੇਤ ਸੱਤ ਆਕਾਸ਼ ਪਾਂਧੀ ਜੋ ਕੋਲੰਬਿਆ ਸ਼ਟਲ ਆਪਦਾ ਬਾਅਦ ਖੋਹ ਗਿਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਚਾਵਲਾ ਪਹਾੜੀ ਹੈ।
- ਸਟੀਵ ਮੋਰਸ (Steve Morse) ਨੇ ਕੋਲੰਬਿਆ ਤਰਾਸਦੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਗਹਰੀਂ ਜਾਮੁਨੀ (Deep Purple) ਬੈਂਡ ਤੋਂ ਇੱਕ ਗਾਨਾ ਬਣਾਇਆ।
- ਉਸਦਾ ਭਰਾ, ਸੰਜੈ ਚਾਵਲਾ, ਨੇ ਟਿੱਪਣੀ ਦੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਮਰੀ ਨਹੀਂ, ਹੈ। ਉਹ ਅਮਰ ਹੈ। ਉਹ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਥਾਈ ਸਿਤਾਰਾ ਹੈ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉੱਤੇ ਵਿਖੇ ਜਾਣਗੇ ਜਿੱਥੇ ਸ ਉਹ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ
- ਉਪੰਨਿਆਸਕਾਰ ਪੀਟਰ ਦਾਊਦ (Peter David) ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ 2007 ਵਿੱਚ ਆਕਾਸ਼ ਪਾਂਧੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਚਾਵਲਾ ਦਾ ਨਾਂਅ ਸ਼ਟਲਕਰਾਫਟ (shuttlecraft) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਸਟਾਰ ਟਰੇਕ (Star Trek) ਉਪੰਨਿਆਸ ਸਟਾਰ ਟਰੇਕ: ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ: ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ।
- ਜਿਓਤੀਸਾਰ (Jyotisar), ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਣਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਬਣਾਇਆ ਹੈ ਜੋ ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ ਦੇ ਨਾਮ ਪਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ[ਸੋਧ]
ਹਵਾਲੇ, ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਅਤੇ/ਜਾਂ ਸਰੋਤ
|
