ਕਾਮਤ ਪਹਾੜ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇਕ ਅਜ਼ਾਦ ਵਿਸ਼ਵਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਇਸ ’ਤੇ ਜਾਓ: ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ, ਖੋਜ

ਕਾਮੇਟ ਪਹਾੜ ( ਤਿੱਬਤੀ : ਕਾਂਗਮੇਦ ) , ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੜਵਾਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨੰਦਾ ਦੇਵੀ ਪਹਾੜ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸਭਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪਹਾੜ ਸਿਖਰ ਹੈ । ਤਹ ੭ , ੭੫੬ - ਮੀਟਰ ( ੨੫ , ੪੪੬ ਫੁੱਟ ) ਉੱਚਾ ਹੈ । ਇਹ ਉਤਰਾਖੰਡ ਰਾਜ ਦੇ ਚਮੋਲੀ ਜਿਲਾ ਵਿੱਚ ਤੀੱਬਤ ਦੀ ਸੀਮਾ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਸਥਿਤ ਹੈ । ਇਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤੀਜਾ ਸ਼ਬਸੇ ਉੱਚਾ ਸਿਖਰ ਹੈ ( ਹਾਲਾਂਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸਦਾ ਸਥਾਨ ਬਹੁਤ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ , ਜੋ ਕਿ ਪਾਕ ਅਧਿਕ੍ਰਿਤ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਿਮਾਲਾ ਦੀ ਬਹੁਤ ਸੀ ਸਿਖਰਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ) ।. ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ੨੯ਵਾਂ ਸਥਾਨ ਹੈ । ਕਾਮੇਟ ਸਿਖਰ ਨੂੰ ਜਾਂਸਕਰ ਸ਼੍ਰੰਖਲਾ ਦਾ ਭਾਗ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਸਭਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸਿਖਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਇਹ ਹਿਮਾਲਾ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸ਼੍ਰੰਖਲਾ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਸੁਰੁ ਨਦੀ ਅਤੇ ਊਪਰੀ ਕਰਨਾਲੀ ਨਦੀ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ । ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪਿਰਾਮਿਡ ਵਰਗਾ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ , ਜਿਸਦੇ ਚਪਟੇ ਸਿਖਰ ਉੱਤੇ ਦੋ ਚੋਟੀਆਂ ਹਨ ।

ਕਾਮੇਟ ਸਿਖਰ ਦਾ ਨਾਮ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਨਹੀਂ , ਸਗੋਂ ਤੀੱਬਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ‘ਕਾਂਗਮੇਦ’ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ । ਇਸੀਲਿਏ ਇਸਨੂੰ ਕਾਮੇਟ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਟਾ ਹੈ । ਤੀੱਬਤੀ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਕਾਂਗਮੇਦ ਪਹਾੜ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ । ਕਾਮੇਟ ਪਹਾੜ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਿਮਸ਼ਿਖਰੋਂ ਵਲੋਂ ਘਿਰਿਆ ਹੈ । ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਅਬੀ ਗਾਮਿਨ , ਮੰਨਿਆ ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਤਾਜ ਪਹਾੜ ਹਨ । ਕਾਮੇਟ ਸਿਖਰ ਦੇ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਵਿਸ਼ਾਲ ਗਲੇਸ਼ਿਅਰ ਨੂੰ ਪੂਰਵੀ ਕਾਮੇਟ ਗਲੇਸ਼ਿਅਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮ ਵਾਲਾ ਕਾਮੇਟ ਗਲੇਸ਼ਿਅਰ ਹੈ ।

ਹਿਮਨਦ ਅਤੇ ਨਦਿਆਂ[ਸੋਧੋ]

ਕਾਮੇਟ ਪਹਾੜ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮ ਵਾਲਾ ( ਪਛਿਮੀ ) ਕਾਮੇਟ ਹਿਮਨਦ ਅਤੇ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਪੂਰਵੀ ( ਪੁਰਵੀ ਜਾਂ ਪੁਰਵਾ ) ਕਾਮੇਟ ਅਤੇ ਰਾਇਕਾਨਾ ਹਿਮਨਦ ਹਨ । ਪੱਛਮ ਵਾਲਾ ਕਾਮੇਟ ਹਿਮਨਦ ਦੀਆਂਸ਼ਾਖਾਵਾਂਕਾਮੇਟ , ਅਬੀ ਗਾਮਿਨ ਅਤੇ ਤਾਜ ਪਰਬਤ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਾਲਾ ਤਰਾਈ ਖੇਤਰ ਤੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ । ਪੂਰਵੀ ਕਾਮੇਟ ਹਿਮਨਦ ਕਾਮੇਟ ਅਤੇ ਮੰਨਿਆ ਦੇ ਪੂਰਵੀ ਵੱਲ ਵਲੋਂ ਅੱਗੇ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ । ਰਾਇਖਾਨਾ ਹਿਮਨਦ ਮੀਡ ਕੋਲ ਸੈਡਲ ਦੇ ਪੂਰਵੀ ਵੱਲ ਵਲੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਕੇ ਅਬੀ ਗਾਮਿਨ ਦੇ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਪੂਰਵੀ ਕਾਮੇਟ ਹਿਮਨਦ ਵਲੋਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਪੱਛਮ ਵਾਲਾ ਹਿਮਨਦ ਸਰਸਵਤੀ ਨਦੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ , ਅਤੇ ਪੂਰਵੀ ਹਿਮਨਦ ਧੌਲੀਗੰਗਾ ਨਦੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ । ਇਹ ਦੋਨਾਂ ਹੀ ਨਦੀਆਂ ਚਮੋਲੀ ਜਿਲਾ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨਦੀ , ਅਲਕਨੰਦਾ ਨਦੀ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀਆਂ ਹਨ ।

ਪਰਵਤਾਰੋਹਣ[ਸੋਧੋ]

ਪਹੜੀ ਕਾਮੇਟ ਪਹਾੜ ਦੇ ਨਿਕਟਵਰਤੀ ਪੂਰਵੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਾਲਾ ਕਾਮੇਟ ਗਲੇਸ਼ਿਅਰੋਂ ਵਲੋਂ ਹੋਕੇ ਹੀ ਸਿਖਰ ਦੇ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ । ਇਸ ਰਸਤਾ ਵਿੱਚ ਕਈ ਜਗ੍ਹਾ ਅਜਿਹੇ ਪਹਾੜ ਹਨ , ਜਿਵੇਂ ਬਹੁਤ ਉੱਚੀ ਚਟਾਨੀ ਦੀਵਾਰ ਹੋ , ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਈ ਜਗ੍ਹਾ ਬਹੁਤ ਸੰਕਰਾ ਅਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਤੀਰਛਾ ਰਸਤਾ ਹੈ । ਉੱਥੇ ਬਰਫ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਫਿਸਲਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ , ਲੇਕਿਨ ਰੱਸੀਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਵਲੋਂ ਪਹੜੀ ਅੱਗੇ ਵੱਧਦੇ ਹਨ । ਇਸ ਪੀਕ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਨੇ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ੧੮੫੫ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਸਨ , ਪਰ ੧੯੩੧ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇਸ ਸਿਖਰ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਬਰੀਟੀਸ਼ ਟੀਮ ਨੇ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ । ਉਸ ਅਭਿਆਨ ਦਾ ਅਗਵਾਈ ਫਰੇਂਕ ਸਮਿਥ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ । ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸਿਖਰ ਤੱਕ ਪੁੱਜਣ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਏਰਿਕ ਸ਼ਿਪਟਨ , ਹੋਲਸਵਰਥ ਅਤੇ ਲੇਵਾ ਸ਼ੇਰਪਾ ਸਨ । ਕਾਮੇਟ ਸਿਖਰ ਉੱਤੇ ਦੂਜੀ ਫਤਹਿ ਦਾਰਜਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਿਮਾਲਾ ਪਰਵਤਾਰੋਹਣ ਸੰਸਥਾਨ ਦੇ ਅਭਿਆਨ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਸੀ । ਇਹ ਅਭਿਆਨ ਮੇਜਰ ਨਰੇਂਦਰ ਜੁਯਾਲ ਦੇ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ੧੯੫੫ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਹੋਇਆ ਸੀ । ਦਾਰਜਲਿੰਗ ਦਾ ਹਿਮਾਲਾ ਪਰਵਤਾਰੋਹਣ ਸੰਸਥਾਨ ਪਰਵਤਾਰੋਹਣ ਦਾ ਅਧਿਆਪਨ ਕੇਂਦਰ ਹੈ । ਪਹੜੀ ਪਹਿਲਾਂ ਅਜਿਹੇ ਸੰਸਥਾਨ ਵਲੋਂ ਬੇਸਿਕ ਅਤੇ ਏਡਵਾਂਸ ਕੋਰਸ ਕਰਦੇ ਹਨ । ੨੦੦੯ ਜੁਲਾਈ ਮਹੀਨਾ ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਣੇ ਦੇ ਮਾਉਂਟੇਨਿਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਏਲਾਇਡ ਸਪੋਰਟਸ ਏਸੋਸਿਏਸ਼ਨ ਦੇ ਅਭਿਆਨ ਦੇ ਮੈਬਰਾਂ ਨੇ ਕਾਮੇਟ ਸਿਖਰ ਉੱਤੇ ਫਤਹਿ ਕੀਤੀ ।