ਗੁਰਮੁਖੀ

ਵਿਕਿਪੀਡਿਆ ਤੋਂ

ਸਮਗੱਰੀ ੧ ਪਰਿਚਯ ੨ ਗੁਰਮੁਖੀ ਦੇ ਅੱਖਰ ੩ ਸਵਰ ੪ ਗਿਣਤੀ

[ਸੋਧ] ਪਰਿਚਯ

ਗੁਰਮੁਖੀ ਇਸ ਲਿਪੀ ਦਾ ਨਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਲਈ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਿਪੀ ਦੇ ਵਿਚ ੩੫ (35) ਅੱਖਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

[ਸੋਧ] ਗੁਰਮੁਖੀ ਦੇ ਅੱਖਰ

ਨਾਮ		Pron.	ਨਾਮ		Pron.	ਨਾਮ		Pron.	ਨਾਮ		Pron.	ਨਾਮ		Pron.
ੳ	Ura		ਅ	Aira		ੲ	Iri		ਸ	Sussa	Sa	ਹ	Haha	Ha
ਕ	Kakka	Ka	ਖ	Khukha	Kha	ਗ	Gugga	Ga	ਘ	Ghugga	Gha	ਙ	Ungga	Nga
ਚ	Chuchaa	Ca	ਛ	Chhuchha	Cha	ਜ	Jujja	Ja	ਝ	Jhujja	Jha	ਞ	Neya	Nya
ਟ	Tainka	Tta	ਠ	Thutha	Ttha	ਡ	Dudda	Dda	ਢ	Dhudda	Ddha	ਣ	Nahnha	Nna
ਤ	Tutta	Ta	ਥ	Thutha	Tha	ਦ	Duda	Da	ਧ	Dhuda	Dha	ਨ	Nunna	Na
ਪ	Puppa	Pa	ਫ	Phupha	Pha	ਬ	Bubba	Ba	ਭ	Bhubba	Bha	ਮ	Mumma	Ma
ਯ	Yaiyya	Ya	ਰ	Rara	Ra	ਲ	Lulla	La	ਵ	Vava	Va	ੜ	Rharha	Rha

ਨਾਮ		Pron.
ਸ਼	Sussa pair bindi	Sha
ਖ਼	Khukha pair bindi	Khha
ਗ਼	Gugga pair bindi	Ghha
ਜ਼	Jujja pair bindi	Za
ਫ਼	Phupha pair bindi	Fa
ਲ਼	Lulla pair bindi	Lla

[ਸੋਧ] ਸਵਰ

Vowel			ਨਾਮ
Ind.	Dep.	with /k/	ਅੱਖਰ	ਯੂਨਿਕੋਡ
ਅ	(none)	ਕ	Mukta	A
ਆ	ਾ	ਕਾ	Kanna	AA
ਇ	ਿ	ਕਿ	Sihari	I
ਈ	ੀ	ਕੀ	Bihari	II
ਉ	ੁ	ਕੁ	Onkar	U
ਊ	ੂ	ਕੂ	Dulankar	UU
ਏ	ੇ	ਕੇ	Lavan	EE
ਐ	ੈ	ਕੈ	Dulavan	AI
ਓ	ੋ	ਕੋ	Hora	OO
ਔ	ੌ	ਕੌ	Kanora	AU

[ਸੋਧ] ਗਿਣਤੀ

0 - ੦

1 - ੧

2 - ੨

3 - ੩

4 - ੪

5 - ੫

6 - ੬

7 - ੭

8 - ੮

9 - ੯