ਜ਼ਿਊਰਿਖ
ਜੂਰਿਕ ਜਾਂ ਜਿਊਰਿਖ (ਜਰਮਨ : Zürich ਤਸੁਰਿਖ) ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦਾ ਸਭਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਸਵਿਟਜਰਲੈਂਡ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵੀ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਸਵਿਟਜਰਲੈਂਡ ਦਾ ਪੇਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਗਲੋਬਲ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ੨੦੦੬ ਅਤੇ ੨੦੦੭ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਕਈ ਸਰਵਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸਨੂੰ ਸਭਤੋਂ ਚੰਗੇਰੇ ਜੀਵਨ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਹ ਸਵਿਟਸਰਲੈਂਡ ਦੇ ਜੂਰਿਕ ਉਪਮੰਡਲ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਰਵਪ੍ਰਮੁਖ ਉਦਯੋਗਕ, ਵਪਾਰਕ, ਸ਼ੈਲਪਿਕ ਅਤੇ ਬੈਂਕਾਂ ਦੇ ਵਪਾਰ ਦਾ ਨਗਰ ਹੈ। ਇਹ ਸਵਿਟਸਰਲੈਂਡ ਦਾ ਸਭਤੋਂ ਸੰਘਣਾ ਅਤੇ ਰਮਣੀਕ ਨਗਰ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਜਿਆਦਾ ਇਲਾਕਾ ਝੀਲ ਨੂੰ ਸੋਖ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਗ ਹੁਣ ਵੀ ਸੰਘਣਾ ਹੈ, ਲੇਕਿਨ ਨਵੇਂ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਚੌੜੀ ਸੜਕਾਂ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਭਵਨ ਹਨ। ਲਿੰਮਤ ਨਦੀ ਇਸ ਨਗਰ ਨੂੰ ਦੋ ਭੱਜਿਆ ਵਿੱਚ ਵੰਡਦੀ ਹੈ, ਲਘੂ ਨਗਰ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਨਗਰ। ਇਹ ਦੋਨਾਂ ਭਾਗ 11 ਪੁਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਦੂੱਜੇ ਵਲੋਂ ਜੁੜਿਆ ਹਨ। ਝੀਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਅਣਗਿਣਤ ਬੱਲੀ ਆਵਾਸਗ੍ਰਹ ਹਨ।
ਇੱਥੇ ਕਈ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਵਨ ਦਰਸ਼ਨੀਕ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭਤੋਂ ਸੁੰਦਰ ਗਰਾਸ ਮੂੰਸਟਰ ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਪਸਤੀ ਗਿਰਜਾਘਰ ਲਿੰਮਤ ਨਦੀ ਦੇਦਾਵਾਂਕੰਡੇ ਉੱਤੇ ਹੈ। ਇਸ ਗਿਰਜਾਘਰ ਦੀਆਂ ਦੀਵਾਰਾਂ ਉੱਤੇ 24 ਲੌਕਿਕ ਧਰਮਨਿਅਮ ਲਿਖੇ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀਬਾਲਿਕਾਵਾਂਦਾ ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ 12ਵੀਆਂ ਅਤੇ 13ਵੀਆਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦੇ ਰੋਮਨ ਵਾਸਤੁਕਲਾ ਦੇ ਰਹਿੰਦ ਖੂਹੰਦ ਹਨ। ਲਿੰਮਤ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਕੰਡੇ ਉੱਤੇ ਜੂਰਿਕ ਦਾ ਦੂਜਾ ਬਹੁਤ ਗਿਰਜਾਘਰ ਫਰਾਊ ਮੂਸਟਰ (ਆਬਦੀ) 12ਵੀਆਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦਾ ਹੈ। ਸੇਂਟ ਪੀਟਰ ਗਿਰਜਾਘਰ ਸਭਤੋਂ ਪੁਰਾਨਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਅਤੇ ਕਈ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹਨ। ਸੇਂਟਰਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿੱਚ 1916 ਈo ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਲੱਖ ਕਿਤਾਬਾਂ ਸਨ, ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਮਾਜਸੁਧਾਰਕ ਅਤੇ ਉਪਦੇਸ਼ਕ ਜਵਿੰਗਲੀ, ਬੁਰਲਿਗਰ, ਲੇਡੀ ਜੇਨ ਅਤੇ ਸ਼ੀਲਰ ਆਦਿ ਦੇ ਪੱਤਰ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਭਿਲੇਖੋਂ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਸੰਨ 1885 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਜਵਿੰਗਲੀ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਮਾ ਹੈ। ਨਵੀ ਭਵਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ ਸਭਤੋਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਵਿਟਸਰਲੈਂਡ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਕਲਾਵਾਂ ਦਾ ਅਦਭੂਤ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਹੈ। ਜੂਰਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪ੍ਰਾਵਿਧਿਕ ਸੰਸਥਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਦਾ ਵਾਨਸਪਤੀਕ ਬਾਗ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਾਨਸਪਤੀਕ ਬਾਗੋਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਰੇਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਸੂਤੀ ਬਸਤਰ, ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੇ ਪੁਰਜੇ, ਮੋਮਬੱਤੀ, ਸਾਬਣ, ਸੁਰਤੀ, ਛੀਂਟ ਦਾ ਕੱਪੜਾ (calico), ਕਾਗਜ ਅਤੇ ਚਮੜੇ ਦੀਵਸਤੁਵਾਂਬਣਾਉਣ ਦੇ ਉਦਯੋਗ ਹਨ।
