ਝਰਨਾ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਇਸ ’ਤੇ ਜਾਓ: ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ, ਖੋਜ

ਝਰਨਾ ਉਹ ਥਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕਿਸੇ ਦਰਿਆ ਜਾਂ ਨਾਲੇ ਦਾ ਪਾਣੀ ਇੱਕ ਖੜ੍ਹਵੇਂ ਗਿਰਾਅ ਜਾਂ ਉਤਾਰ ਉੱਤੋਂ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਬਰਫ਼-ਤੋਦੇ ਜਾਂ ਹਿਮ-ਵਾਧਰੇ ਤੋਂ ਡਿੱਗਦੇ ਹੋਏ ਪਿਘਲੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਵੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਝਰਨਾ

ਕਿਸਮਾਂ[ਸੋਧੋ]

  • ਟੋਟਾ: ਪਾਣੀ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਦਰਿਆ ਜਾਂ ਨਾਲੇ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।[੧][੨]
  • ਆਬਸ਼ਾਰ: ਪਾਣੀ ਚਟਾਨਾਂ ਦੀ ਪੌੜੀਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਉੱਪਰੋਂ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ।[੨]
  • ਝਲਾਰ: ਇੱਕ ਮੋਕਲਾ ਅਤੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਝਰਨਾ।
  • ਪਾੜਛਾ: ਪਾਣੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਕਿਸੇ ਭੀੜੀ, ਖੜ੍ਹਵੀਂ ਰਾਹਦਾਰੀ 'ਚੋਂ ਧਕੱਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।[੧]
  • ਪੱਖੀ: ਪਾਣੀ ਅਧਾਰ-ਚਟਾਨ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਡਿੱਗਦੇ ਹੋਏ ਦਿਸਹੱਦੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਫੈਲਦਾ ਹੈ।[੧]
  • ਜੰਮਿਆ: ਕੋਈ ਵੀ ਝਰਨਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਰਫ਼ ਦੀਆਂ ਟੁਕੜੀਆਂ ਹੋਣ।[੧]
  • ਘੋੜਪੂਛੀ: ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗਦਾ ਪਾਣੀ ਅਧਾਰ ਚਟਾਨਾਂ ਨਾਲ ਕਿਤੇ ਨਾ ਕਿਤੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।[੧]
  • ਚੁੱਭੀ: ਪਾਣੀ ਖੜ੍ਹਵੇਂ ਰੂਪ 'ਚ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਧਾਰ-ਚਟਾਨ ਦੇ ਤਲ ਤੋਂ ਸੰਪਰਕ ਤੋੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।[੧]
  • ਜਾਮ-ਪਿਆਲਾ: ਪਾਣੀ ਭੀੜੀ ਧਾਰਾ ਬਣ ਦੇ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੌੜੇ ਤਲਾਅ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।[੧]
  • ਖਿੰਡਿਆ: ਪਾਣੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗਦੇ ਹੋਏ ਵਹਾਅ ਦਾ ਨਿਖੜਨਾ।[੧]
  • ਕਤਾਰੀ: ਪਾਣੀ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੀਆਂ ਪੌੜੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ।[੧]
  • ਬਹੁ-ਕਦਮੀ: ਇੱਕ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਦੂਜੇ ਪੈਂਦੇ ਲਗਭਗ ਸਮਾਨ ਅਕਾਰ ਦੇ ਝਰਨਿਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਝਰਨੇ ਦਾ ਆਪਣਾ ਚੁੱਭੀ-ਤਲਾਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।[੧]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]