ਥਾਰ ਮਾਰੂਥਲ
ਥਾਰ ਮਰੁਸਥਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰਪਸ਼ਚਿਮ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਦਕਸ਼ਿਣ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤਹੈ । ਇਹ ਸਾਰਾ ਤਾਂ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਪਰ ਕੁੱਝ ਭਾਗ ਹਰਿਆਣਾ , [[ਪੰਜਾਬ] , ਗੁਜਰਾਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਿੰਧ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਫੈਲਿਆ ਹੈ ।
ਵਿਸ਼ਾ ਸੂਚੀ |
ਜਲਵਾਯੂ [ਸੋਧ]
ਥਰ ਮਰੁਸਥਲ ਅਨੌਖਾ ਹੈ । ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਦੀ ਰੇਤ ਉੱਬਲ਼ਦੀ ਹੈ । ਇਸ ਮਰੁਭੂਮਿ ਵਿੱਚ ਸੱਠ ਡਿਗਰੀ ਸੇਲਸ਼ਿਅਸ ਤੱਕ ਤਾਪਮਾਨ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ । ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਸਿਫ਼ਰ ਵਲੋਂ ਹੇਠਾਂ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਰੁਸਥਲ ਦੀ ਤੇਜ ਹਵਾਵਾਂ ਰੇਤ ਦੇ ਟੀਲੋਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਥਾਨ ਵਲੋਂ ਦੂੱਜੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਲੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਟੀਲੋਂ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਆਕ੍ਰਿਤੀਯਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ।
ਵਿਅਕਤੀ - ਜੀਵਨ [ਸੋਧ]
ਵਿਅਕਤੀ - ਜੀਵਨ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਮਰੁਸਥਲ ਵਿੱਚ ਮੀਲਾਂ ਦੂਰ ਕੋਈ - ਕੋਈ ਪਿੰਡ ਮਿਲਦਾ ਹੈ । ਪਸ਼ੁਪਾਲਨ ( ਉੱਠ , ਗੁੱਝੀ ਗੱਲ , ਬਕਰੀ , ਗਾਂ , ਬੈਲ ) ਇੱਥੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਪੇਸ਼ਾ ਹੈ । ਦੋ - ਚਾਰ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਕਦੇ ਮੀਂਹ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਕਿੱਕਰ , ਟੀਂਟ ਅਤੇ ਖੇਚੜੀ ਦੇ ਰੁੱਖ ਕਿਤੇ - ਕਿਤੇ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ । ਇੰਦਰਾ ਨਹਿਰ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਵਲੋਂ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਪਹੁੰਚਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਅੱਜ ਵੀ ਜਾਰੀ ਹੈ ।
ਮਰੁਸਥਲ ਵਿੱਚ ਕਈ ਜਹਰੀਲੇ ਸੱਪ , ਬਿੱਛੂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੀੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ।
ਮਰੂ ਸਮਾਰੋਹ [ਸੋਧ]
ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਮਰੂ ਸਮਾਰੋਹ ( ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ ) - ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਦੇ ਦਿਨ ਪੈਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਸਮਾਰੋਹ ਹੈ । ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਤੱਕ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਬਖ਼ਤਾਵਰ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਨੁਮਾਇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।
ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗੈਰ ਅਤੇ ਅੱਗ ਨਾਚਾ ਇਸ ਸਮਾਰੋਹ ਦਾ ਮੁੱਖ ਖਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹੈ । ਪਗਡ਼ੀ ਬੰਨਣ ਅਤੇ ਮਰੂ ਸ਼੍ਰੀ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਤਿਯੋਗਤਾਵਾਂ ਸਮਾਰੋਹ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਦੁਗਨਾ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ । ਬਰਾਬਰ ਬਾਲੁ ਦੇ ਟੀਲੋਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਉੱਤੇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ , ਉੱਥੇ ਉੱਠ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਦਾ ਆਨੰਦ ਉਠਾ ਸੱਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਦੀ ਚਾਂਦਨੀ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਟੀਲੋਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਪ੍ਰਸ਼ਠਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦਾ ਉੱਤਮ ਪਰੋਗਰਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ।
=ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ [ਸੋਧ]
* ਆਪਣਾਂ ਰਾਜਸਥਾਨ * ਜਗਰਾਤਾ - ਪਧਾਰੋ ਮਹਾਰੈ ਦੇਸ਼
