ਪਰਮਾਣੂ ਕ੍ਰਮਾਂਕ

ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਭੌਤੀਕੀ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਤਤਾਂ ਦਾ ਵੱਖ - ਵੱਖ ਪਰਮਾਣੁ ਕ੍ਰਮਾਂਕ ( atomic number ) ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਤਤਵ ਨੂੰ ਦੂੱਜੇ ਤਤਵ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਦਾ ਹੈ । ਕਿਸੇ ਤਤਵ ਦਾ ਪਰਮਾਣੁ ਕ੍ਰਮਾਂਕ ਉਸਦੇ ਤਤਵ ਦੇ ਨਾਭਿਕ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਪ੍ਰੋਟਾਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਇਸਨੂੰ Z ਪ੍ਰਤੀਕ ਤੋਂ ਦਿਖਾਇਆ ਹੋਇਆ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਕਿਸੇ ਆਵੇਸ਼ਰਹਿਤ ਪਰਮਾਣੂ ਤੇ ਏਲੇਕਟਰਾਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੀ ਪਰਮਾਣੁ ਕ੍ਰਮਾਂਕ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਰਾਸਾਇਨਿਕ ਤਤਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਧਦੇ ਹੋਏ ਪਰਮਾਣੂ ਕ੍ਰਮਾਂਕ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੀਤੀ ਤੋਂ ਸਜਾਣ ਤੋਂ ਆਵਰਤ ਸਾਰਣੀ ਦਾ ਉਸਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਅਨੇਕ ਰਾਸਾਇਨਿਕ ਅਤੇ ਭੌਤਿਕ ਗੁਣ ਸਵੈਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ

ਕੁੱਝ ਤਤਾਂ ਦੇ ਪਰਮਾਣੂ ਕ੍ਰਮਾਂਕ

• ਹਾਇਡਰੋਜਨ - ੧
• ਹੀਲਿਅਮ - ੨
• ਆਕਸੀਜਨ - ੮

ਸਮਸਥਾਨਿਕ

ਕੁੱਝ ਰਾਸਾਇਨਿਕ ਤੱਤ ਅਜਿਹੇ ਵੀ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਭਿਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਟਾਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ( ਅਰਥਾਤ ਪਰਮਾਣੂ ਕ੍ਰਮਾਂਕ ) ਤਾਂ ਸਮਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਭਿਕ ਵਿੱਚ ਨਿਉਟਰਾਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੱਖ - ਵੱਖ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਅਜਿਹੇ ਪਰਮਾਣੁ ਸਮਸਥਾਨਿਕ ( isotope ) ਕਹਾਂਦੇ ਹਨ । ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਸਾਇਨਿਕ ਗੁਣ ਤਾਂ ਅਕਸਰ ਸਮਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਕੁੱਝ ਭੌਤਿਕ ਗੁਣ ਭਿੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ।

ਪਰਮਾਣੂ ਭਾਰ

ਕਿਸੇ ਤੱਤ ਦਾ ਪਰਮਾਣੂ ਦਰਵਮਾਨ ਉਹ ਗਿਣਤੀ ਹੈ ਜੋ ਇਹ ਦਰਸ਼ਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਤੱਤ ਦਾ ਇੱਕ ਪਰਮਾਣੂ ਕਾਰਬਨ ਦੇ ਇੱਕ ਪਰਮਾਣੂ ਦੇ 1 / 12 ਉਹ ਭਾਗ ਤੋਂ ਕਿੰਨਾ ਗੁਣਾ ਭਾਰੀ ਹੈ ।