ਪਰੀ ਕਥਾ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਇਸ ’ਤੇ ਜਾਓ: ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ, ਖੋਜ
ਰੂਸੀ ਪਰੀ ਕਥਾ, ਹੁਸੀਨ ਵਾਸੀਲਿਸਾ ਦਾ ਇੱਕ ਚਿੱਤਰ

ਪਰੀ ਕਥਾ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:fairy tale ਉਚਾਰਨ/ˈfeəriˌteɪl/) ਇੱਕ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੋਕਕਥਾਈ ਬਾਤਾਂ ਵਾਲੇ ਫੈਂਟਸੀ ਪਾਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪਰੀਆਂ, ਭੂਤ, ਰਾਖਸ, ਜਾਦੂਗਰ, ਦਿਉ ਅਤੇ ਗਿਠਮੁਠੀਏ, ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਦੂ ਟੂਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਦੰਤ ਕਥਾ, (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਨੂੰ ਸੱਚ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ) ਨੀਤੀ ਕਥਾ ਅਤੇ ਜਨੌਰ ਕਹਾਣੀ ਤੋਂ ਅੱਡਰਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਰੂਪ ਹੈ।[੧] ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸਮਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਲੰਬੇ ਕਾਲ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰੀ ਕਥਾਵਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਆਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਲੈ ਪਾਤਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧੂਹ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ[ਸੋਧੋ]

ਕੁਝ ਲੋਕਧਾਰਾ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਪਰੀ ਕਥਾ ਦੀ ਥਾਂ ਜਰਮਨ ਸ਼ਬਦ Märchen ਯਾਨੀ "ਅਦਭੁੱਤ ਕਥਾ"[੨] ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਥਾਮਪਸਨ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਦ ਫੋਕਟੇਲ ਦੀ 1977 [1946] ਵਾਲੀ ਅਡੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ' ਨੇ ਹੋਰ ਬਲ ਬਖਸਿਆ: "ਲੰਮੀ ਕਹਾਣੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੋਟਿਫ਼ ਜਾਂ ਉੱਪ-ਕਥਾਵਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਨਿਸਚਿਤ ਸਥਾਨ ਜਾਂ ਨਿਸਚਿਤ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਬਗੈਰ ਆਵਾਸਤਵਿਕ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਅਣਹੋਏ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਿਮਾਣੇ ਨਿਤਾਣੇ ਨਾਇਕ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਮੁਕਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਹਕੂਮਤਾਂ ਦੇ ਵਾਰਸ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ।"[੩]

ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ[ਸੋਧੋ]

ਵਿਧਾ ਦਾ ਇਤਹਾਸ[ਸੋਧੋ]

ਲੋਕਰੂਪ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ[ਸੋਧੋ]

ਇਤਹਾਸ[ਸੋਧੋ]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. Thompson, Stith. Funk & Wagnalls Standard Dictionary of Folklore, Mythology & Legend, 1972 s.v. "Fairy Tale"
  2. A companion to the fairy tale. By Hilda Ellis Davidson, Anna Chaudhri. Boydell & Brewer 2006.
  3. Stith Thompson, The Folktale, 1977 (Thompson: 8).