ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਇਸ ’ਤੇ ਜਾਓ: ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ, ਖੋਜ
ਭਾਰਤ
ਭਾਰਤੀ ਸਾਮਰਾਜ
ਸੰਯੁਕਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਦੀ ਬਸਤੀ

 

੧੮੫੮–੧੯੪੭
 

 

 

ਝੰਡਾ ਭਾਰਤ ਦਾ ਤਾਰਾ
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੀਤ
ਰੱਬ ਰਾਣੀ/ਰਾਜੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ
੧੯੩੬ ਵਿੱਚ ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤੀ ਸਾਮਰਾਜ
ਰਾਜਧਾਨੀ ਕਲਕੱਤਾ (੧੮੫੮–੧੯੧੨)
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ (੧੯੧੨–੧੯੪੭)
ਸ਼ਿਮਲਾ (ਗਰਮੀਆਂ)
ਬੋਲੀਆਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਹਿੰਦੋਸਤਾਨੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਥਾਨਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਸਰਕਾਰ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ
ਸਮਰਾਟ (੧੮੭੬–੧੯੪੭)
 -  ੧੮੫੮–੧੯੦੧ ਮਹਾਰਾਣੀ ਵਿਕਟੋਰੀਆ
 -  ੧੯੦੧–੧੯੧੦ ਐਡਵਰਡ ੭ਵਾਂ
 -  ੧੯੧੦–੧੯੩੬ ਜਾਰਜ ੫ਵਾਂ
 -  ੧੯੩੬ ਐਡਵਰਡ ੮ਵਾਂ
 -  ੧੯੩੬–੧੯੪੭ ਜਾਰਜ ੬ਵਾਂ
ਵਾਇਸਰਾਏ
 -  ੧੮੫੮–੧੮੬੨ ਚਾਰਲਸ ਕੈਨਿੰਗ (ਪਹਿਲਾ)
 -  ੧੯੪੭ ਲੂਈਸ ਮਾਊਂਟਬੈਟਨ (ਆਖ਼ਰੀ)
ਵਿਧਾਨਕ ਸਭਾ ਸ਼ਾਹੀ ਵਿਧਾਨਕ ਕੌਂਸਲ
ਇਤਿਹਾਸ
 -  ੧੮੫੭ ਦਾ ਭਾਰਤੀ ਇਨਕਲਾਬ ੧੦ ਮਈ ੧੮੫੭
 -  ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਅਧੀਨਿਯਮ ੧੮੫੮ ੨ ਅਗਸਤ ੧੮੫੮
 -  ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅਧੀਨਿਯਮ ੧੯੪੭ ੧੫ ਅਗਸਤ ੧੯੪੭
 -  ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ੧੫ ਅਗਸਤ ੧੯੪੭
ਮੁਦਰਾ ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਿਆ
ਹੁਣ ਇਸਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ  ਭਾਰਤ
 ਪਾਕਿਸਤਾਨ
 ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼
 ਬਰਮਾ
੧: ੧ ਮਈ ੧੮੭੬ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਹਾਰਾਣੀ ਵਜੋਂ ਰਾਜ ਕੀਤਾ; ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਅਤੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੀ ਸੰਯੁਕਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਦੀ ਮਹਾਰਾਣੀ ਵਜੋਂ।
੨: ਵਾਇਸਰਾਏ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਗਵਰਨਰ-ਜਨਰਲ
Warning: Value specified for "continent" does not comply

ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: British Rule) ੧੮੫੮ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ੧੯੪੭ ਤੱਕ ਭਾਰਤੀ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਉੱਤੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਹਕੂਮਤ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।[੧] ਇਸ ਪਦ ਤੋਂ ਭਾਵ ਇਸ ਸੱਤਾ ਦਾ ਕਾਲ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।[੧][੨] ਬਰਤਾਨਵੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਹੇਠਲੇ ਖੇਤਰ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਮਕਾਲੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਦੁਆਰਾ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਤ ਇਲਾਕੇ[੩] (ਸਮਕਾਲੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ) ਅਤੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਮੁਕਟ ਦੀ ਸਰਬ-ਉੱਚਤਾ ਹੇਠ ਨਿੱਜੀ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਾਸਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਰਾਜ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਬਰਤਾਨਵੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੁਝ ਵਾਰ ਭਾਰਤੀ ਸਾਮਰਾਜ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।[੪] "ਭਾਰਤ" ਵਜੋਂ ਇਹ ਲੀਗ ਆਫ਼ ਨੇਸ਼ਨਜ਼ ਦਾ ਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਅਤੇ ੧੯੦੦, ੧੯੨੦, ੧੯੨੮, ੧੯੩੨ ਅਤੇ ੧੯੩੬ ਦੀਆਂ ਗਰਮ-ਰੁੱਤੀ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਦੇਸ਼ ਸੀ।

ਰਾਜ-ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ੧੮੫੮ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਦਾ ਤਬਾਦਲਾ ਮਹਾਰਾਣੀ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਦੇ ਤਾਜ ਹੇਠ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ[੫] (ਜਿਸਨੂੰ ੧੮੭੬ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਹਾਰਾਣੀ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ) ਅਤੇ ਜੋ ੧੯੪੭ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤੀ ਸਾਮਰਾਜ ਨੂੰ ਦੋ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਸੰਘ (ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਗਣਰਾਜ) ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਭੁਤਾ (ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇਸਲਾਮੀ ਗਣਰਾਜ, ਜਿਸਦਾ ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸਾ ਹੋਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦਾ ਲੋਕ ਗਣਰਾਜ ਬਣ ਗਿਆ) ਸਨ। ੧੮੫੮ ਵਿੱਚ ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵੇਲੇ ਹੇਠਲਾ ਬਰਮਾ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ; ਉਤਲਾ ਬਰਮਾ ੧੮੮੬ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਬਣਿਆ ਸੰਘ, ਬਰਮਾ, ੧੯੩੭ ਤੱਕ ਇੱਕ ਸੂਬੇ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਇੱਕ ਅਲੱਗ ਬਰਤਾਨਵੀ ਬਸਤੀ ਬਣ ਗਿਆ ਜਿਸਨੂੰ ੧੯੪੮ ਵਿੱਚ ਅਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲੀ।

ਇਸ ਰਾਜ ਦੇ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਕਾਰਜ, ਪੁਲਿਸ, ਛੋਟੀ ਪਰ ਬਹੁਤ ਸੁਚੱਜੀ ਸਿਖਲਾਈ ਵਾਲ਼ੀ ਭਾਰਤੀ ਸਿਵਲ ਸਰਵਿਸ ਜੋ ਸਰਕਾਰੀ ਕੰਮਕਾਜ ਚਲਾਉਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਇਸ ਬਜਟ ਦਾ ਸਾਰਾ ਖ਼ਰਚਾ ਕਰ (ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਲੂਣ ਉੱਤੇ) ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਹੀ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਸਿਖਲਾਈ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਨੇ ਦੋਹਾਂ ਵਿਸ਼ਵ-ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਰੋਲ ਅਦਾ ਕੀਤਾ; ਬਾਕੀ ਸਮੇਂ ਇਹ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਵੱਲੋਂ ਸੰਭਾਵਤ ਰੂਸੀ ਹੱਲੇ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿਖਲਾਈ ਲੈਂਦੀ ਸੀ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗਰੀਬ ਕਿਸਾਨ ਸਨ; ੧% ਦੇ ਆਰਥਕ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ੧% ਦਾ ਅਬਾਦੀ ਵਾਧਾ ਕਿਰਿਆਹੀਣ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।

ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੂਬੇ[ਸੋਧੋ]

ਅਜ਼ਾਦੀ ਸਮੇਂ ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸੂਬੇ ਸਨ:

ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ[ਸੋਧੋ]

ਸਰਵੇਖਣ[ਸੋਧੋ]

  • Bandhu, Deep Chand. History of Indian National Congress (2003) 405pp
  • Bandyopadhyay, Sekhar (2004), From Plassey to Partition: A History of Modern India, New Delhi and London: Orient Longmans. Pp. xx, 548., ISBN 978-81-250-2596-2 .
  • Bayly, C. A. (1990), Indian Society and the Making of the British Empire (The New Cambridge History of India), Cambridge and London: Cambridge University Press. Pp. 248, ISBN 978-0-521-38650-0 .
  • Brown, Judith M. (1994), Modern India: The Origins of an Asian Democracy, Oxford University Press. Pp. xiii, 474, ISBN 978-0-19-873113-9 .
  • Bose, Sugata; Jalal, Ayesha (2003), Modern South Asia: History, Culture, Political Economy, Routledge, ISBN 978-0-415-30787-1 
  • Copland, Ian (2001), India 1885–1947: The Unmaking of an Empire (Seminar Studies in History Series), Harlow and London: Pearson Longmans. Pp. 160, ISBN 978-0-582-38173-5 .
  • Coupland, Reginald. India: A Re-Statement (Oxford University Press, 1945), evaluation of the Raj, emphasising government. online edition
  • Dodwell H. H., ed. The Cambridge History of India. Volume 6: The Indian Empire 1858–1918. With Chapters on the Development of Administration 1818–1858 (1932) 660pp online edition; also published as vol 5 of the Cambridge History of the British Empire
  • James, Lawrence. Raj: The Making and Unmaking of British India (2000)
  • Judd, Dennis (2004), The Lion and the Tiger: The Rise and Fall of the British Raj, 1600–1947, Oxford and New York: Oxford University Press. Pp. xiii, 280, ISBN 978-0-19-280358-0 .
  • Kumar, Dharma, and Meghnad Desai, eds. The Cambridge Economic History of India, Volume 2: c. 1757–2003 (2010), 1114pp; articles by scholars ISBN 978-81-250-2731-7
  • Louis, William Roger, and Judith M. Brown, eds. The Oxford History of the British Empire (5 vol 1999–2001), with numerous articles on the Raj
  • Ludden, David. India And South Asia: A Short History (2002)
  • Metcalf, Barbara (2006), A Concise History of Modern India (Cambridge Concise Histories), Cambridge and New York: Cambridge University Press. Pp. xxxiii, 372, ISBN 978-0-521-68225-1 .
  • Mansingh, Surjit The A to Z of India (2010), a concise historical encyclopaedia
  • Marshall, P. J. (2001), The Cambridge Illustrated History of the British Empire, 400 pp., Cambridge and London: Cambridge University Press., ISBN 978-0-521-00254-7 .
  • Markovits, Claude (ed) (2005), A History of Modern India 1480–1950 (Anthem South Asian Studies), Anthem Press. Pp. 607, ISBN 978-1-84331-152-2, http://www.amazon.com/History-Modern-1480-1950-Anthem-Studies/dp/1843311526/ .
  • Moon, Penderel. The British Conquest and Dominion of India (2 vol. 1989) 1235pp; the fullest scholarly history of political and military events from a British top-down perspective;
  • Peers, Douglas M. (2006), India under Colonial Rule 1700–1885, Harlow and London: Pearson Longmans. Pp. xvi, 163, ISBN 0-582-31738-X .
  • Riddick, John F. The history of British India: a chronology (2006) excerpt and text search, covers 1599–1947
  • Riddick, John F. Who Was Who in British India (1998), covers 1599–1947
  • Sarkar, Sumit. Modern India, 1885–1947 (2002)
  • Smith, Vincent A. (1958) The Oxford History of India (3rd ed.) the Raj section was written by Percival Spear
  • Spear, Percival (1990), A History of India, Volume 2, New Delhi and London: Penguin Books. Pp. 298, ISBN 978-0-14-013836-8 . online edition
  • Stein, Burton (2001), A History of India, New Delhi and Oxford: Oxford University Press. Pp. xiv, 432, ISBN 978-0-19-565446-2 .
  • Thompson, Edward, and G.T. Garratt. Rise and Fulfilment of British Rule in India (1934) 690 pages; scholarly survey, 1599–1933 excerpt and text search
  • Wolpert, Stanley (2003), A New History of India, Oxford and New York: Oxford University Press. Pp. 544, ISBN 978-0-19-516678-1 .

ਵਿਸ਼ੇਸ਼ੀਕ੍ਰਿਤ ਵਿਸ਼ੇ[ਸੋਧੋ]

  • Baker, David, Colonialism in an Indian Hinterland: The Central Provinces, 1820–1920, Delhi and Oxford: Oxford University Press. Pp. xiii, 374, ISBN 978-0-19-563049-7 
  • Bayly, C. A. (2000), Empire and Information: Intelligence Gathering and Social Communication in India, 1780–1870 (Cambridge Studies in Indian History and Society), Cambridge and London: Cambridge University Press. Pp. 426, ISBN 978-0-521-66360-1 
  • Brown, Judith M. Gandhi: Prisoner of Hope (1991), scholarly biography
  • Brown; Louis, Wm. Roger, eds. (2001), Oxford History of the British Empire: The Twentieth Century, Oxford and New York: Oxford University Press. Pp. 800, ISBN 978-0-19-924679-3 
  • Chandavarkar, Rajnarayan (1998), Imperial Power and Popular Politics: Class, Resistance and the State in India, 1850–1950, (Cambridge Studies in Indian History & Society). Cambridge University Press. Pp. 400, ISBN 978-0-521-59692-3 .
  • Chatterji, Joya (1993), Bengal Divided: Hindu Communalism and Partition, 1932–1947, Cambridge University Press. Pp. 323, ISBN 978-0-521-52328-8 .
  • Copland, Ian (2002), Princes of India in the Endgame of Empire, 1917–1947, (Cambridge Studies in Indian History & Society). Cambridge University Press. Pp. 316, ISBN 978-0-521-89436-4 .
  • Manmath Nath Das (1964). India under Morley and Minto: politics behind revolution, repression and reforms. G. Allen and Unwin. 
  • Dewey, Clive. Anglo-Indian Attitudes: The Mind of the Indian Civil Service (2003)
  • Ewing, Ann. "Administering India: The Indian Civil Service," History Today, June 1982, 32#6 pp. 43–48, covers 1858–1947
  • Gilmartin, David. 1988. Empire and Islam: Punjab and the Making of Pakistan. University of California Press. 258 pages. ISBN 978-0-520-06249-8.
  • Gilmour, David. The Ruling Caste: Imperial Lives in the Victorian Raj (2007)
  • Gilmour, David. Curzon: Imperial Statesman (2006) excerpt and text search
  • Gopal, Sarvepalli (1 January 1976). Jawaharlal Nehru: A Biography. Harvard U. Press. ISBN 978-0-674-47310-2. Retrieved on 21 February 2012. 
  • Sarvepalli Gopal (1953). The viceroyalty of Lord Ripon, 1880–1884. Oxford U. Press. Retrieved on 21 February 2012. 
  • Gould, William (2004), Hindu Nationalism and the Language of Politics in Late Colonial India, Cambridge U. Press. Pp. 320 .
  • Gopal, Sarvepalli. British Policy in India 1858–1905 (2008)
  • Gopal, Sarvepalli. Viceroyalty of Lord Irwin 1926–1931 (1957)
  • Jalal, Ayesha (1993), The Sole Spokesman: Jinnah, the Muslim League and the Demand for Pakistan, Cambridge U. Press, 334 pages .
  • Kaminsky, Arnold P. The India Office, 1880–1910 (1986) excerpt and text search, focus on officials in London
  • Khan, Yasmin (2007), The Great Partition: The Making of India and Pakistan, Yale U. Press, 250 pages, ISBN 978-0-300-12078-3 
  • Klein, Ira (2000), "Materialism, Mutiny and Modernization in British India", Modern Asian Studies 34 (3): 545–580, http://links.jstor.org/sici?sici=0026-749X%28200007%2934%3A3%3C545%3AMMAMIB%3E2.0.CO%3B2-I 
  • Kumar, Deepak. Science and the Raj: A Study of British India (2006)
  • Low, D. A. (2002), Britain and Indian Nationalism: The Imprint of Amibiguity 1929–1942, Cambridge University Press. Pp. 374, ISBN 978-0-521-89261-2 .
  • Lipsett, Chaldwell. Lord Curzon in India 1898–1903 (1903) excerpt and text search 128pp
  • MacMillan, Margaret. Women of the Raj: The Mothers, Wives, and Daughters of the British Empire in India (2007)
  • Metcalf, Thomas R. (1991), The Aftermath of Revolt: India, 1857–1870, Riverdale Co. Pub. Pp. 352, ISBN 978-81-85054-99-5 
  • Metcalf, Thomas R. (1997), Ideologies of the Raj, Cambridge University Press, Pp. 256, ISBN 978-0-521-58937-6 
  • Moor-Gilbert, Bart. Writing India, 1757–1990: The Literature of British India (1996) on fiction written in English
  • Moore, Robin J. "Imperial India, 1858–1914", in Porter, ed. Oxford History of the British Empire: The Nineteenth Century, (2001a), pp. 422–446
  • Moore, Robin J. "India in the 1940s", in Robin Winks, ed. Oxford History of the British Empire: Historiography, (2001b), pp. 231–242
  • Porter, Andrew, ed. (2001), Oxford History of the British Empire: Nineteenth Century, Oxford University Press. Pp. 800, ISBN 978-0-19-924678-6 
  • Masood Ashraf Raja. Constructing Pakistan: Foundational Texts and the Rise of Muslim National Identity, 1857–1947, Oxford 2010, ISBN 978-0-19-547811-2
  • Ramusack, Barbara (2004), The Indian Princes and their States (The New Cambridge History of India), Cambridge University Press. Pp. 324, ISBN 978-0-521-03989-5 
  • Read, Anthony, and David Fisher; The Proudest Day: India's Long Road to Independence (W. W. Norton, 1999) online edition; detailed scholarly history of 1940–47
  • Venkataramani, M. S.; Shrivastava, B. K. Quit India: The American Response to the
  • Shaikh, Farzana (1989), Community and Consensus in Islam: Muslim Representation in Colonial India, 1860—1947, Cambridge University Press. Pp. 272., ISBN 978-0-521-36328-0 .
  • Talbot; Singh, Gurharpal Singh, eds. (1999), Region and Partition: Bengal, Punjab and the Partition of the Subcontinent, Oxford University Press. Pp. 420, ISBN 978-0-19-579051-1 .
  • Tinker, Hugh (1968), "India in the First World War and after" Journal of Contemporary History, Vol. 3, No. 4, 1918–19: From War to Peace. (Oct., 1968), pp. 89–107, ISSN 0022-0094 .
  • Voigt, Johannes. India in The Second World War (1988)
  • Wainwright, A. Martin (1993), Inheritance of Empire: Britain, India, and the Balance of Power in Asia, 1938–55, Praeger Publishers. Pp. xvi, 256, ISBN 978-0-275-94733-0 .
  • Wolpert, Stanley A. Jinnah of Pakistan (2005)
  • Wolpert, Stanley (2007), "India: British Imperial Power 1858–1947 (Indian nationalism and the British response, 1885–1920; Prelude to Independence, 1920–1947)", Encyclopædia Britannica .
  • Wolpert, Stanley A. Tilak and Gokhale: revolution and reform in the making of modern India (1962) full text online

ਆਰਥਕ ਇਤਿਹਾਸ[ਸੋਧੋ]

ਸਥਾਨ-ਬਿਰਤਾਂਤ, ਅੰਕੜੇ ਅਤੇ ਮੁਢਲੇ ਸਰੋਤ[ਸੋਧੋ]

  • Keith, Arthur Berriedale (1912). Responsible government in the dominions. The Clarendon press. , major primary sources in 1670pp
  • Indian Year-book for 1862: A review of social, intellectual, and religious progress in India and Ceylon (1863), ed. by John Murdoch online edition 250pp; 1861 edition
  • The Year-book of the Imperial Institute of the United Kingdom, the colonies and India: a statistical record of the resources and trade of the colonial and Indian possessions of the British Empire (2nd. ed. 1893) 880pp; India = pp. 375–462 online edition
  • The Imperial Gazetteer of India (26 vol, 1908–31), highly detailed description of all of India in 1901. online edition
  • Statistical abstract relating to British India, from 1895–96 to 1904–05 (London, 1906) full text online, 278pp
  • The Cyclopedia of India: biographical, historical, administrative, commercial (1908) complete text online, business history, biographies, illustrations
  • The Indian year book: 1914 (1914) snippets

ਹਵਾਲੇ

  1. ੧.੦ ੧.੧ Oxford English Dictionary, 3rd edition (June 2008), on-line edition (September 2011): "spec. In full British Raj. Direct rule in India by the British (1858–1947); this period of dominion."
  2. Oxford English Dictionary, 2nd edition, 1989. Examples: 1955 Times 25 Aug 9/7 It was effective against the British raj in India, and the conclusion drawn here is that the British knew that they were wrong. 1969 R. MILLAR Kut xv. 288 Sir Stanley Maude had taken command in Mesopotamia, displacing the raj of antique Indian Army commanders. 1975 H. R. ISAACS in H. M. Patel et al. Say not the Struggle Nought Availeth 251 The post-independence régime in all its incarnations since the passing of the British Raj.
  3. First the United Kingdom of Great Britain and Ireland then, after 1927, the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland
  4. The names "Empire of India" and "Federation of India" were also in use.
  5. Kaul, Chandrika. "From Empire to Independence: The British Raj in India 1858–1947". http://www.bbc.co.uk/history/british/modern/independence1947_01.shtml. Retrieved on 3 March 2011.