ਲਾਹੌਲ ਅਤੇ ਸਪੀਤੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
 |
ਇਸ ਲੇਖ ਨੂੰ ਕੋਈ ਹਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਜੋੜ ਕੇ ਲੇਖ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੋ। ਬਿਨਾਂ ਹਵਾਲਿਆਂ ਵਾਲੀ ਲਿਖਤ ਹਟਾਉਣਯੋਗ ਹੈ। |
| ਲਾਹੌਲ ਅਤੇ ਸਪੀਤੀ ਜ਼ਿਲਾ |
|
|---|---|
 |
|
| ਰਾਜ | ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼,  ਭਾਰਤ |
| Administrative division | Two |
| ਹੇਡਕੁਆਟਰ | ਕਿਲੌਂਗ |
| ਖੇਤਰਫਲ | ੧੩,੮੩੩ km2 ( sq mi) |
| ਜਨਸੰਖਿਆ | 33,224 (2001) |
| ਜਨਸੰਖਿਆ ਦਾ ਗੜ੍ਹ | ੨.੪ /km2 (੬.੨/sq mi) |
| ਪੜੇ ਲੋਕ | 73.1% |
| ਅਸੇਮਬਲੀ ਸੀਟਾਂ | 01 |
| Average annual precipitation | Scanty Rainfall mm |
| ਵੈੱਬ-ਸਾਇਟ | |
ਲਾਹੌਲ ਅਤੇ ਸਪੀਤੀ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲਾ ਹੈ । ਜ਼ਿਲੇ ਦਾ ਮੁੱਖਆਲਾ ਲਾਹੌਲ ਅਤੇ ਸਪੀਤੀ ਹੈ । ਲਾਹੌਲ ਅਤੇ ਸਪੀਤੀ ਪਹਿਲਾਂ ਦੋ ਵੱਖਰੇ ਜ਼ਿਲੇ ਸਨ, ਪਰ ਹੁਣ ਲਾਹੌਲ ਅਤੇ ਸਪੀਤੀ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲਾ ਹੈ । ਜ਼ਿਲੇ ਦਾ ਮੁੱਖਆਲਾ ਕਿਲੌਂਗ, ਲਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ।
ਵਿਸ਼ਾ ਸੂਚੀ |
ਭੂਗੋਲ [ਸੋਧ]
ਲਾਹੌਲ ਅਤੇ ਸਪੀਤੀ ਆਪਣੀ ਉੱਚੀ ਪਰਵਤਮਾਲਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਾਕੀ ਦੁਨੀਆ ਵਲੋਂ ਕੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ । ਰੋਹਤਾਂਗ ਦੱਰਾ 3,978 ਮੀ ਦੀ ਉਚਾਈ ਉੱਤੇ ਲਾਹੌਲ ਅਤੇ ਸਪੀਤੀ ਨੂੰ ਕੁੱਲੂ ਘਾਟੀ ਵਲੋਂ ਭਿੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ । ਜਿਲੇ ਦੀ ਪੂਰਵੀ ਸੀਮਾ ਤੀੱਬਤ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਲੱਦਾਖ ਧਰਤੀ - ਭਾਗ ( ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ) ਅਤੇ ਕਿੰਨੌਰ ਅਤੇ ਕੁੱਲੂ ਦੱਖਣ ਸੀਮਾ ਵਿੱਚ ਹਨ ।
ਆਵਾਜਾਈ [ਸੋਧ]
ਲਾਹੌਲ ਅਵਧਾਵ ਅਤੇ ਭੂਸਖਲਨ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ , ਅਤੇ ਇਸ ਕਾਰਨ ਕਈ ਪਾਂਧੀ ਇਸ ਰਸਤੇ ਵਲੋਂ ਗੁਜਰਦੇ ਹੋਏ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ । ਆਪਣੀ ਮਕਾਮੀ ਮਹਤਵਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇੱਥੇ ਬਣੀ ਨਵੀਂ ਪੱਕੀ ਸੜਕ ਨੂੰ ਮਈ ਤੋਂ ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹਾਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਲੱਦਾਖ ਤੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਰੋਹਤਾਂਗ ਦੱਰੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਇੱਕ ਸੁਰੰਗ ਬਣਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ੨੦੧੨ ਤੱਕ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਦੀ ਆਸ ਹੈ । ਹਰ ਸਾਲ, ਆਲੂ ਅਤੇ ਮਟਰ, ਜੋ ਕਿ ਹੁਣ ਇੱਥੇ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਫਸਲ ਹੈ, ਵੱਡੀ ਤਾਦਾਦ ਵਿੱਚ ਰੋਹਤਾਂਗ ਦੱਰੇ ਦੇ ਰਸਤੇ ਮਨਾਲੀ ਭੇਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।
ਸਪੀਤੀ ਵਲੋਂ ਦੱਖਣ - ਪੱਛਮ ਵਾਲਾ ਤੀੱਬਤ ਲਈ ਹੋਰ ਵੀ ਦੱਰੇ ਹਨ ਪਰ ਉਹ ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਤੀੱਬਤ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬੰਦ ਸੀਮਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹੈ । ਇੱਥੋਂ ਇੱਕ ਸੜਕ ਪੱਛਮ ਨੂੰ ਜੰਮੁ ਦੀ ਤਰਫ ਕਿਸ਼ਤਵਾੜ ਵਲੋਂ ਗੁਜਰਦੀ ਹੈ ।
ਕੁਂਜੋਮ ਦੱਰਾ ( ੪੫੫੦ ਮੀ• ਉਚਾਈ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ) ਲਾਹੌਲ ਅਤੇ ਸਪੀਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੂੱਜੇ ਵਲੋਂ ਵੱਖ ਕਰਦਾ ਹੈ । ਇੱਕ ਸੜਕ ਲਾਹੌਲ ਅਤੇ ਸਪੀਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੂੱਜੇ ਵਲੋਂ ਜੋੜਤੀ ਹੈ ਪਰ ਸਰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਹਿਮਪਾਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਰਸਤਾ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।
ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਨਾਲੀ ਵਲੋਂ ਸਪੀਤੀ ਦੇ ਮੁੱਖਆਲਾ, ਕਾਜਾ ਤੱਕ ਦੇ ਵਿੱਚ ਬਸਾਂ ਅਤੇ ਟਕਸੀਆਂ ਚੱਲਦੀਆਂ ਹਨ । ਕੁਂਜੋਮ ਦੱਰਾ ਜੁਲਾਈ ਵਲੋਂ ਅਕਤੂਬਰ ਤੱਕ ਆਵਾਜਾਈ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹਾਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ । ਸ਼ਿਮਲਾ ਵਲੋਂ ਸਪੀਤੀ ਤੱਕ ਕਿੰਨੌਰ ਵਲੋਂ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਸੜਕ ਹੈ ।
ਮੌਸਮ [ਸੋਧ]
ਆਪਣੀ ਉਚਾਈ ਦੇ ਕਾਰਨ ਲਾਹੌਲ ਅਤੇ ਸਪੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਠੰਡ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੌਸਮ ਬਹੁਤ ਸੁਹਾਵਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਸ਼ੀਤਕਾਲ ਵਿੱਚ ਠੰਡ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇੱਥੇ ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਬੇਹੱਦ ਕਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇੱਥੇ ਸੈਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਕਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਪੀਤੀ ਪੂਰੇ ਸਾਲ ਸ਼ਿਮਲਾ ਵਲੋਂ ਕਾਜਾ ਪੁਰਾਣੇ ਭਾਰਤ - ਤੀੱਬਤ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਲੋਂ ਅਭਿਗੰਮਿਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਉੱਧਰ ਲਾਹੌਲ ਜੂਨ ਤੱਕ ਅਭਿਗੰਮਿਅ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਪਰ ਦਿਸੰਬਰ ਵਲੋਂ ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਵਿੱਚ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰ ਹੇਲਿਕਾਪਟਰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਉਪਲੱਬਧ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ।
ਸਪੀਤੀ ਦੀ ਅਤਿਆਧਿਕ ਸੀਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇੱਥੇ ਟੁਂਡਰਾ ਦਰਖਤ - ਬੂਟੇ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਵਿਕਸਤ ਪਾਂਦੇ ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਇਲਾਕਾ ਬੰਜਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ । ਸਪੀਤੀ ਦੀ ਸਭਤੋਂ ਹੇਠਲੀ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤਾਪਮਾਨ ੨੦ ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਉਪਰ ਨਹੀਂ ਪੁੱਜਦਾ ।
ਬਾਰਲੇ ਲਿੰਕ [ਸੋਧ]
 |
ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਕਾਮਨਜ਼ ’ਤੇ ਲਾਹੌਲ ਅਤੇ ਸਪੀਤੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮੀਡੀਆ ਹੈ। |
|
|||||
