ਵਿਲੀਅਮ ਵਰਡਜ਼ਵਰਥ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
(ਵਿੱਲੀਅਮ ਵਰਡਜ਼ਵਰਥ ਤੋਂ ਰੀਡਿਰੈਕਟ)
ਇਸ ’ਤੇ ਜਾਓ: ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ, ਖੋਜ
Nuvola apps ksig.png
ਵਿਲੀਅਮ ਵਰਡਜ਼ਵਰਥ

ਵਿਲੀਅਮ ਵਰਡਜ਼ਵਰਥ ਦ ਪੋਰਟਰੇਟ - ਚਿੱਤਰਕਾਰ: ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਰਾਬਰਟ ਹੇਡਨ (ਨੈਸ਼ਨਲ ਪੋਰਟਰੇਟ ਗੈਲਰੀ).
ਜਨਮ 7 ਅਪਰੈਲ 1770(1770-04-07)
ਵਰਡਜ਼ਵਰਥ ਦਾ ਘਰ, ਕੌਕਰਮਾਊਥ, ਕਿੰਗਡਮ ਆਫ਼ ਗ੍ਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ
ਮੌਤ 23 ਅਪਰੈਲ 1850(1850-04-23) (ਉਮਰ 80)
ਕੰਬਰਲੈਂਡ, ਯੂਨਾਈਟਡ ਕਿੰਗਡਮ
ਅਲਮਾ ਮਾਤਰ ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਕਿੱਤਾ ਕਵੀ
ਲਹਿਰ ਰੋਮਾਂਸਵਾਦ

ਵਿੱਲੀਅਮ ਵਰਡਜ਼ਵਰਥ (7 ਅਪ੍ਰੈਲ 1770 – 23 ਅਪ੍ਰੈਲ 1850) ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਰੋਮਾਂਸਵਾਦੀ ਕਵੀ ਸੀ। ਇਸਨੇ ਸੈਮੁਅਲ ਟੇਲਰ ਕਾਲਰਿਜ ਦੇ ਨਾਲ ਰਲਕੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਰੋਮਾਂਸਵਾਦੀ ਲਹਿਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਡਸਵਰਥ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦ ਪ੍ਰੀਲਿਊਡ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਰਚਨਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਢਲੇ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਅਰਧ-ਜੀਵਨੀਪਰਕ ਕਵਿਤਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਈ ਵਾਰ ਮੁੜ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਵਾਧੇ ਕੀਤੇ।

ਜੀਵਨ[ਸੋਧੋ]

ਵਿਲੀਅਮ ਵਰਡਸਵਰਥ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵੀ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 7 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1770 ਨੂੰ ਕੰਬਰਲੈਂਡ ਵਿਖੇ ਵਰਡਜਵਰਥ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।[੧] ਉਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਵਕਾਲਤ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਤੇਰਾਂ ਹੀ ਸਾਲ ਦੇ ਸਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹਾਕਸ਼ੇਡ ਦੇ ਵਿਆਕਰਣ ਸਕੂਲ ਦੇ ਸੇਂਟ ਜਾਨ ਨਾਮਕ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਉੱਥੋਂ ਬੀਏ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਉਹ ਕੁੱਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਲੰਦਨ ਚਲੇ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਨ ਉਦੋਂ ਗਰਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਾਂਸ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਫਿਰ 1791 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫ਼ਰਾਂਸ ਅਤੇ ਸਵਿਟਜਰਲੈਂਡ ਦੀ ਪਦਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਆਰਲਿਅੰਸ ਅਤੇ ਬਲਾਵ ਨਾਮਕ ਨਗਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਹਫ਼ਤੇ ਤੱਕ ਰਹੇ। ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਪਰਕ ਹੋਇਆ ਜਿਸਦਾ ਫਲ ਇਹ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਹ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਉਤਸਾਹਪੂਰਵਕ ਸਮਰਥਕ ਬਣ ਗਏ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਸਬੰਧੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਪਰਤਣ ਨੂੰ ਮਜਬੂਰ ਨਾ ਕੀਤਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੀ ਉਹੀ ਦੁਰਗਤੀ ਹੁੰਦੀ ਜੋ ਹੋਰ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀ ਹੋਈ। ਵਰਡਸਵਰਥ ਨੂੰ ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਆਸ਼ਾਵਾਂ ਸਨ ਪਰ ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਦਹਿਸ਼ਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਜੋ ਦੁਰਘਟਨਾਵਾਂ ਹੋਈਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਸਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚਕਨਾਚੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਵਿਲੀਅਮ ਗਾਡਵਿਨ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਿਤਾਬ ਪੋਲੀਟੀਕਲ ਜਸਟਿਸ ਤੋਂ ਵੀ ਉਹ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਸਨ; ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗਾਡਵਿਨ ਦਾ ਚੇਲਾ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ ਸਨ।


ਵਰਡਸਵਰਥ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣਾ ਅਰੰਭ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। 1793 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਰਚਨਾਵਾਂ ਈਵਨਿੰਗ ਵਾਕ ਅਤੇ ਡਿਸਕਰਿਪਟਿਵ ਸਕੈਚੇਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਨਾਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਪੋਪ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਪਰਦਾ ਦੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਛਾਪ ਹੈ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਲਕ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਲਰਿਜ ਨਾਲ ਜਾਣ ਪਛਾਣ ਹੋਈ। ਉਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਭਲੀ ਭਾਂਤੀ ਸਮਝਦੇ ਸਨ। ਇਸਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ ਦੋਸਤੀ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਸਦੇ ਫਲਸਰੂਪ 1798 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਚਨਾ ਲਿਰੀਕਲ ਬੈਲੇਡਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਜੋ ਰੋਮਾਂਸਵਾਦ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਘੋਸ਼ਣਾ ਹੈ। ਉਸੇ ਸਾਲ ਉਹ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਅਤੇ ਕੋਲਰਿਜ ਦੇ ਨਾਲ ਜਰਮਨੀ ਗਏ ਅਤੇ ਪਰਤ ਕੇ ਗਰੇਸਮੀਅਰ ਨਾਮਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗੇ ਜੋ ਸੰਨ 1817 ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸਸਥਾਨ ਰਿਹਾ। ਉੱਥੋਂ ਉਹ ਰਾਇਡਲ ਮਾਉਂਟ ਚਲੇ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਤ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹੇ।

28 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵਰਡਸਵਰਥ

1802 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਮੇਰੀ ਹਚਿਨਸਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ। 1813 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੇਸਟਮੋਰਲੈਂਡ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਨਖਾਹ ਤਾਂ ਮਿਲਦੀ ਸੀ ਪਰ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। 1842 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸਮਿੱਲਤ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੇਮਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਨੌਕਰੀ ਅਤੇ ਪੈਨਸ਼ਨ ਮਿਲਣ ਲੱਗੀ। 1843 ਵਿੱਚ ਉਹ ਰਾਜਕਵੀ ਦੇ ਪਦ ਉੱਤੇ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਏ। 23 ਮਾਰਚ 1850 ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਮੁੱਖ ਰਚਨਾਵਾਂ[ਸੋਧੋ]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

Wiki letter w.svg ਇਹ ਲੇਖ ਇੱਕ ਅਧਾਰ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। Crystal txt.png