ਸ਼ਾਲਾਮਾਰ ਬਾਘ

ਸ਼ਾਲਾਮਾਰ ਬਾਘ (ਉਰਦੂ:ਸ਼ਾਲ੍ਮਾਰ ਬਾਘ) ਨੂੰ ਮੁਘਾਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਨੇ ਤਾਮੀਰ ਕਰਾਯਾ ਸੇ۔ ਸ਼ਾਲਾਮਾਰ ਬਾਘ ਲਵੇਰ ਦੇ ਬਾਰੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਤਾਰੀਖੀ ਤਾਂ ਏ- ਏ ਮਾਘਾਲਾਂ ਦੇ ਯਾਦਗਾਰ ਤੇ ਬ੍ਬਾਰਿਸਾਘੇਰ ਚ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹਕੋਮਤ ਦਾ ਵਾਰਸਾ ਏ۔

ਤਾਮੀਰ

ਈਦੀ ਤਾਮੀਰ 1641 ਈਸਵੀ (1051 ਹਿਜਰੀ) ਵਿਚ ਸ਼ਰੂ ਹੋਈ۔ ਤੇ ਕੀ ਓਰਨ ਟਾਕਰ ਮੁਕੀ۔ ਏ ਮਾਸਾਤਾਤਿਲ ਦੇ ਸ਼ਕਲ ਦਾ ਬਾਘ ਏ ਜਿਦੇ ਆਲੇ ਦੋਆਲੇ ਬਾਰੀ ਵੇਦੀ ਕਾਂਡ ਕੀਤੀ ਗੀ ਏ۔ ਏਡਾ ਖਿਲਾਰ 658 ਮੀਟਰ ਜਾਨੁਬ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਤੇ 258 ਮੀਟਰ ਮਾਸ਼੍ਰੀਕ਼ ਤੋਂ ਮਾਘ੍ਰੀਬ ਤਿਕੈਰ ਏ۔

ਚਾਬੋਉਤ੍ਰੇ

ਸ਼ਾਲਾਮਾਰ ਬਾਘ ਦੇ ਤਾਂ ਜਾਨੁਬ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਉਲ ਤੀਨ ਚਾਬੋਤਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਰਲ ਕੇ ਬੰਦੀ ਏ۔ ਏ ਚਾਬੋਤ੍ਰੇ ਏਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ 4 -5 ਮੀਟਰ (13-15 ਫਿਟ) ਦੇ ਫਾਸਲੇ ਤੇ ਹੀਗੇ ਨੀਂ۔ ਇਨਾਂ ਦੇ ਉਰਦੂ ਬੋਲੀ ਚ ਨਾਂ ਏ ਹੀਗੇ ਨੀਂ۔

• ਅਤਲਾ ਚਾਬੋਤਾਰਾ ਫ਼ਰਹ ਬਖਸ਼ (ਖੁਸ਼ੀ ਦਿਨ ਅਲ)
• ਵਿਚਾਰਾਲਾ ਚਾਬੋਤਾਰਾ ਫੈਜ਼ ਬਖਸ਼ (ਅਚੀ ਦਿਨ ਅਲ)
• ਥਾਲਾਰਾ ਚਾਬੋਤਾਰਾ ਹਯਾਤ ਬਖਸ਼ (ਹਯਾਤੀ ਦਿਨ ਅਲ)

ਫਾਰੇ

ਬਾਘ ਚ ਕਲ ਮਿਲਾ ਕੇ 410 ਫਾਰੇ ਹੀਗੇ ਨੀਂ ਜਾਰੇ ਬਾਘ ਚ ਉਗਾਨ ਅਲੀ ਨਰ ਤੋਂ ਨਾਕਾਲਾਦੈ ਨੀਂ ਤੇ ਛੋਰੇ ਤਾਲਾਬ ਚ ਦਾਗੀਦੇ ਨੀਂ۔ ਲਵੇਰ ਚ ਸਖਤ ਗਰਮੀ ਦੇ ਵਾਲੇ ਏ ਫਾਰੇ ਬਾਘ ਦੇ ਸਿਰ ਲੀ ਆਂ ਆਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਠੰਡਕ ਤੇ ਸਕੂਨ ਦਿੰਦੇ ਨੀਂ۔

ਬਾਘ ਦਾਨ ਅਮਰਾਤਾਂ

ਸ਼ਾਲਾਮਾਰ ਬਾਘ ਚੰਗੇ ਵਿਡੇ ਰਾਕ਼ਬਾਯ ਤੇ ਫੇਲਾਯਾ ਹੋਇਆ ਏ۔ ਇਸ ਬਾਘ ਦੇ ਅਮਰਾਤਾਂ ਵਿਚ ਏ ਸ਼ਾਮਿਲ ਨੀਂ۔

• ਸੂਨ ਪਦੋਂ ਮੈਦਾਨ
• ਨਕਾਰ ਖਾਨਾ ਦੇ ਇਮਾਰਤ
• ਖਵਾਬ ਗਾਂ
• ਸਹੀ ਹਮਾਮ
• ਆਂ ਓਦਾ ਹਾਲ
• ਆਰਾਮ ਗਾ
• ਬੇਗੁਮ ਸਾਹਬ ਦੇ ਖਵਾਬ ਗਾ
• ਬਾਰਾ ਦਰਿ
• ਦਾਨ ਖਾਸ ਵ ਆਮ
• ਦੋ ਦਾਖਲੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਮੀਨਾਰ

ਬਾਘ ਦੇ ਰੁਖ

ਬਾਘ ਚ ਵਖੋ ਓਖ ਨਸਲਾਂ ਦੇ ਬੋਤੇ ਤੇ ਰਖ ਲਾਇਏ ਗੀ ਨੀਂ۔ ਏ ਤਾਲੇ ਦੇਤੇ ਗੀ ਨੀਂ۔

• ਬਦਾਮ
• ਸੇਬ
• ਖੁਬਾਨੀ
• ਚੇਰੀ
• ਏਮਬ
• ਪਾਪਲਰ
• ਅਲੋਬਾਖਾਰਾ
• ਅਰੋ

ਬਾਰਲੇ ਜੋਰ

• ਸ਼ਾਲਾਮਾਰ ਬਾਘ ਤੇ ਰਿਸਰਚਨਮੂਨਾ:ਲੋਉਰ: ਇਖੇੰ ਓਲਾਂ ਤਾਨਾਂ