ਫ਼ਤਿਹ ਕੁਸਤੁਨਤੁਨੀਆ
ਫ਼ਤਿਹ ਕੁਸਤੁਨਤੁਨੀਆ ਜਾਂ ਸਕੂਤ ਕੁਸਤੁਨਤੁਨੀਆ, ਬਾਜ਼ ਨਤੀਨੀ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਰਾਜਘਰ ਦੀ ਅਸਮਾਨੀ ਤੁਰਕਾਂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਫ਼ਤਿਹ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਾ ਸੂਚੀ |
ਮੁਖ਼ਤਸਰ ਇਤਹਾਸ [ਸੋਧ]
ਬਾਜ਼ ਨਤੀਨੀ ਸਲਤਨਤ ਦਾ ਰਾਜਘਰ ਕੁਸਤੁਨਤੁਨੀਆ ੨੯ ਮਈ ੧੪੫੩ ਚ ਸਲਤਨਤ ਉਸਮਾਨੀਆ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਫ਼ਤਿਹ ਹੋਇਆ, ਸਦੀਆਂ ਤੱਕ ਮੁਸਲਿਮ ਹੁਕਮਰਾਨਾਂ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਇਸ ਅਜ਼ੀਮ ਅਲਸ਼ਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਫ਼ਤਿਹ ਅਸਮਾਨੀ ਸੁਲਤਾਨ ਮੁਹੰਮਦ ਸਾਨੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਚ ਆਈ ਜਿਹੜਾ ਫ਼ਤਿਹ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਸੁਲਤਾਨ ਮੁਹੰਮਦ ਫ਼ਾਤਿਹ ਕਹਲਾਈਆ। ਸੁਲਤਾਨ ਮੁਹੰਮਦ ਫ਼ਾਤਿਹ ਨੇ ਜੁਮਾ ੬ ਅਪ੍ਰੈਲ ੧੪੫੩ ਚ ਕੁਸਤੁਨਤੁਨੀਆ ਦੀ ਮੁਹਾਸਿਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਿਹੜਾ, ਕੁਸਤੁਨਤੁਨੀਆ ਦੀ ਫ਼ਤਿਹ, ਜੁਮੇਰਾਤ ੨੯ ਮਈ ੧੪੫੩ (ਬਾਮੁਤਾਬਿਕ ਜੋ ਲੇਨ ਕੈਲੰਡਰ) ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ। ਕੁਸਤੁਨਤੁਨੀਆ ਦਾ ਦਿਫ਼ਾ ਸ਼ਹਿਨਸ਼ਾਹ ਕਸਤਨਤਨੀਨ XI ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਫ਼ਤਿਹ ਕੁਸਤੁਨਤੁਨੀਆ ਨਾਲ ਈ ਇਕ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਿਰ ਤੱਕ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਆਲੀ ਬਾਜ਼ ਨਤੀਨੀ ਸਲਤਨਤ ਦਾ ਵੀ ਖ਼ਾਤਮਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਹੜੀ ਪਹਿਲੇ ਈ ਕਈ ਨਿੱਕੀਆਂ ਨਿੱਕੀਆਂ ਯੂਨਾਨੀ ਰਿਆਸਤਾਂ ਚੁਣਦੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਸਲਤਨਤ ਉਸਮਾਨੀਆ ਦੇ ਤਖ਼ਤ ਤੇ ਬੈਠਣ ਮਗਰੋਂ ਸੁਲਤਾਨ ਮੁਹੰਮਦ ਫ਼ਾਤਿਹ ਨੇ ਦਰਾ ਦਾਨਿਆਲ ਦੇ ਸਾਹਿਲ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਕਿਲੇ ਉਸਾਰ ਕੇ ਕੁਸਤੁਨਤੁਨੀਆ ਤੇ ਬਾਜ਼ ਨਤੀਨੀ ਸਲਤਨਤ ਤੇ ਦਬਾ-ਏ-ਵਧਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ੫ ਅਪ੍ਰੈਲ ੧੪੫੩ ਚ ਉਸਨੇ ੮੦,੦੦੦ ਤੋਂ ੨ ਲੱਖ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਨਾਲ ਕੁਸਤੁਨਤੁਨੀਆ ਦਾ ਮੁਹਾਸਿਰਾ ਕਰ ਲਿਆ । ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਹਿਫ਼ਾਜ਼ਤ ੭,੦੦੦ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੀ ਇਕ ਫ਼ੌਜ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ਜਿਸ ਚ ੨,੦੦੦ ਬਾਹਰਲੇ ਫ਼ੌਜੀ ਸਨ । ਕੁਸਤੁਨਤੁਨੀਆ ਦਾ ਮੁਹਾਸਿਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਫ਼ਸੀਲ ਤੇ ਅਸਮਾਨੀ ਤੋਪਖ਼ਾਨੇ ਦੀ ਭਾਰੀ ਗੋਲਾ ਬਾਰੀ ਨਾਲ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਬਾਕੀ ਅਸਮਾਨੀ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਬਾਜ਼ ਨਤੀਨੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੇ ਮਿਲ ਮਾਰ ਲਿਆ। ਸ਼ੁਰੂ ਚ ਅਸਮਾਨੀਆਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਮੁਕੰਮਲ ਨਾਕਾ ਬੰਦੀ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ, ਬਾਜ਼ ਨਤੀਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਾਖ਼ ਜ਼ਰੀਨ ਚ ਦਾਖ਼ਲੇ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਪਾਰੋਂ ਨਾਕਾਮ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਤੇ ੪ ਸਾਈ ਬਹਿਰੀ ਜ਼ਹਾਜ਼ ਖਾਣ ਪੀਣ ਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸ਼ੈਵਾਂ ਲੈ ਕੇ ਸ਼ਹਿਰ ਚ ਜਾਣ ਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਏ।
ਬਾਜ਼ ਨਤੀਨੀਆਂ ਨੇ ਸ਼ਾਖ਼ ਜ਼ਰੀਨ ਦੇ ਦਾਖ਼ਲੇ ਦੇ ਥਾਂ ਤੇ ਕੁਸਤੁਨਤੁਨੀਆ ਤੋਂ ਸ਼ਮਾਲ ਚ ਬੁਰਜ ਗ਼ਲਤਾ (ਗਲਾਟਾ ਟਾਵਰ) ਤੱਕ ਲਬਮੇ ਸੰਗਲ (ਜ਼ੰਜ਼ੀਰ) ਸਮੁੰਦਰ ਚ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਸਨ , ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਕਸਦ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਬਹਿਰੀ ਜ਼ਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਖ਼ ਜ਼ਰੀਨ ਚ ਦਾਖ਼ਲੇ ਤੋਂ ਰੋਕਣਾ ਸੀ । ਇਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ੰਜ਼ੀਰਾਂ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਤੋਂ ਸੁਲਤਾਨ ਮੁਹੰਮਦ ਫ਼ਾਤਿਹ ਆਪਣੇ ਬਹਿਰੀ ਜ਼ਹਾਜ਼ ਸ਼ਹਿਰ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਣ ਤੋਂ ਕਾਸਿਰ ਸੀ , ਇਸੇ ਲਈ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਬਹਿਰੀ ਜ਼ਹਾਜ਼ ਖ਼ੁਸ਼ਕੀ ਥਾਣੀਂ ਲੱਕੜੀ ਦੇ ਚਰਬੀ ਲੱਗੇ ਤਖ਼ਤੀਆਂ ਤੇ ਧੱਕ ਕੇ ਸ਼ਾਖ਼ ਜ਼ਰੀਨ ਚ ਲੈ ਕੇ ਗਿਆ । ਬਾਜ਼ ਨਤੀਨੀਆਂ ਦਿਆਂ ਸੁਲਤਾਨ ਦੇ ਬਹਿਰੀ ਜ਼ਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤੋਪਾਂ ਲੱਦੇ ਬਹਿਰੀ ਜ਼ਹਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ਼ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨਾਕਾਮ ਹੋ ਗਿਆਂ ਤੇ ਸੁਲਤਾਨ ਦੇ ਜ਼ਹਾਜ਼ ਸ਼ਹਿਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਬਾਜ਼ ਨਤੀਨੀ ਸਲਤਨਤ [ਸੋਧ]
ਬਾਜ਼ ਨਤੀਨੀ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ੧,੧੦੦ ਸਾਲਾ ਦੌਰ ਚ ਕੁਸਤੁਨਤੁਨੀਆ ਦਾ ਕਈ ਵਾਰ ਮੁਹਾਸਿਰਾ ਹੋਇਆ ਪਰ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਵਾਰ ੧੨੦੪ ਚ ਚੌਥੀ ਸਲੀਬੀ ਜੰਗ ਚ ਇਸ ਤੇ ਮਿਲ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਸਕਿਆ । ਸਲੀਬੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਈ ਬਾਜ਼ਨਤੀਇਮ (ਕੁਸਤੁਨਤੁਨੀਆ) ਤੇ ਮਿਲ ਮਾਰਨ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਨਈਂ ਸੀ ਤੇ ਕੁਸਤੁਨਤੁਨੀਆ ਚ ਇਕ ਕਮਜ਼ੋਰ ਲਾਤੀਨੀ ਰਿਆਸਤ ਕਾਇਮ ਹੋ ਗਈ । ਬਾਦ ਚ ਬਾਜ਼ ਨਤੀਨੀ ਸਲਤਨਤ ਕਈ ਯੂਨਾਨੀ ਰਿਆਸਤਾਂ ਚ ਵੰਡ ਹੋ ਗਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਚ ਨੀਕਾਈਆ , ਐਪੀਰਸ ਤੇ ਟਰੀਬੀਜ਼ੋਨਡ ਕਾਬਿਲ-ਏ-ਜ਼ਿਕਰ ਨੇਂ । ਇਹ ਬਾਜ਼ ਨਤੀਨੀ ਰਿਆਸਤਾਂ ਲਾਤੀਨੀਆਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹਲੀਫ਼ ਬਣ ਕੇ ਲੜੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਬਾਜ਼ ਨਤੀਨੀ ਤਖ਼ਤ ਲਈ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੀਆਂ ਮੁਖ਼ਾਲਿਫ਼ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ।
ਤਿਆਰੀਆਂ [ਸੋਧ]
ਸੁਲਤਾਨ ਮੇਹਮਦ ੨ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੁਲਤਾਨ ਮੁਹੰਮਦ ਫ਼ਾਤਿਹ ੧੪੫੧ ਚ ਤਖ਼ਤ ਤੇ ਬੈਠਾ, ਤੇ ਇਹ ਸਮਝਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਨਵਾਂ ਸੁਲਤਾਨ ਕੋਈ ਕਾਬਲ ਸੁਲਤਾਨ ਸਾਬਤ ਨਈਂ ਹੋਏਗਾ ਜਿਹੜਾ ਬਲਕਾਨ ਤੇ ਬਹਿਰਾ ਐਜੀਅਨ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਚ ਸਾਈ ਰਿਆਸਤਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣ ਸਕੇਗਾ। ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪੱਕਾ ਸੁਲਤਾਨ ਮਹਦ ਫ਼ਾਤਿਹ ਦੇ ਉਸਦੀ ਤਖ਼ਤ ਨਸ਼ੀਨੀ ਤੇ ਮੁਬਾਰਕਬਾਦ ਦੇਣ ਆਨ ਆਲੇ ਸਫ਼ੀਰਾਂ ਨਾਲ਼ ਦੋਸਤਾਨਾ ਰਵੀਏ ਨੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
੧੪੫੨ ਦੀ ਬਿਹਾਰ ਤੇ ਗਰਮੀਆਂ ਚ ਸੁਲਤਾਨ ਮੁਹੰਮਦ ਫ਼ਾਤਿਹ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੜਦਾਦਾ ਸੁਲਤਾਨ ਬਾਯਜ਼ੀਦ ੧ ਅਨਾਦਿ ਵਲੀ ਹਸਾਰੀ ਕਹਿਲਾਣ ਅੱਲੇ ਆਬਨਾਏ ਬਾਸਫ਼ੋਰਸ ਦੇ ਏਸ਼ਿਆਈ ਪਾਸੇ ਉਸਾਰੇ ਗਏ ਕਿਲੇ ਦੇ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਬਾਸਫ਼ੋਰਸ ਦੇ ਯੂਰਪੀ ਪਾਸੇ ਕੁਸਤੁਨਤੁਨੀਆ ਤੋਂ ਕਈ ਮੀਲ ਸ਼ਮਾਲ ਚ ਇਕ ਨਵਾਂ ਕਾਲਾ ਤਾਮੀਰ ਕਰਵਾਇਆ , ਜਿਸ ਨਾਲ਼ ਇਸ ਆਬਨਾਏ ਚ ਤਰਕ ਇਸਰੋ ਰਸੂਖ਼ ਵੱਧ ਗਿਆ । ਇਸ ਕਿਲੇ ਦਾ ਇਕ ਖ਼ਾਸ ਪਹਿਲੂ ਬਹਿਰਾ ਅਸੋਦ ਦਿਆਂ ਜੀਨਵਾਈ ਕਾਲੋਨੀਆਂ ਤੋਂ ਜੰਗ ਚ ਕੁਸਤੁਨਤੁਨੀਆ ਲਈ ਆਨ ਆਲੀ ਇਮਦਾਦ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਸਲਾਹੀਅਤ ਸੀ । ਇਸ ਕਿਲੇ ਨੂੰ ਰੂਮੇਲੀ ਹਸਾਰੀ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਈਆ, ਰੂਮੇਲੀ ਤੇ ਅਨਾਦਿ ਵੱਲੋ ਸਲਤਨਤ ਉਸਮਾਨੀਆ ਦੇ ਯੂਰਪੀ ਤੇ ਏਸ਼ਿਆਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਸੁਣ।
ਔਕੜਾਂ [ਸੋਧ]
ਕੁਸਤੁਨਤੁਨੀਆ ਦੀ ਹਿਫ਼ਾਜ਼ਤ ਕਰਨ ਆਲੀ ਫ਼ੌਜ ਨਿੱਕੀ ਸੀ ਤੇ ਉਸਦੀ ਕੱਲ੍ਹ ਗਿਣਤੀ ੭,੦੦੦ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਚੋਂ ੨,੦੦੦ ਬਾਹਰੇ ਸਿਪਾਹੀ ਸਨ । ਜਦੋਂ ਮੁਹਾਸਿਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ੫੦,੦੦੦ ਤੱਕ ਵੱਧ ਗਈ , ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਊਂ ਆਨ ਆਲੇ ਮਹਾਜਰ ਵੀ ਸਨ। ਕੁਸਤੁਨਤੁਨੀਆ ਦੀ ਫ਼ਸੀਲ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ੨੦ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਲਾਗੇ ਸੀ (ਥੀਵਡੋਰੀ ਕੰਧ:ਸਾਢੇ ੫ ਕਿਲੋਮੀਟਰ, ਸ਼ਾਖ਼ ਜ਼ਰੀਨ ਦੇ ਸਾਹਿਲ ਨਾਲ਼ ਕੰਧ: ੭ ਕਿਲੋਮੀਟਰ, ਬਹਿਰਾ ਮੁਰਮੁਰਾ ਦੇ ਸਾਹਿਲ ਨਾਲ਼ ਕੰਧ: ਸਾਢੇ ੭ ਕਿਲੋਮੀਟਰ), ਜਿਹੜੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੀ ਸਬਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਿਲਾਬੰਦੀ ਸੀ।
ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਜੰਗੀ ਹਕੁਮਤ ਅਮਲੀਆਂ [ਸੋਧ]
ਅਸਮਾਨੀ ਜੰਗੀ ਹਿਕਮਤ-ਏ-ਅਮਲੀ [ਸੋਧ]
ਕੁਸਤੁਨਤੁਨੀਆ ਦਾ ਮੁਹਾਸਿਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਅਸਮਾਨੀ ਤਰਕ ਦਰਮਿਆਨੇ ਸਾਇਜ਼ ਦਿਆਂ ਤੋਪਾਂ ਢਾਲਣ ਚ ਮਹਾਰਤ ਰੱਖਦੇ ਸਨ , ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁੱਝ ਤੋਪਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਦਿਫ਼ਾ ਕਰਨ ਆਲੀ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੀ ਤੋਕਾਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੂਰੀ ਤੱਕ ਮਾਰ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਐਂਜ ਅਸਮਾਨੀ ਫ਼ੌਜਾਂ ਆਪਣੇ ਨੁਕਸਾਨ ਕੀਤੇ ਬਗ਼ੈਰ ਦੂਰ ਤੋਂ ਈ ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਗੋਲਾ ਬਾਰੀ ਕਰਨ ਦੇ ਕਾਬਲ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਇਕ ਤੋਪ ਜਿਹੜੀ ਹੰਗਰੀ ਦੇ ਔਬਾਨ ਨਾਨ ਦੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਨੇ ਡੀਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤੀ ਸੀ, ੨੭ ਫੁੱਟ ਲੰਬੀ ਸੀ ਤੇ ੧੩੦੦ ਪਾਊਂਡ (੫੯੦ ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ) ਦਾ ਗੋਲਾ ਇਕ ਮੀਲ (੧.੬ ਕਿਲੋਮੀਟਰ) ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੱਕ ਸੁੱਟ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਅਸਮਾਨੀਆਂ ਦੀ ਅਸਲ੍ਹਾ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਚ ਬਰਤਰੀ ਔਬਾਨ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਪੁਰਾਸਰਾਰ ਹੰਗਰੀ ਦੇ ਬਾਸ਼ਿੰਦੇ ਦੇ ਪਾਰੋਂ ਸੀ (ਕੁੱਝ ਉਸਨੂੰ ਜਰਮਨ ਸਮਝਦੇ ਨੇਂ)।
ਇਸ ਢਲਾਈ ਦੇ ਉਸਤਾਦ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਆਪਣੀਆਂ ਖ਼ਿਦਮਾਤ ਬਾਜ਼ ਨਤੀਨੀ ਸਲਤਨਤ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ, ਪਰ ਉਸਦੀਆਂ ਖ਼ਿਦਮਾਤ ਦਾ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਦੇਣ ਦੇ ਸਲਤਨਤ ਕਾਬਲ ਨਈਂ ਸੀ । ਔਬਾਨ ਫ਼ਿਰ ਕਸਤਨਤੀਹ ਛੱਡ ਕੇ ਸੁਲਤਾਨ ਮੁਹੰਮਦ ਫ਼ਾਤਿਹ ਕੋਲ਼ ਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਦਾਵੀ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਬਣਾਈ ਤੋਪ 'ਬਾਬਲ ਦੀ ਫ਼ਸੀਲ ਨੂੰ ਵੀ ਤੋੜ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਰਕਮ ਤੇ ਸਾਮਾਨ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ , ਉਸਨੇ ੩ ਮਹੀਨਿਆਂ ਚ ਉਦਰਨਾ (ਅਡਰਿਆਨੋਪਲ) ਚ ਇਹ ਤੋਪ ਤਿਆਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ । ਜਿਸਨੂੰ ਇਥੋਂ ੬੦ ਢੱਗੇ (ਬੇਲ) ਖਿੱਚ ਕੇ ਕੁਸਤੁਨਤੁਨੀਆ ਲੈ ਕੇ ਗਏ । ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਔਰ ਬਾਣ ਨੇ ਤਰਕ ਮੁਹਾਸਿਰਾ ਕਰਨ ਆਲੀ ਫ਼ੌਜ ਲਈ ਹੋਰ ਤੋਪਾਂ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ।
ਬਾਜ਼ ਨਤੀਨੀ ਹਿਕਮਤ-ਏ-ਅਮਲੀ [ਸੋਧ]
੫ ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਸੁਲਤਾਨ ਖ਼ੁਦ ਆਪਣੇ ਆਖ਼ਰੀ ਦਸਤਿਆਂ ਨਾਲ਼ ਕੁਸਤੁਨਤੁਨੀਆ ਦੇ ਮਹਾ ਸਿਰੇ ਲਈ ਆਇਆ, ਦਫ਼ਾਈ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨਾਂ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਘੱਟ ਕੁੰਤੀ ਪਾਰੋਂ ਫ਼ਸੀਲ ਦਿਆਂ ਇੰਦੂਨੀ ਬੈਰੂਨੀ ਕੰਧਾਂ ਤੇ ਫ਼ੌਜਾਂ ਲਾਣਾ ਮੁਮਕਿਨ ਨਈਂ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਬੈਰੂਨੀ ਫ਼ਸੀਲ ਤੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਲਾਇਆ ਜਾਏ। ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਕਸਤਨਤਨੀਨ ਤੇ ਉਸਦੇ ਯੂਨਾਨੀ ਦਸਤੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਫ਼ਸੀਲ ਦੇ ਘਬਲੇ ਹਿੱਸੇ ਤੇ ਪਹਿਰਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਥੇ ਦਰੀਆਏ ਲੇਕਸ ਲੰਘਦਾ ਸੀ । ਫ਼ਸੀਲ ਦਾ ਇਹ ਹਿੱਸਾ ਸਬਤੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸੀ ਤੇ ਹਮਲੇ ਦਾ ਸਬਤੋਂ ਬਹੁਤਾ ਖ਼ਤਰਾ ਉਥੇ ਸੀ।
ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਮੁਹਾਸਿਰਾ [ਸੋਧ]
ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਣ ਹਮਲਾ [ਸੋਧ]
ਨਵਾਂ ਨਾਮ [ਸੋਧ]
ਅੱਜ ਦਾ ਕੁਸਤੁਨਤੁਨੀਆ [ਸੋਧ]
ਅੱਜ ਕੁਸਤੁਨਤੁਨੀਆ ਇਸਤੰਬੋਲ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ਼ ਤੁਰਕੀ ਦਾ ਸਬਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਇਕਤਸਾਦੀ ਮਰਕਜ਼ ਹੈ
ਹੋਰ ਵੇਖੋ [ਸੋਧ]
ਬਾਹਰੀ ਕੜਿਆਂ [ਸੋਧ]
ਹਵਾਲੇ [ਸੋਧ]
- ਫਿਰਾਣਜ਼ ਬਾਬਨਚਰ:ਮੁਹੰਮਦ ਫ਼ਾਤਿਹ ਤੇ ਉਸਦਾ ਵੇਲਾ(1992ਈ.) ਪ੍ਰਿੰਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈੱਸ
- ਕੁਸਤੁਨਤੁਨੀਆ ਦਾ ਮੁਹਾਸਾ (1453ਈ.) ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਇਕ ਚਸ਼ਮਦੀਦ ਨਿੱਕੂ ਲੌ ਬਾਰ ਬਾਰੂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ।
{{{1}}}
