ਸਮੱਗਰੀ 'ਤੇ ਜਾਓ

ਅਰਵਿੰਦ ਸਿੰਘ ਮੇਵਾੜ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਅਰਵਿੰਦ ਸਿੰਘ ਮੇਵਾੜ
2013 ਵਿੱਚ ਮੇਵਾੜ
ਜਨਮ(1944-12-13)13 ਦਸੰਬਰ 1944
ਉਦੈਪੁਰ, ਮੇਵਾੜ ਰਾਜ, ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ
ਮੌਤ16 ਮਾਰਚ 2025(2025-03-16) (ਉਮਰ 80)
ਉਦੈਪੁਰ, ਰਾਜਸਥਾਨ, ਭਾਰਤ
ਦਫ਼ਨ17 ਮਾਰਚ 2025
Mahasati
ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀਵਿਜੈਰਾਜ ਕੁਮਾਰੀ ਮੇਵਾੜ
ਔਲਾਦਲਕਸ਼ੇਰਾਜ ਸਿੰਘ ਮੇਵਾੜ
ਭਾਰਗਵੀ ਕੁਮਾਰੀ
ਪਦਮਾਰਾਜ ਕੁਮਾਰੀ
ਘਰਾਣਾਮੇਵਾੜ
ਰਾਜਵੰਸ਼ਸ਼ਿਸ਼ੋਦੀਆ
ਪਿਤਾਭਗਵਤ ਸਿੰਘ ਮੇਵਾੜ
ਮਾਤਾਸੁਸ਼ੀਲਾ ਕੁਮਾਰੀ
ਰਾਸ਼ਟਰੀਅਤਾਭਾਰਤੀ
ਸੰਗਠਨHRH Group of Hotels
ਵੈੱਬਸਾਈਟwww.arvindsinghmewar.com

ਅਰਵਿੰਦ ਸਿੰਘ ਮੇਵਾੜ (ਹਿੰਦੀ: अरविन्द सिंह मेवाड़; ਹਿੰਦੀ ਉਚਾਰਨ: [ʌɾʋɪndᵊ sɪɳɣʰ meʋäːɽ]; 13 ਦਸੰਬਰ 1944 - 16 ਮਾਰਚ 2025) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਪਾਰੀ ਸੀ ਜੋ ਮੇਵਾੜ ਹਾਊਸ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਅਤੇ ਐਚਆਰਐਚ ਗਰੁੱਪ ਆਫ਼ ਹੋਟਲਜ਼ ਦਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼੍ਰੀ ਏਕਲਿੰਗਜੀ ਵੱਲੋਂ ਮੇਵਾੜ ਹਾਊਸ ਦਾ 76ਵਾਂ ਨਿਗਰਾਨ ਸੀ। ਉਹ ਮੇਵਾੜ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਸ਼ਿਸ਼ੋਦੀਆ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।

ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ

[ਸੋਧੋ]

ਮੇਵਾੜ ਦਾ ਜਨਮ 13 ਦਸੰਬਰ 1944 ਨੂੰ ਭਗਵਤ ਸਿੰਘ ਮੇਵਾੜ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸ਼ੁਸ਼ੀਲਾ ਕੁਮਾਰੀ ਦੇ ਘਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ।[1] ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।[2] 1957 ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਜਮੇਰ ਦੇ ਮੇਓ ਕਾਲਜ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1961 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸੀਨੀਅਰ ਕੈਂਬਰਿਜ ਪਾਸ ਕੀਤਾ।[1][2] ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ 1965 ਤੱਕ ਉਦੈਪੁਰ ਦੇ ਮਹਾਰਾਣਾ ਭੂਪਾਲ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।[2] ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ, ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉੱਥੇ ਆਪਣੀ ਬੀ.ਏ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।[3] ਫਿਰ, ਉਹ ਹੋਟਲ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਯੂ.ਕੇ. ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲੇ ਗਏ। ਯੂ.ਕੇ. ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਟਰੋਪੋਲੀਟਨ ਕਾਲਜ, ਸੇਂਟ ਐਲਬਨਜ਼ ਤੋਂ ਹੋਟਲ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦਾ ਕੋਰਸ ਕੀਤਾ।[4] ਕੋਰਸ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ 1967 ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਗੋ, ਅਮਰੀਕਾ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਾਹੁਣਚਾਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ 'ਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ।[1][4]

ਕਰੀਅਰ

[ਸੋਧੋ]

ਅਰਵਿੰਦ ਸਿੰਘ ਮੇਵਾੜ ਐਚਆਰਐਚ ਗਰੁੱਪ ਆਫ਼ ਹੋਟਲਜ਼ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸਨ,[5] ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ 1963 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਕਾਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਬੇੜਾ ਵੀ ਸੀ। ਇਹ ਜਨਤਾ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਹਨ।[6]

1979 ਤੋਂ 1981 ਤੱਕ, ਅਰਵਿੰਦ ਸਿੰਘ ਮੇਵਾੜ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ।[7] 1981 ਤੋਂ 1984 ਤੱਕ ਉਦੈਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਸਾਬਕਾ ਰਾਣਾ ਭਗਵਤ ਸਿੰਘ ਮੇਵਾੜ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।[ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ] 1982-83 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਉਦੈਪੁਰ ਦੇ ਲੇਕ ਪੈਲੇਸ ਹੋਟਲ ਦਾ ਜਨਰਲ ਮੈਨੇਜਰ ਸੀ।[ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ]

ਕ੍ਰਿਕਟ ਅਤੇ ਪੋਲੋ ਕਰੀਅਰ

[ਸੋਧੋ]

ਮੇਵਾੜ ਨੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਿਆ।[8] ਉਹ ਬ੍ਰਾਮਹਾਲ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਲੈਂਕਾਸ਼ਾਇਰ ਦੂਜੀ ਇਲੈਵਨ ਲਈ ਇੱਕ ਓਪਨਿੰਗ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਖੇਡਿਆ।[8] ਫਿਰ ਉਹ ਲੈਂਕਾਸ਼ਾਇਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਮੈਨਚੈਸਟਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।[8] 15 ਦਸੰਬਰ 1961 ਨੂੰ, ਉਸ ਨੇ ਭੋਪਾਲ ਨੋਬਲਜ਼ ਕਾਲਜ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਖੇਡੇ ਗਏ ਇੱਕ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਵਿਦਰਭ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।[9][10] ਉਸ ਨੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਦ ਕ੍ਰਿਕਟ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ, ਉਦੈਪੁਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।[11] ਮੇਵਾੜ ਕਈ ਕ੍ਰਿਕਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨਾਂ ਨਾਲ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ, ਕ੍ਰਿਕਟ ਕਲੱਬ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ, ਬੰਬੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਅਤੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਮੈਰੀਲੇਬੋਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕਲੱਬ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।[ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ] ਉਸ ਨੇ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪੋਲੋ ਖੇਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਪਰ ਡਾਕਟਰੀ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਉ ਸਨੂੰ ਇਸ ਖੇਡ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਪਿਆ।[9][10] ਉਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੈਂਬਰਿਜ ਅਤੇ ਨਿਊਮਾਰਕੀਟ ਪੋਲੋ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਉਦੈਪੁਰ ਕੱਪ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।[9][10]

ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ

[ਸੋਧੋ]

ਮੇਵਾੜ ਨੇ 1972 ਵਿੱਚ ਵਿਜੇਰਾਜ ਕੁਮਾਰੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।[12] ਉਹ ਕੱਛ ਦੇ ਮਹਾਰਾਓ ਵਿਜੇਰਾਜਾਜੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਫਤਿਹ ਸਿੰਘ ਦੀ ਧੀ ਹੈ।[1] ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ: ਦੋ ਕੁੜੀਆਂ, ਭਾਰਗਵੀ ਕੁਮਾਰੀ ਅਤੇ ਪਦਮਜਾ ਕੁਮਾਰੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ, ਲਕਸ਼ਯਰਾਜ ਸਿੰਘ ਮੇਵਾੜ, ਹਨ।.[13] ਲਕਸ਼ੇਰਾਜ ਨੇ ਨਿਵ੍ਰਿਤੀ ਕੁਮਾਰੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਕਨਕ ਵਰਧਨ ਸਿੰਘ ਦਿਓ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਾ ਕੁਮਾਰੀ ਸਿੰਘ ਦਿਓ ਦੀ ਧੀ ਹੈ।[14][15] ਨਿਵ੍ਰਿਤੀ ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜੇਂਦਰ ਨਾਰਾਇਣ ਸਿੰਘ ਦਿਓ ਦੀ ਪੜਪੋਤੀ ਹੈ।[16]

ਮੌਤ

[ਸੋਧੋ]

ਮੇਵਾੜ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਆਖਰੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਸ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿਗੜਦੀ ਗਈ।[17] ਉਸ ਦਾ ਇਲਾਜ ਉਸ ਦੇ ਨਿਵਾਸ, ਉਦੈਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸਿਟੀ ਪੈਲੇਸ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ।[17][18] ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ 16 ਮਾਰਚ 2025 ਨੂੰ 80 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।[19][18][20]

ਉਸ ਦੀ ਦੇਹ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ, ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦੇਣ ਲਈ ਸ਼ੰਭੂ ਨਿਵਾਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।[17] ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਕਾਰਨ ਸਿਟੀ ਪੈਲੇਸ, ਉਦੈਪੁਰ, 16-17 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[21][22] ਉਸ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਯਾਤਰਾ 17 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 11 ਵਜੇ ਦੇ ਕਰੀਬ ਸਿਟੀ ਪੈਲੇਸ, ਉਦੈਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਭੂ ਨਿਵਾਸ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ।[23] ਇਹ ਉਦੈਪੁਰ ਵਿੱਚ ਮਹਾਸਤੀ ਵਿਖੇ ਸਸਕਾਰ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੜੀ ਪੋਲ, ਜਗਦੀਸ਼ ਚੌਕ, ਘੰਟਾਘਰ, ਵੱਡਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਗੇਟ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੀ ਹੋਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ।[23][24] ਉਸ ਦੀ ਚਿਤਾ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਲਕਸ਼ੇਰਾਜ ਸਿੰਘ ਮੇਵਾੜ ਨੇ ਅਗਨੀ ਦਿੱਤੀ।[25][26]

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਤੀਜੇ, ਵਿਸ਼ਵਰਾਜ ਸਿੰਘ ਮੇਵਾੜ, ਹੋਰ ਪਤਵੰਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ।[27][28]

ਵਿਵਾਦ

[ਸੋਧੋ]

ਭਗਵਤ ਸਿੰਘ ਮੇਵਾੜ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੇਵਾੜ ਘਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਅਤੇ ਜਾਇਦਾਦ ਦੇ ਵਿਵਾਦ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਟਕਰਾਅ ਅਤੇ ਮੁੱਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।[29][30] ਇਹ ਸਭ 1984 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਜਾਇਦਾਦ ਇੱਕ ਟਰੱਸਟ ਰਾਹੀਂ ਅਰਵਿੰਦ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਮੇਵਾੜ ਨੂੰ ਵਿਰਾਸਤ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਮੁਕੱਦਮਾ ਦਾਇਰ ਕੀਤਾ ਸੀ।[13][31] ਉਸ ਨੇ ਅਰਵਿੰਦ ਨੂੰ ਵਸੀਅਤ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਧੀ, ਯੋਗੇਸ਼ਵਰੀ ਕੁਮਾਰੀ, ਟਰੱਸਟੀ ਬਣਾਇਆ।[31] ਇਸ ਵਸੀਅਤ ਨੂੰ ਗੁਪਤ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਭਗਵਤ ਸਿੰਘ ਮੇਵਾੜ ਦੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਵਸੀਅਤ ਦੀ ਜਾਇਜ਼ਤਾ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ।[1] ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਰਵਿੰਦ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀਜੀ ਹਜ਼ੂਰ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨਾਲ ਘਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਸੰਭਾਲੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਮਹਿੰਦਰ ਨੂੰ 19 ਨਵੰਬਰ 1984 ਨੂੰ ਸਲੰਬਰ ਦੇ ਰਾਵਤ ਦੁਆਰਾ ਮੇਵਾੜ ਦੇ ਮਹਾਰਾਣਾ ਵਜੋਂ ਤਾਜਪੋਸ਼ੀ ਕੀਤੀ ਗਈ।[1][13] ਮਹਾਰਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀ ਏਕਲਿੰਗਜੀ ਵੱਲੋਂ ਮੇਵਾੜ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਰਖਵਾਲਾ ਜਾਂ ਦੀਵਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।[32][33] 2020 ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ ਕਿ ਜਾਇਦਾਦ ਨੂੰ ਚਾਰ ਬਰਾਬਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਅਰਵਿੰਦ, ਮਹਿੰਦਰ, ਯੋਗੇਸ਼ਵਰੀ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਤਕ ਅਰਵਿੰਦ ਨੂੰ ਅਲਾਟ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।[34]

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ

[ਸੋਧੋ]

ਹਵਾਲੇ

[ਸੋਧੋ]
  1. ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 Meininger, Irmgard (2000). The Kingdom of Mewar: Great Struggles and Glory of the World's Oldest Ruling Dynasty (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). D.K. Printworld. pp. 162–164. ISBN 978-81-246-0144-0.
  2. ↑ 2.0 2.1 2.2 Sharma, C. L. (1993). Ruling Elites of Rajasthan: A Changing Profile (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). M.D. Publications Pvt. Ltd. p. 96. ISBN 978-81-85880-13-6.
  3. ↑ "Who is Maharaja Arvind Singh Mewar, Chairman of HRH Group of Hotels: Know about his luxurious lifestyle, palaces & more". Financialexpress (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). 5 December 2023. Retrieved 2 February 2025.
  4. ↑ 4.0 4.1 Schner, David (2011). "LEADERS Interview with Shriji Arvind Singh Mewar of Udaipur, 76th Custodian of the House of Mewar". LEADERS Magazine. Archived from the original on 24 June 2011. Retrieved 2 February 2025.
  5. ↑ "Cass welcomes 76th Generation Custodian of House of Mewar". Cass Business School – City, University of London (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Archived from the original on 28 ਜੁਲਾਈ 2018. Retrieved 28 July 2018.
  6. ↑ "The Udaipur Collection: Family Heirloom Historic Vehicles". deRivaz & Ives (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). 22 July 2022. Archived from the original on 28 ਸਤੰਬਰ 2023. Retrieved 18 October 2023.
  7. ↑ Ray, Sanjana (2025-03-17). "Remembering Arvind Singh Mewar, an avid sportsman, licensed pilot and head of HRH group of hotels". GQ India (in Indian English). Retrieved 2025-03-17.
  8. ↑ 8.0 8.1 8.2 Cox, Charlotte (2017-05-21). "How an Indian prince came to Manchester for a 'slice of normality' and learnt the lesson of his life". Manchester Evening News (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Retrieved 2025-03-19.
  9. ↑ 9.0 9.1 9.2 HT News Desk (2025-03-17). "Funeral of Arvind Singh Mewar, Maharana Pratap's descendant, today in Udaipur". Hindustan Times. Retrieved 2025-03-19.
  10. ↑ 10.0 10.1 10.2 HT News Desk (2025-03-16). "Maharana Pratap's descendant Arvind Singh Mewar dies. Who was he?". Hindustan Times. Retrieved 2025-03-19.
  11. ↑ "Arvind Singh Mewar: A Visionary Who Transformed Mewar's Heritage And Tourism - EBNW Story" (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ (ਅਮਰੀਕੀ)). 2025-03-17. Retrieved 2025-03-19.
  12. ↑ Lua error in ਮੌਡਿਊਲ:Citation/CS1/Utilities at line 206: Called with an undefined error condition: maint_publisher_location.
  13. ↑ 13.0 13.1 13.2 Meininger, Irmgard (2000). City Palace of Udaipur: Historical View and a Guide (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). D.K. Printworld. pp. 39–40. ISBN 978-81-246-0149-5.
  14. ↑ "City Palace dazzles as Lakshyaraj Singh gets engaged with Nivritti Kumari". udaipurtimes.com (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). 4 December 2013. Retrieved 27 April 2025.
  15. ↑ "Udaipur prince Lakshyaraj Singh Mewar gets married to Nivritti, daughter of Odisha BJP president at Bhubaneswar". The Times of India. 23 January 2014. ISSN 0971-8257. Retrieved 27 April 2025.
  16. ↑ Bisoyi, Sujit (12 June 2024). "Odisha's first BJP CM, Deputy CMs to take oath today: Who are Mohan Charan Majhi, K V Singh Deo, Pravati Parida?". The Indian Express. Retrieved 27 April 2025.
  17. ↑ 17.0 17.1 17.2 "Udaipur mourns death of tourism stalwart". The Times of India. 2025-03-17. ISSN 0971-8257. Retrieved 2025-03-16.
  18. ↑ 18.0 18.1 Service, Statesman News (2025-03-16). "Mewar royal Arvind Singh passed away in Udaipur". The Statesman (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Retrieved 2025-03-16.
  19. ↑ "Member of erstwhile royal family, Arvind Singh Mewar passes away". The Times of India. 16 March 2025. Retrieved 16 March 2025.
  20. ↑ "Uttarakhand CM Dhami condoles demise of erstwhile Udaipur royal Arvind Singh Mewar". ANI News (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Retrieved 2025-03-16.
  21. ↑ PTI (2025-03-17). "Arvind Singh Mewar, Maharana Pratap's descendant, passes away". Wion (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Retrieved 2025-03-17.
  22. ↑ "Maharana Pratap's Descendant, Royal Family Member Arvind Singh Mewar Dies". www.ndtv.com (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Retrieved 2025-03-17.
  23. ↑ 23.0 23.1 "Maharana Pratap descendant Arvind Singh Mewar cremated in Udaipur". The Week (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Retrieved 2025-03-17.
  24. ↑ "Maharana Pratap descendant Arvind Singh Mewar cremated in Udaipur". www.ptinews.com. Retrieved 2025-03-17.
  25. ↑ "Maharana Pratap descendant Arvind Singh Mewar cremated in Udaipur". The Tribune (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Retrieved 2025-03-17.
  26. ↑ Agencies (2025-03-17). "Maharana Pratap descendant Arvind Singh Mewar cremated in Udaipur". www.millenniumpost.in (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Retrieved 2025-03-17.
  27. ↑ "Maharana Pratap descendant Arvind Singh Mewar cremated in Udaipur". The Week (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Retrieved 2025-03-17.
  28. ↑ Service, Statesman News (2025-03-17). "Punjab Guv Kataria bids adieu to royal schoolmate Arvind Singh Mewar". The Statesman (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Retrieved 2025-03-17.
  29. ↑ "Feud between scions of Maharanas of Mewar may bury their glorious past". India Today (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). 24 January 2000. Retrieved 2 February 2025.
  30. ↑ "Court battle for control of Mewar fortunes exposes heap of skeletons in the closet". India Today (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). 31 January 2014. Retrieved 2 February 2025.
  31. ↑ 31.0 31.1 India Today International (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Living Media India Limited. 2000. p. 28.
  32. ↑ Encyclopaedia Indica: Princely States in colonial India (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Anmol Publications. 1996. p. 180. ISBN 978-81-7041-859-7.
  33. ↑ Chitor and the Mewar Family (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Scottish Mission Industries. 1909. pp. 10–11.
  34. ↑ "Udaipur royal inheritance to be shared equally by three siblings". The Times of India (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). 1 July 2020. Retrieved 19 January 2021.

ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

[ਸੋਧੋ]
"https://pa.wikipedia.org/w/index.php?title=ਅਰਵਿੰਦ_ਸਿੰਘ_ਮੇਵਾੜ&oldid=826374" ਤੋਂ ਲਿਆ