ਆਇਸ਼ਾ (ਕਵੀ)
ʿਆਇਸ਼ਾ ਬਿੰਤ ਅਹਿਮਦ ਅਲ-ਕੁਰਤੂਬੀਆ | |
|---|---|
| ਜਨਮ | |
| ਮੌਤ | |
| ਪੇਸ਼ਾ | ਕਵੀ |
ਆਇਸ਼ਾ ਬਿੰਤ ਅਹਿਮਦ ਅਲ-ਕੁਰਤੁਬੀਆ (d. 1009/1010 CE, ਕੋਰਡੋਬਾ, ਸਪੇਨ), ਦਸਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਕਵੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਅਰਬੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ।
ਜੀਵਨੀ
[ਸੋਧੋ]ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਇਸ਼ਾ ਦਾ ਜਨਮ ਸ਼ਾਇਦ ਕੋਰਡੋਬਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਡੇਲੂਸੀਆ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਵੀ ਅਤੇ ਕੈਲੀਗ੍ਰਾਫਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।[1] ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮੁਹੰਮਦ ਬੀ. ਅਹਿਮਦ ਬੀ. ਕਾਦਿਮ (ਡੀ. 990 ਸੀਈ) ਦੀ ਭੈਣ ਸੀ। ਹੋਰ ਦਾਅਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕੋਰਡੋਵਾ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ[2] ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਮ ਅਹਿਮਦ ਬੀ. ਮੁਹੰਮਦ ਬੀ. ਕਾਦਿਮ ਬੀ. ਜ਼ਿਆਦ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਕੋਰਡੋਵਨ ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਕਵੀ ਅਬੂ ਅਬਦੱਲਾਹ ਬੀ. ਕਾਦਮ ਅਲ-ਤਾਬੀਬ ਦੀ ਭਤੀਜੀ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕੁਆਰੀ ਰਹੀ, ਕਦੇ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ 1009 ਵਿੱਚ ਅਲ-ਅੰਡੇਲਸ ਦੇ ਫਿਤਨਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ।'ਇਬਨ ਹਾਇਯਾਨ (d. 469/1076) ਨੇ ਇਬਨ ਬਸ਼ਕੁਲ (d. [ID2] Şila ਵਿੱਚ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਆਇਸ਼ਾ ਦੇ ਹੋਰ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸਦੀ ਬੁੱਧੀ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਭਾਸ਼ਣ ਕਲਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਲਿਖਤ ਸੁੰਦਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕੁਰਾਨ (ਮਜ਼ਾਹੀਫ) ਅਤੇ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਕਿਤਾਬਾਂ (ਦਫਾਤਿਰ) ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਿਖਾਈ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ਕਿਤਾਬਾਂ ਇਕੱਤਰ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ।
ਕਵਿਤਾ
[ਸੋਧੋ]ਆਇਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਕਾਵਿਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੱਧਕਾਲੀ ਮੁਰੀਸ਼ ਮਹਿਲਾ ਕਵੀਆਂ ਉੱਤੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਜੀਵਨਸ਼ਕਤੀ, ਤਾਜ਼ਗੀ ਅਤੇ ਹਮਲਾਵਰ ਦਲੇਰੀ ਲਈ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੋਰਡੋਵਾ ਵਿਖੇ ਰਾਇਲ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਤਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।[3] ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਰਸ਼ ਕਵੀ ਦੁਆਰਾ ਵਿਆਹ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵਿਰਾਸਤ
[ਸੋਧੋ]ਆਇਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸਾਊਦੀ ਅਰਾਮਕੋ ਵਰਲਡ ਦੇ 2002 ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਐਡੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।[4]
ਆਇਸ਼ਾ ਜੂਡੀ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਦੇ ਸਥਾਪਨਾ ਟੁਕੜੇ ਦਿ ਡਿਨਰ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੈਰੀਟੇਜ ਫਲੋਰ ਉੱਤੇ 999 ਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।[5]
ਹਵਾਲੇ
[ਸੋਧੋ]- ↑ "Notable Muslims" (PDF). Saudi Aramco World (Islam: An Introduction): 7. January–February 2002. Retrieved 25 June 2013.
- ↑ . London.
{{cite book}}: Missing or empty|title=(help) - ↑ Chamberlain, Alexander F. (Oct–Dec 1903). "Primitive Woman as Poet". The Journal of American Folklore. 63. 16: 216. doi:10.2307/533370. JSTOR 533370.
- ↑ "Notable Muslims" (PDF). Saudi Aramco World (Islam: An Introduction): 7. January–February 2002. Retrieved 25 June 2013."Notable Muslims" (PDF). Saudi Aramco World (Islam: An Introduction): 7. January–February 2002. Retrieved 25 June 2013.
- ↑ "Aisha". Elizabeth A. Sackler Center for Feminist Art: The Dinner Party: Heritage Floor: Aisha. Brooklyn Museum. 2007. Retrieved 3 January 2011.