ਇਕਾਂਮਸ਼ਾ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search

ਇਕਾਂਮਸ਼ਾ ( ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, एकानंशा, Ekānaṁśā ) ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਹੈ। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ, ਇਕਾਂਮਸ਼ਾ ਦਾ ਅਰਥ "ਇੱਕਲਾ, ਖਾਲਸ ਰਹਿਤ" ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਨਵਾਂ ਚੰਦਰਮਾ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ।[1] ਭਾਰਤੀ ਥੀਓਜੀਨੀ: ਐਸ ਸੀ ਮੁਖਰਜੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਦਵਾਨ, ਹਰੀਵਾਮਸਾ 'ਚ, ਇਕਾਂਮਸ਼ਾ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਨੰਦ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਬੱਚੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਕਾਮਸਾ ਤੋਂ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਲਈ ਆਈਆ।[2] ਹਰੀਵਾਮਸਾ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਦੀ ਭੈਣ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਣੁਧਾਰਮੋਤਰਾ ਪੂਰਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗੰਧਾਰੀ (ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਭਰਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ) ਕਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਗੰਧਾਰੀ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਧਰਤੀ, ਕਿਰਤੀ, ਪੁਸ਼ਟੀ, ਸਰਧਾ, ਸਰਸਵਤੀ, ਗਾਇਤ੍ਰੀ ਅਤੇ ਕਲਾਰਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧਤਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹਰੀਵਾਮਸਾ ਅਨੁਸਾਰ (II.4.37-41), ਉਸ ਨੂੰ ਵਰਿਸ਼ਨੀ ਦੁਆਰਾ ਪੁਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।[3]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. ਹਵੋਲੀ, ਜੌਹਨ ਸਟਰੈਟਨ ਅਤੇ ਡੋਨਾ ਮੈਰੀ ਵੁਲਫ (1986) (ਈ.) ਦਿ ਈਵਾਈਨ ਕੰਸੋਰਟ: ਰਾਧਾ ਅਤੇ ਦਿ ਗੈਲਡੀਸ ਆਫ ਇੰਡੀਆ, ਬੋਸਟਨ: ਬੇਕਨ ਪ੍ਰੈਸ,
  2. Hudson, Dennis (1986) Piņņai, Krishna's Cowherd Wife in John Stratton Hawley and Donna Marie Wolf ed. The Divine Consort: Rādhā and the Goddesses of India, Boston: Beacon Press, ISBN 0-8070-1303-X, p.256
  3. Bhattacharji, Sukumari (2000).The Indian Theogony: Brahmā, Viṣṇu and Śiva, New Delhi: Penguin, ISBN 0-14-029570-4, p.173