ਸਮੱਗਰੀ 'ਤੇ ਜਾਓ

ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਗੈਲੀਲੀ ਨਿੰਬੂ ਦਾ ਬਾਗ

ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Agriculture in Israel) ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵਿਕਸਤ ਉਦਯੋਗ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਤਾਜ਼ੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ ਨਿਰਯਾਤਕ ਹੈ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰੀ ਹੈ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦਾ ਦੱਖਣੀ ਅੱਧ ਮਾਰੂਥਲ ਹੈ ਅਤੇ ਫਸਲਾਂ ਉਗਾਉਣ ਲਈ ਸਿੰਜਾਈ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ ਅੱਧ ਮੀਂਹ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦਾ 29.7 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਹੈ।[1] ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਾਟ ਇੱਕ ਰੁਕਾਵਟ ਹੈ। 2008 ਵਿੱਚ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕੁੱਲ GDP ਦਾ 2.5% ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ ਦਾ 3.6% ਸੀ।[2] ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਭੋਜਨ ਉਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। 2021 ਵਿੱਚ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਆਯਾਤ ਕੁੱਲ 8,791 ਮਿਲੀਅਨ ਸਨ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨਿਰਯਾਤ ਕੁੱਲ 2,445 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਸਨ।[3] ਅਨਾਜ, ਤੇਲ ਬੀਜ, ਮੀਟ, ਕੌਫੀ, ਕੋਕੋ ਅਤੇ ਖੰਡ ਆਯਾਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।[4]

ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੋ ਵਿਲੱਖਣ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦਾ ਘਰ ਹੈ, ਕਿਬੁਟਜ਼ ਅਤੇ ਮੋਸ਼ਾਵ, ਜੋ ਕਿ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਰਾਜ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪਰਵਾਸ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਬਸਤੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋਏ।[5] 2016 ਤੱਕ, ਕਿਬੁਟਜ਼ਿਮ ਨੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਪਜ ਦਾ ਲਗਭਗ 40% ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ।[6]

ਇਤਿਹਾਸ

[ਸੋਧੋ]
ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਦੇਰਾ ਵਿੱਚ ਨਿੰਬੂ ਜਾਤੀ ਦੀ ਪੈਕਿੰਗ।

ਆਧੁਨਿਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਉਨ੍ਹੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ਾਇਓਨਿਸਟ ਲਹਿਰ ਅਤੇ ਓਟੋਮੈਨ ਸੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਯਹੂਦੀ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। 1900 ਤੱਕ, ਯਹੂਦੀ ਖੇਤਰ ਫਲਸਤੀਨ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਦਾ 3.8% ਮਾਲਕ ਸੀ।[7] ਯਹੂਦੀਆਂ ਕੋਲ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਭੂਮੱਧ ਸਾਗਰ ਦੇ ਤੱਟ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜ਼ਮੀਨ ਸੀ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਫਲਸਤੀਨੀ ਅਰਬ ਉੱਚੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਬਰਸਾਤੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਕਣਕ ਅਤੇ ਜੌਂ ਉਗਾਉਂਦੇ ਕਿਸਾਨ ਸਨ। ਯਹੂਦੀ ਅਤੇ ਅਰਬ ਦੋਵਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਨਿੰਬੂ ਜਾਤੀ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤਯੋਗ ਫਸਲਾਂ ਉਗਾਉਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ। ਤੱਟ ਦੇ ਨੇੜੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਦਲਦਲਾਂ ਦੀ ਨਿਕਾਸੀ ਅਤੇ ਮਲੇਰੀਆ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ, ਪਰ ਜ਼ਮੀਨ "ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਮੀਰ ਅਤੇ ਉਪਜਾਊ" ਸੀ।[8] 1943 ਦੇ ਇੱਕ ਸਰਵੇਖਣ ਤੋਂ ਇਹ ਸਿੱਟਾ ਨਿਕਲਿਆ ਕਿ ਓਟੋਮੈਨ ਸੀਰੀਆ (21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ, ਪੱਛਮੀ ਕੰਢੇ ਅਤੇ ਗਾਜ਼ਾ) ਵਿੱਚ 435,700 ਹੈਕਟੇਅਰ (1,077,000 ਏਕੜ) ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਖੇਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ 24.9 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਖੇਤੀ ਕੀਤੀ ਜ਼ਮੀਨ "ਯੂਰਪੀਅਨ ਸੈਕਟਰ" (ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਯਹੂਦੀ) ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਸੀ। ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਫ਼ਸਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਕੁੱਲ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ 91.7 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸੀ ਅਤੇ 8.3 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸਿੰਜਾਈ ਅਧੀਨ ਸੀ।

1948 ਦੇ ਅਰਬ-ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਉਸ ਦੌਰਾਨ ਜਦੋਂ 700,000 ਅਰਬ ਫਲਸਤੀਨੀਆਂ ਨੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜ਼ਮੀਨ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਨਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਯਹੂਦੀ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਖੇਤੀ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਸੀ।[9] 2001 ਤੱਕ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ 56.5 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਫ਼ਸਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਸਿੰਜਾਈ ਅਧੀਨ ਸੀ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਿਰਯਾਤ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਵਧਿਆ ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਣਕ ਅਤੇ ਜੌਂ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਰਕਬੇ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ।

ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ। ਬਾਰਿਸ਼ ਸਤੰਬਰ ਅਤੇ ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਅਸਮਾਨ ਵੰਡ ਦੇ ਨਾਲ, ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ 700 ਮਿਲੀਮੀਟਰ (28 ਇੰਚ) ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ 20 ਮਿਲੀਮੀਟਰ (1 ਇੰਚ) ਤੋਂ ਘੱਟ। ਸਾਲਾਨਾ ਨਵਿਆਉਣਯੋਗ ਜਲ ਸਰੋਤ ਲਗਭਗ 160,000,000 ਘਣ ਮੀਟਰ (5.6×109 cu ft) ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 75% ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਰੋਤ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਲ ਕੈਰੀਅਰ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਏ ਹਨ; ਪੰਪਿੰਗ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ, ਜਲ ਭੰਡਾਰਾਂ, ਨਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਪਾਈਪਲਾਈਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਨੈਟਵਰਕ ਜੋ ਉੱਤਰ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਪਾਣੀ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਜੀਡੀਪੀ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਲਗਾਤਾਰ ਘਟਦਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ 1979 ਵਿੱਚ 6% ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੇ 1985 ਵਿੱਚ 5.1% ਅਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 2.5% ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। 1995 ਵਿੱਚ, 13.5 ਹੈਕਟੇਅਰ ਦੇ ਔਸਤ ਆਕਾਰ ਵਾਲੀਆਂ 43,000 ਖੇਤੀ ਇਕਾਈਆਂ ਸਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 19.8% 1 ਹੈਕਟੇਅਰ ਤੋਂ ਛੋਟੀਆਂ ਸਨ, 75.7% 1 ਤੋਂ 9 ਹੈਕਟੇਅਰ ਆਕਾਰ ਦੀਆਂ ਸਨ, 3.3% 10 ਤੋਂ 49 ਹੈਕਟੇਅਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਨ, 0.4% 50 ਤੋਂ 190 ਹੈਕਟੇਅਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਨ, ਅਤੇ 0.8% 200 ਹੈਕਟੇਅਰ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਸਨ। 1995 ਵਿੱਚ ਕਾਸ਼ਤ ਅਧੀਨ 380,000 ਹੈਕਟੇਅਰ ਵਿੱਚੋਂ, 20.8% ਸਥਾਈ ਕਾਸ਼ਤ ਅਧੀਨ ਸੀ ਅਤੇ 79.2% ਘੁੰਮਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਅਧੀਨ ਸੀ। ਖੇਤੀ ਇਕਾਈਆਂ ਵਿੱਚ 160,000 ਹੈਕਟੇਅਰ ਕਾਸ਼ਤ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਖੇਤੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਤਰੀ ਤੱਟਵਰਤੀ ਮੈਦਾਨਾਂ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਪਹਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਉੱਪਰੀ ਜਾਰਡਨ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।[10]

ਏਨ ਯਾਹਵ ਹੌਟਹਾਊਸ

2006 ਵਿੱਚ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ 0.6% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ, 2005 ਵਿੱਚ 3.6% ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ; 2007 ਲਈ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ 1.2% ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ। 2004 ਅਤੇ 2006 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਕੁੱਲ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ ਲਗਭਗ 35% ਸਨ। ਫੁੱਲ ਲਗਭਗ 20%, ਖੇਤ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਲਗਭਗ 18%, ਫਲ (ਨਿੰਬੂ ਜਾਤੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ), ਲਗਭਗ 15%, ਅਤੇ ਨਿੰਬੂ ਜਾਤੀ ਦੇ ਫਲ ਲਗਭਗ 10% ਸਨ। 2006 ਵਿੱਚ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ 36.7% ਘਰੇਲੂ ਖਪਤ ਲਈ, 33.9% ਘਰੇਲੂ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ, ਅਤੇ 22% ਸਿੱਧੇ ਨਿਰਯਾਤ ਲਈ ਸੀ। 2006 ਵਿੱਚ, 33% ਸਬਜ਼ੀਆਂ, 27% ਫੁੱਲ, 16% ਖੇਤ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ, 15.5% ਨਿੰਬੂ ਜਾਤੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਫਲ, ਅਤੇ 9% ਨਿੰਬੂ ਜਾਤੀ ਦੇ ਫਲ ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।[11]

1999 ਅਤੇ 2009 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ 26% ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 23,500 ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੇ 17,000 ਰਹਿ ਗਈ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਘੱਟ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਖੇਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, 12% ਘੱਟ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ 26% ਵਧੇਰੇ ਉਪਜ ਉਗਾਈ ਹੈ।

ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸੋਲ੍ਹਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਣੀ ਦੀ ਤੰਗੀ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ।

2022 ਵਿੱਚ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕੁੱਲ 10 ਮਿਲੀਅਨ ਸ਼ੇਕੇਲ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਨਵੇਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਕੇ ਖੇਤੀਯੋਗ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਕਿਰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।[12]

2023 ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਉੱਤੇ ਹਮਾਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਮਿਆਂ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ, ਅਗਵਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਅਤੇ/ਜਾਂ ਦੇਸ਼ ਛੱਡਣ ਕਾਰਨ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਟੈਗਲਿਟ-ਬਰਥਰਾਈਟ ਅਤੇ ਹਾਸ਼ੋਮਰ ਹਾਹਦਾਸ਼ ਵਰਗੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਈ ਵਲੰਟੀਅਰ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਿਸਾਨ ਆਪਣੇ ਖੇਤਾਂ ਲਈ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਨ। 15 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ, ਨੇਸੈੱਟ ਵਿੱਤ ਕਮੇਟੀ, ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਕਿਸਾਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਲਈ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਦੇਣ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋਏ, ਹਾਲਾਂਕਿ 24 ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ ਇਸਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[13]

ਫਾਰਮ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ

[ਸੋਧੋ]

ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸਹਿਕਾਰੀ ਸਿਧਾਂਤਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ ਜੋ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋਏ ਸਨ। ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਬਸਤੀਆਂ ਦੇ ਦੋ ਵਿਲੱਖਣ ਰੂਪ; ਕਿਬੁਟਜ਼, ਇੱਕ ਸਮੂਹਿਕ ਭਾਈਚਾਰਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਸਾਧਨ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਮੈਂਬਰ ਦਾ ਕੰਮ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਮੋਸ਼ਾਵ, ਇੱਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਪਿੰਡ ਜਿੱਥੇ ਹਰੇਕ ਪਰਿਵਾਰ ਆਪਣਾ ਘਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਸਹਿਕਾਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਮਾਜਿਕ ਸਮਾਨਤਾ, ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਆਪਸੀ ਸਹਾਇਤਾ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਪੇਂਡੂ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸਾਧਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਉਤਪਾਦਕ ਸਾਧਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਇੱਕ ਸਾਧਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ। ਅੱਜ, ਕਿਬੁਟਜ਼ਿਮ ਅਤੇ ਮੋਸ਼ਾਵਿਮ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਦੇਸ਼ ਦੀ ਤਾਜ਼ੀ ਉਪਜ ਦਾ 76% ਉਤਪਾਦਨ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਭੋਜਨ ਉਤਪਾਦ ਵੀ ਹਨ।

ਯਿਜ਼ਰਏਲ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਖੇਤ।

ਕਾਮੇ

[ਸੋਧੋ]
7 ਮਾਰਚ 2024 ਨੂੰ ਯੇਟੇਡ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਈਡੀਐਫ ਅਫਸਰ ਕੋਰਸ ਦੇ ਕੈਡਿਟ।

ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਫਾਰਮ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੱਕ ਵਾਧੂ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਫਲਸਤੀਨੀ ਕਾਮਿਆਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਇੰਤਿਫਾਦਾ ਦੀਆਂ ਝੜਪਾਂ ਅਤੇ ਗਾਜ਼ਾ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਕੰਢੇ ਤੋਂ ਫਲਸਤੀਨੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਕਾਮਿਆਂ ਲਈ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।[14][15] 2020 ਵਿੱਚ ਸੰਕਲਿਤ ਅੰਕੜਿਆਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ 2021 ਦੇ ਇੱਕ ਨੇਸੈੱਟ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 75,200 ਲੋਕ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ 49% ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ, 32% ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ 19% ਫਲਸਤੀਨੀ ਸਨ।

2023 ਤੱਕ, ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 30,000 ਤੋਂ 40,000 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਥਾਈ ਕਾਮੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਠੇਕੇ।[15] 7 ਅਕਤੂਬਰ 2023 ਨੂੰ ਹਮਾਸ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਥਾਈ ਨਾਗਰਿਕ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਗਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਬੰਧਕ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ।[16] ਇਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਖਲਾਅ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 20,000 ਕਾਮਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਆਮਦ ਹੋਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਸੰਬਰ 2023 ਵਿੱਚ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਸੀ।[17] ਨਵੰਬਰ 2023 ਵਿੱਚ, ਮਲਾਵੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮਲਾਵੀ ਖੇਤ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਲਿਜਾਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ।[18]

ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਕਾਮਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ

[ਸੋਧੋ]

ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸਸਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਨੇ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਉਲੰਘਣਾਵਾਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ 1991 ਵਿੱਚ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ ਕਿ ਸਾਰੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਕਿਰਤ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੋਣਗੇ; ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।[19] ਸਮੱਸਿਆ ਵਾਲੇ ਵਰਤਾਰੇ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਾਮੇ ਲਗਾਤਾਰ ਕਾਲੇ ਬਾਜ਼ਾਰੀ ਮਜ਼ਦੂਰੀ, ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਜਰਤ, ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਬੰਧਨ, ਕਠੋਰ, ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਅਣਮਨੁੱਖੀ ਕੰਮ ਦਾ ਮਾਹੌਲ, ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ, ਝੂਠੀ ਕੈਦ, ਕੁੱਟਮਾਰ, ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਅਣਪਛਾਤੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹਨ।[20][21][22] ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਾਮਿਆਂ ਦਾ ਜਿਨਸੀ ਹਮਲਾ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ, 2021 ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਰਵੇਖਣ ਕੀਤੇ ਗਏ ਥਾਈ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਾਮਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 100% ਦਾ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[23][24]

ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਪਜ

[ਸੋਧੋ]
ਹੁਲਾ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਕਣਕ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ

ਫਸਲਾਂ

[ਸੋਧੋ]
ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦਾ ਜਲਵਾਯੂ

ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਉਗਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਗਾਈਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਖੇਤ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਣਕ, ਜਵਾਰ ਅਤੇ ਮੱਕੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 215,000 ਹੈਕਟੇਅਰ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਉਗਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 156,000 ਹੈਕਟੇਅਰ ਸਰਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਹਨ।[25]

ਫਲਾਂ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿੰਬੂ ਜਾਤੀ ਦੇ ਫਲ, ਐਵੋਕਾਡੋ, ਕੀਵੀਫਰੂਟ, ਅਮਰੂਦ ਅਤੇ ਅੰਬ, ਮੈਡੀਟੇਰੀਅਨ ਤੱਟਵਰਤੀ ਮੈਦਾਨ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਬਾਗਾਂ ਤੋਂ ਅੰਗੂਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਟਮਾਟਰ, ਖੀਰੇ, ਮਿਰਚ ਅਤੇ ਉਲਚੀਨੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਉਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਵਾਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਖਰਬੂਜੇ ਉਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਉਪ-ਉਪਖੰਡੀ ਨਮੀ ਵਾਲੀਆਂ ਵਾਦੀਆਂ ਕੇਲੇ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਰੇਗਿਸਤਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖਜੂਰ ਉਗਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉੱਤਰੀ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੇਬ, ਨਾਸ਼ਪਾਤੀ ਅਤੇ ਚੈਰੀ ਉਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਅੰਗੂਰ ਦੇ ਬਾਗ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਵਾਈਨ ਉਦਯੋਗ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵ-ਖਿਡਾਰੀ ਬਣਨ ਲਈ ਵਿਕਸਤ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਸੰਨ 1997 ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ 10.7 ਕਰੋਡ਼ ਡਾਲਰ ਦੀ ਕਪਾਹ ਉਗਾਈ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵੇਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਫਸਲ 28,570 ਹੈਕਟੇਅਰ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਉਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਸਾਰੇ ਤੁਪਕਾ ਸਿੰਚਾਈ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਪਿਮਾ ਦੀ ਫਸਲ ਔਸਤਨ 5 ਟਨ ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੈਦਾਵਾਰ ਹੈ।[25]

ਪਸ਼ੂਧਨ

[ਸੋਧੋ]
ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਅਵੀਜ਼ਰ ਨੇੜੇ ਭੇਡਾਂ ਦਾ ਝੁੰਡ

2010 ਵਿੱਚ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀਆਂ ਗਾਵਾਂ 2010 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ ਗਾਂ ਦੁੱਧ 10,035 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ (ਲਗਭਗ 10,000 ਲੀਟਰ) ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸਨ, ਜੋ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ( 9,314 kg (20,534 lb) ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਨ। ਪ੍ਰਤੀ ਗਾਂ), ਜਪਾਨ (7,284), ਕੋਰੀਆ (9,816), ਅਤੇ ਡੈਨਮਾਰਕ (9,389)।[26] 2023 ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਗਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੁੱਲ 1.6 ਬਿਲੀਅਨ ਲੀਟਰ ਦੁੱਧ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[27]

ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਸਾਰੀ ਦੁੱਧ ਦੀ ਖਪਤ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਡੇਅਰੀ ਫਾਰਮਾਂ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਝੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਰਾਈਲ-ਹੋਲਸਟਾਈਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਉੱਚ-ਉਪਜ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਬਿਮਾਰੀ-ਰੋਧਕ ਨਸਲ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਭੇਡਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੋਲਟਰੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਕਿ ਮਾਸ ਦੀ ਖਪਤ ਦਾ ਦੋ-ਤਿਹਾਈ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, 85% ਮੋਸ਼ਾਵਿਮ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

IAPV - ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਤੀਬਰ ਅਧਰੰਗ ਵਾਇਰਸ - ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇੱਥੇ ਖੋਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਤੀਬਰ ਮਧੂ-ਮੱਖੀ ਅਧਰੰਗ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਸਮਾਨ ਲੱਛਣਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗੰਭੀਰ ਮੌਤ ਦਰ ਦੀਆਂ ਹਾਲੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਾਓਰੀ ਐਟ ਅਲ., 2007 ਨੇ IAPV ਨੂੰ ਅਲੱਗ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ RNA ਕ੍ਰਮ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਅਣੂ ਭਾਗ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ।[28] IAPV ਇੱਥੇ ਮਧੂ-ਮੱਖੀ ਪਾਲਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਕਲੋਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਛਾਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਅਤੇ ਜਲ-ਪਾਲਣ

[ਸੋਧੋ]

ਮੈਡੀਟੇਰੀਅਨ ਸਾਗਰ ਖਾਰੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸਰੋਤ ਹੈ; ਕਿਨੇਰੇਟ ਝੀਲ (ਗੈਲੀਲ ਦਾ ਸਾਗਰ) 'ਤੇ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮੱਛੀ ਫੜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨੇਗੇਵ ਮਾਰੂਥਲ ਵਿੱਚ ਨਕਲੀ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਜਨਨ ਲਈ ਮੋਹਰੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਨੇਗੇਵ ਦੀ ਬੇਨ-ਗੁਰੀਅਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਬੇਂਗਿਸ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਡੈਜ਼ਰਟ ਐਕੁਆਕਲਚਰ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਕਿ ਮਾਰੂਥਲ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਖਾਰੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਐਕੁਆਕਲਚਰ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਨੇਗੇਵ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀਆਂ, ਝੀਂਗਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਸਟੇਸ਼ੀਅਨਾਂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਹੈ।[29]

ਪੂਰਬੀ ਮੈਡੀਟੇਰੀਅਨ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਮੱਛੀਆਂ ਫੜਨ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀ ਭੰਡਾਰਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਕਾਫ਼ੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਤਾਜ਼ੀ ਮੱਛੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਲਗਭਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਲ-ਪਾਲਣ ' ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਗੈਲੀਲ ਸਾਗਰ ਦੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਲਵਰ ਕਾਰਪ, ਗ੍ਰਾਸ ਕਾਰਪ, ਗ੍ਰੇ ਮਲੇਟ, ਸੇਂਟ ਪੀਟਰ ਮੱਛੀ, ਰਾਕ ਬਾਸ, ਸਿਲਵਰ ਪਰਚ ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਤੋਂ ਲਿਆਂਦੀਆਂ ਗਈਆਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਸਮੁੰਦਰੀ ਬਾਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਪਿੰਜਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਗਾਈਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗਿਲਟਹੈੱਡ ਸੀਬ੍ਰੀਮ (ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਡੇਨਿਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ), ਯੂਰਪੀਅਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਬਾਸ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਮੀਜਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਟਰਾਊਟ ਅਤੇ ਸੈਲਮਨ ਨੂੰ ਜਾਰਡਨ ਨਦੀ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀ ਡੈਨ ਨਦੀ ਦੇ ਵਗਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਹਿਰ ਵਰਗੇ ਤਲਾਅ ਵਿੱਚ ਪਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀਆਂ ਫੜਨਾ

ਫਲ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ

[ਸੋਧੋ]
ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਖਜੂਰ ਦੀ ਵਾਢੀ

ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨਿੰਬੂ ਜਾਤੀ ਦੇ ਫਲਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਕ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੰਤਰੇ, ਅੰਗੂਰ, ਟੈਂਜਰੀਨ ਅਤੇ ਅੰਗੂਰ ਅਤੇ ਪੋਮੇਲੋ ਦਾ ਇੱਕ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜੋ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।[30]

ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਚਾਲੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਉਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਨਿੰਬੂ ਜਾਤੀ ਦੇ ਫਲਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਐਵੋਕਾਡੋ, ਕੇਲੇ, ਸੇਬ, ਜੈਤੂਨ, ਚੈਰੀ, ਅੰਜੀਰ, ਆਲੂਬੁਖਾਰੇ, ਨੈਕਟਰੀਨ, ਅੰਗੂਰ, ਖਜੂਰ, ਸਟ੍ਰਾਬੇਰੀ, ਕੰਡੇਦਾਰ ਨਾਸ਼ਪਾਤੀ ( <i id="mwAd8">ਤਜ਼ੱਬਰ</i> ), ਪਰਸੀਮਨ, ਲੋਕਾਟ ਅਤੇ ਅਨਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਜਾਪਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੋਕਾਟ ਦਾ ਦੂਜਾ ਮੋਹਰੀ ਉਤਪਾਦਕ ਹੈ।[31] ਬਦਾਮ ਵੀ ਉਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।[32]

1973 ਵਿੱਚ, ਦੋ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ, ਹੈਮ ਰਾਬੀਨੋਵਿਚ ਅਤੇ ਨਾਚੁਮ ਕੇਦਾਰ ਨੇ ਟਮਾਟਰ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਜੋ ਗਰਮ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਆਮ ਟਮਾਟਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਹੌਲੀ ਪੱਕਦੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਲੰਬੀ ਸ਼ੈਲਫ-ਲਾਈਫ ਵਪਾਰਕ ਟਮਾਟਰ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵੱਲ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਖੋਜ ਨੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉੱਚ-ਤਕਨੀਕੀ ਖੇਤੀ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਇਸਦਾ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੀ ਪਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਗਾੜ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੁਆਰਾ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਪਹਿਲਾਂ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਉਪਜ ਦਾ 40 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਛੱਡਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।[33]

ਟੋਮਾਸੀਓ ਟਮਾਟਰ ਹਿਸ਼ਟਿਲ ਨਰਸਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਇੱਕ ਮਿੱਠਾ ਸਨੈਕ ਟਮਾਟਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜੰਗਲੀ ਪੇਰੂਵੀਅਨ ਟਮਾਟਰ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ 12 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਜਨਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਇਆ।

ਐਵੋਕਾਡੋ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ "ਪੈਸੇ ਦਾ ਸਪਿਨਰ" ਹਨ, ਜਿਸਦੇ ਲਗਭਗ ਅੱਧੇ (45 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ) ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਚੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਫੁੱਲ

[ਸੋਧੋ]
ਨਿਰਯਾਤ ਲਈ ਉਗਾਏ ਫੁੱਲ

2022 ਵਿੱਚ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਆਪਣੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ਦੇ ਮੁੱਲ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 9ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਲਗਭਗ $89 ਮਿਲੀਅਨ ਸੀ।[34] ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਗਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਫੁੱਲ ਚੈਮੇਲੋਸੀਅਮ (ਮੋਮ ਦਾ ਫੁੱਲ) ਹਨ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਲਾਬ ਹਨ, ਜੋ 250 ਹੈਕਟੇਅਰ (620 ਏਕੜ) ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਉਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।[35] ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਪਸੰਦੀਦਾ ਫੁੱਲਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲਿਲੀ, ਗੁਲਾਬ ਅਤੇ ਟਿਊਲਿਪਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਮਾਰੂਥਲ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਯਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਫੁੱਲ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਰਵਾਇਤੀ ਯੂਰਪੀਅਨ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਸਪਲਾਇਰ ਵਜੋਂ। ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਦੇ ਸਮਾਨ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕਿਸਮਾਂ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਓਰਨੀਥੋਗਲਮ ਡੁਬੀਅਮ, ਲਿਊਕੋਜਮ ਐਸਟੀਵਮ ਅਤੇ ਪੇਓਨੀਆ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਖੋਜ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ

[ਸੋਧੋ]
ਨੇਗੇਵ ਮਾਰੂਥਲ ਵਿੱਚ ਕਿਬਬੂਟਜ਼ ਕੇਤੂਰਾ ਵਿੱਚ ਐਲਗਾਕਲਚਰ

ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮੋਹਰੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਨਾਟਕੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਪਜ ਅਤੇ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਨੇ ਬੀਜਾਂ ਅਤੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮਿੱਟੀ ਕੰਡੀਸ਼ਨਰ ਪਦਾਰਥ (ਵਰਮੀਕੁਲਾਈਟ) ਵਰਗੀਆਂ ਕਾਢਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਥਾਨਕ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਉਣ 'ਤੇ, ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਅਤੇ ਤੁਪਕਾ ਸਿੰਚਾਈ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਐਗਰੀਟੈਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ

[ਸੋਧੋ]

ਐਗਰੀਟੈਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ, ਜੋ ਹਰ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀਆਂ, ਫੈਸਲਾ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ, ਮਾਹਰਾਂ, ਪ੍ਰੈਕਟੀਸ਼ਨਰਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰੇਨਰਾਂ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਵੀਨਤਮ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਉੱਨਤ ਖੇਤੀਬਾੜੀ-ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਿੰਚਾਈ, ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਸੁੱਕੇ ਜ਼ੋਨ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਤੀਬਰ ਗ੍ਰੀਨਹਾਉਸ ਕਾਸ਼ਤ, ਨਵੀਆਂ ਬੀਜ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ, ਅਤੇ ਜੈਵਿਕ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ-ਅਧਾਰਤ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।[36]

2012 ਵਿੱਚ ਐਗਰੀਟੈਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ 35,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੈਲਾਨੀ ਅਤੇ 250 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਕ ਸਨ।[37]

ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ

[ਸੋਧੋ]

ਜੈਵਿਕ ਉਪਜ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ 1.5% ਬਣਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨਿਰਯਾਤ ਦਾ 13% ਬਣਦੀ ਹੈ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ 7,000 ਹੈਕਟੇਅਰ (70,000 ਡੁਨਮ) ਜੈਵਿਕ ਖੇਤ ਹਨ: ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਗਾਈਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਾ 65%, ਫਲਾਂ ਦੇ ਬਾਗ - 25%, ਗਰਮ ਘਰ ਦੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ - 6% ਅਤੇ ਜੜ੍ਹੀਆਂ ਬੂਟੀਆਂ - 4% ਹਨ।[38]

ਸਰਕਾਰੀ ਨਿਯਮ

[ਸੋਧੋ]

ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ ਸਰਪਲੱਸ ਲਗਭਗ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਫਾਰਮਾਂ ਕੋਲ ਹਰੇਕ ਫਸਲ ਲਈ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਕੋਟਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੀਮਤਾਂ ਸਥਿਰ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਉਤਪਾਦਨ ਕੋਟਾ ਦੁੱਧ, ਅੰਡੇ, ਪੋਲਟਰੀ ਅਤੇ ਆਲੂਆਂ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੁਆਰਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਲਾਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਨੂੰ ਵੀ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਕਾਫ਼ੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਬਾਜ਼ਾਰ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੰਤਰਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੌਦਿਆਂ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਦੇ ਮਿਆਰਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ, ਅਤੇ ਖੋਜ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਬਿਮਾਰੀ

[ਸੋਧੋ]

2017-2018 ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜ਼ਾਈਲੇਲਾ ਫਾਸਟੀਡੀਓਸਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ। ਇਹ ਹੁਲਾ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਬਦਾਮ 'ਤੇ ਪਾਇਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਪੋਲੀਮੇਰੇਜ਼ ਚੇਨ ਰਿਐਕਸ਼ਨ (ਪੀਸੀਆਰ) ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਜ਼ਾਈਲੇਲਾ ਫਾਸਟੀਡੀਓਸਾ ਸਬਸਪ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਿਆ। ਫਾਸਟੀਡੀਓਸਾ (ਐਕਸ.ਐਫ.ਐਫ) ਉਪ-ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ।[32]

ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ

[ਸੋਧੋ]

ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਘਟਦੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਆਮਦਨ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਜੋਂ ਗਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਆਮਦਨ ਦੇ ਵਿਕਲਪਕ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੇਂਡੂ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ 1993 ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਯਹੂਦੀ ਏਜੰਸੀ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ, ਪੈਰੀਫਿਰਲ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ "ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਇਨਕਿਊਬੇਟਰ" ਚਲਾਇਆ। ਇਹ ਇਨਕਿਊਬੇਟਰ ਪੇਂਡੂ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸੰਚਾਲਕਾਂ ਲਈ ਵਪਾਰਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸੇਵਾਵਾਂ, ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਹੁਨਰ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।[39]

ਇਤਿਹਾਸਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਭਿਆਸ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਥਾਨਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਈਨ ਯੇਲ, ਨਿਓਟ ਕੇਦੁਮਿਮ, ਅਤੇ ਕਫਰ ਕੇਡੇਮ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਰਵਾਇਤੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਛੱਤ ਵਾਲੀ ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਿੰਚਾਈ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸੈਲਾਨੀ ਅੰਗੂਰਾਂ ਦੀ ਛਾਂਟੀ ਅਤੇ ਜੈਤੂਨ ਦਬਾਉਣ ਵਰਗੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।[40]

ਮੇਟ ਯੇਹੂਦਾ ਅਤੇ ਯੋਆਵ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਈਨ ਰੂਟ ਅਤੇ ਜੈਤੂਨ ਰੂਟ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਛੋਟੀਆਂ ਵਾਈਨਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਤੇਲ ਪ੍ਰੈਸਾਂ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਾਈਫਾ ਵਿੱਚ ਦਾਗਨ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਅਨਾਜ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬਿਨਿਆਮੀਨਾ, ਜੋ ਕਿ ਇਸਦੇ ਨਿੰਬੂ ਜਾਤੀ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਤ ਸਾਗਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕਿਬੁਟਜ਼ ਏਨ ਗੇਦੀ, ਜੋ ਮਾਰੂਥਲ ਖੇਤੀ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਵੀ ਮੁੱਖ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਥਾਨ ਹਨ।[40]

ਆਧੁਨਿਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ, ਸੈਲਾਨੀ ਡੁਬਰੋਵਿਨ ਫਾਰਮ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਅਤੇ ਕਿਬੁਟਜ਼ ਯਿਫਾਟ ਵਿਖੇ ਪਾਇਨੀਅਰ ਸੈਟਲਮੈਂਟ ਦੇ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦਾ ਦੌਰਾ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਥਾਨ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਅਤੇ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।[40]

ਗਾਜ਼ਾ ਯੁੱਧ ਦਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ

[ਸੋਧੋ]

7 ਅਕਤੂਬਰ ਤੱਕ, ਗਾਜ਼ਾ ਸਰਹੱਦ ਤੋਂ 4 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (2.5 ਮੀਲ) ਤੋਂ ਘੱਟ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਕਿਬੁਟਜ਼ ਅਲੂਮਿਮ ਵਿੱਚ 41 ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਾਮੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 24 ਥਾਈਲੈਂਡ ਦੇ ਅਤੇ 17 ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਗਾਜ਼ਾ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਨਾਲ ਚਿਕਨ ਕੋਪ, ਗ੍ਰੀਨਹਾਉਸ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਿੰਚਾਈ ਉਪਕਰਣ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਏ। ਅਲੂਮਿਮ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਕੰਪਨੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜੋ ਸੰਘਰਸ਼ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਅਲੂਮਿਮ ਲਈ ਮੁੱਖ ਆਮਦਨ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਬਾਗਬਾਨੀ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਧਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੁਝ ਕਾਮੇ ਵਾਪਸ ਆਏ, ਤਾਂ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਫੌਜ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਾਰਜਾਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਸੀਮਤ ਪਹੁੰਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। "ਸਾਡੀ ਕਣਕ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ। ਇਸਦੀ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਬਿਜਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਲੋੜੀਂਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਦੀ ਘਾਟ ਸੀ। ਗਾਜਰ, ਸ਼ਕਰਕੰਦੀ, ਗੋਭੀ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਸਮੇਤ ਕੁਝ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਮਿਰਚਾਂ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਗ੍ਰੀਨਹਾਉਸ ਸਨ, ਪਰ ਸਭ ਕੁਝ ਬਰਬਾਦ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਛੋਟੀਆਂ ਮਿਰਚਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਪਲਾਇਰ ਹੁੰਦੇ ਸੀ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਫਾਰਮ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ," ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸੀਈਓ ਨੇ ਕਿਹਾ।[41]

ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ

[ਸੋਧੋ]
  • ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਅਨ
  • ਐਗਰੈਕਸਕੋ
  • ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੋਜ ਸੰਗਠਨ, ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਕੇਂਦਰ
  • ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ
  • ਗ੍ਰੈਨੋਟ ਕੇਂਦਰੀ ਸਹਿਕਾਰੀ
  • ਫਲਸਤੀਨ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
  • ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
  • ਯਤੀਰ ਜੰਗਲ

ਹਵਾਲੇ

[ਸੋਧੋ]
  1. "Agricultural Land (sq. km) -- Israel". World Bank Open Data. Retrieved 20 March 2024.
  2. "Agriculture in Israel". Archived from the original on 2008-04-05. Retrieved 2008-03-01.
  3. "Israel -- Country Commercial Guide". International Trade Administration. 6 October 2023. Retrieved 20 March 2024.
  4. Sauer, Corinne; Kirshenbaum, Shaul (21 January 2014). "Israelis give more than NIS 4 billion a year in subsidies to farmers". The Jerusalem Post. Retrieved 28 August 2022.
  5. "Kibbutz and Moshav". Country Studies. Retrieved 29 June 2015.
  6. Regev, Dana (16 May 2016). "Israeli kibbutz: Communal idealism or a privileged few?". Deutsche Welle. Retrieved 22 April 2022.
  7. Temper, Leah (August 2009). "Creating Facts of the Ground: Agriculture in Israel and Palestine (1882-2000)". Historia Agraria. 48: 75.
  8. Reilly, James (1981). "The Peasantry of Late Ottoman Palestine". Journal of Palestine Studies. 10 (4): 83–84. doi:10.2307/2536390. JSTOR 2536390. Retrieved 15 March 2024.[permanent dead link]
  9. . New Haven. {{cite book}}: Missing or empty |title= (help)
  10. Agriculture in Israel Archived March 9, 2008, at the Wayback Machine.
  11. Microsoft Word - covers.doc Archived October 3, 2008, at the Wayback Machine.
  12. "Israel launches plan to rejuvenate, expand agriculture sector".
  13. Wagner, Mati (24 November 2023). "As crops wither, farmers say fields will soon be barren without foreign workers". The Times of Israel. Retrieved 27 November 2023.
  14. Israel's Closure of The West Bank and Gaza Strip (Report). https://www.hrw.org/reports/1996/Israel1.htm.
  15. 1 2 Ataman, Joseph; Robertson, Nic; Olarn, Kocha (2023-11-26). "Israel's farms need foreign labourers. The Hamas attacks triggered an exodus". CNN (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Retrieved 2023-11-27.
  16. Neuman, Scott (9 November 2023). "Thai farmhands in Israel face a grim choice: work in a war zone or go home to poverty". NPR. Retrieved 27 November 2023.
  17. Jayasinghe, Uditha (2023-11-23). "Thousands of Sri Lankan workers set to depart for Israel despite war". Reuters (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Retrieved 2023-11-27.
  18. Pensulo, Charles. "An 'unfortunate' arrangement: Malawians alarmed as workers head to Israel". Al Jazeera (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Retrieved 2024-01-18.
  19. "חוק עובדים זרים, תשנ"א-1991". Act of Error: the date or year parameters are either empty or in an invalid format, please use a valid year for year, and use DMY, MDY, MY, or Y date formats for date.
  20. Trafficking of Persons in the Agricultural Sector in Israel: Submission to the UN Special Rapporteur on trafficking in persons, especially women and children, Ms. Siobhán Mullally (Report). https://www.kavlaoved.org.il/en/wp-content/uploads/sites/3/2022/02/Trafficking-of-persons-in-the-agricultural-sector-in-Israel.pdf.
  21. Cohen, Nizzan Zvi (12 July 2024). "More Foreign Workers, Fewer Protections: Leading Workers' Rights Org. Says Israel Slouching Toward Dubai". Davar.
  22. A Raw Deal: Abuse of Thai Workers in Israel's Agricultural Sector (Report). https://www.hrw.org/report/2015/01/21/raw-deal/abuse-thai-workers-israels-agricultural-sector.
  23. "100% of foreign agriculture workers were sexually assaulted, expert says". The Jerusalem Post (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). 2021-10-20. Retrieved 2025-08-14.
  24. "Every Thai foreign worker has been sexually abused in Israel, says a new report". Middle East Monitor. 2021-10-20. Retrieved 2025-08-14.
  25. 1 2 "Israel - Agriculture". Archived from the original on 6 March 2008. Retrieved 2008-03-02.
  26. "Statistics: Dairy Cows" (PDF). Compassion in World Farming. Archived from the original (PDF) on 15 ਸਤੰਬਰ 2021. Retrieved 20 March 2024.
  27. "Dairy in Israel: How Tragedy Unfolded on Farms". Dairy Global. 17 October 2023. Retrieved 20 March 2024.
  28. ਫਰਮਾ:Unbulleted list citebundle
  29. BGU making a difference: Desert fishing
  30. Brinn, David (December 14, 2004). "Israeli fruit hybrid lowers cholesterol". Israel21c. Retrieved April 16, 2013.
  31. "Loquat fruit facts". Archived from the original on 2012-10-24. Retrieved 2010-02-15.
  32. 1 2 "First report of Xylella fastidiosa in Israel". EPPO Global Database. 2018. Retrieved 2022-08-31.
  33. Cohen, Amiram (August 12, 2011). "Salad days". Haaretz. Archived from the original on ਜੁਲਾਈ 18, 2014. Retrieved April 16, 2013.
  34. "Cut Flowers, Flower Buds: Imports and Exports, 2022". Trend Economy. 28 January 2024. Retrieved 20 March 2024.
  35. "Waxflower Worldwide: An Insight into the Past, Present, and Future". Floral Daily. 10 March 2020. Retrieved 20 March 2024.
  36. "Facts Figures Agritech 2009". Archived from the original on 2014-04-13. Retrieved 2014-04-09.
  37. "Agritech 2015 - Home Page". Archived from the original on 2016-12-02. Retrieved 2020-06-10.
  38. Cohen, Amiram (April 29, 2011). "Punishment for glutens Organic produce cleaning up its act". Haaretz. Archived from the original on ਨਵੰਬਰ 4, 2012. Retrieved April 16, 2013.
  39. Tchetchik, Anat; Fleischer, Aliza; Finkelshtain, Israel (2006). "Rural Tourism: Development, Public Intervention And Lessons from the Israeli Experience" (PDF). The Hebrew University of Jerusalem, Department of Agricultural Economics and Management. The Center for Agricultural Economic Research. Retrieved 28 July 2024.
  40. 1 2 3 Griver, Simon (May 1999). "Agricultural Tourism in Israel". Jewish Virtual Library.
  41. "still waiting for oct 7 compensation a gaza border farm community sows its fields anew". Times Of Israel.

ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

[ਸੋਧੋ]