ਉਸਤਾਦ ਸ਼ਮਸੁਦੀਨ ਫਰੀਦੀ ਦੇਸਾਈ
ਸ਼ਮਸੁਦੀਨ ਫਰੀਦੀ ਦੇਸਾਈ (ਉਸਤਾਦ ਸ਼ਮਸੁਦੀਨ ਫ਼ਰੀਦੀ ਦੇਸਾਈ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸੀ ਜੋ ਰੁਦਰ ਵੀਨਾ ਵਾਦਕ ਸਨ।
ਸਿਖਲਾਈ
[ਸੋਧੋ]ਸ਼ਮਸੁਦੀਨ ਫਰੀਦੀ ਦੇਸਾਈ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਮੁਹੰਮਦ ਫਰੀਦੀ ਦੇਸਾਈ ਤਾਂ ਰੁਦਰ ਵੀਨਾ ਵਜਾਉਣ ਦੀ ਤਾਲੀਮ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਰਬਾਰੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸਨ।
ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ਮਸੁਦੀਨ ਨੇ ਮਹਾਰਾਣਾ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਸਤਾਦ ਗੁਲਾਮ ਕਾਦੀ ਤੋਂ ਤਾਲੀਮ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ।
ਸ਼ੈਲੀ
[ਸੋਧੋ]ਸ਼ਮਸੁਦੀਨ ਫਰੀਦੀ ਦੇਸਾਈ ਦੀ ਵਜਾਉਣ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਗੋਪਾਲ ਨਾਇਕ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਗੌਹਰਬਾਨੀ ਧਰੁਪਦ ਸੀ। ਸ਼ਮਸੁਦੀਨ ਦੇ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਬੰਦੇ ਅਲੀ ਖਾਨ ਦੀ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
[ਸੋਧੋ]1957-1959: ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਰੇਡੀਓ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਾਰਣ।
1959-1997: ਨੈਸ਼ਨਲ ਆਰਕੈਸਟਰਾ ਆਫ਼ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ, ਦਿੱਲੀ [1]
ਸਿੱਖਿਆ
[ਸੋਧੋ]ਸ਼ਮਸੁਦੀਨ ਫਰੀਦੀ ਦੇਸਾਈ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਜ਼ਾਹਿਦ ਖਾਨ ਫਰੀਦੀ ਦੇਸਾਈ (ਮੌਲਾ ਕਾ ਬਖਸ਼ਾ ਹੁਆ) ਨਾਸਿਰ ਖਾਨ ਫਰੀਦੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮੀਆ ਰਹਿਮਾਨ ਦੇਸਾਈ ਨੂੰ ਵੀ ਰੁਦਰ ਵੀਨਾ ਸਿਖਾਈ। ਉਸਨੇ ਡੇਵਿਡ ਐਲਕਾਬੀਰ ਸਮੇਤ ਕੁਝ ਪੱਛਮੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਡ਼ਾਇਆ।[2] ਸ਼ਮਸੁਦੀਨ ਨੇ ਖਿਆਲ ਬਾਜ ਅਤੇ ਧਰੁਪਦ ਬਾਜ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ।[3]
ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ
[ਸੋਧੋ]- ਮਕਰ ਐੱਮ. ਏ. ਕੇ. ਸੀ. ਡੀ. 040.2002-ਬੀਨ 'ਤੇ ਧਰੁਪਦ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ। ਉਸਤਾਦ ਸ਼ਮਸੁਦੀਨ ਫਰੀਦੀ ਖੰਡਰਬਾਨੀ। ਰਾਗ ਯਮਨ ਅਤੇ ਰਾਗ ਕੋਮਲ ਰਿਸ਼ਭ ਅਸਾਵਰੀ।
- ਇੰਡੀਆ ਆਰਕਾਈਵ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਆਈਏਐੱਮ ਸੀ ਡੀ1078 2005 -ਸ਼ਮਸੁਦੀਨ ਫਰੀਦੀ ਦੇਸਾਈ-ਰੁਦਰ ਬੀਨ। ਰਾਗ ਪੁਰੀਆ। 19 ਫਰਵਰੀ 1994 ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਵੀਡੀਓਗ੍ਰਾਫੀ
[ਸੋਧੋ]- ਉਸਤਾਦ ਸ਼ਮਸੁਦੀਨ ਫਰੀਦੀ-ਬੀਨ ਉੱਤੇ ਧਰੁਪਦ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ-ਖੰਡਰਬਾਨੀ-ਮਕਰ-MAKCD040-2002
- ਸ਼ਮਸੁਦੀਨ ਫਰੀਦੀ ਦੇਸਾਈ-ਧਰੁਪਦ-ਰਾਗ ਪੁਰੀਆ
- ਸ਼ਮਸੁਦੀਨ ਫਰੀਦੀ ਦੇਸਾਈ-ਧਰੁਪਦ-ਰਾਗ ਦਰਬਾਰੀ ਕੈਨੇਡਾ-ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ3. 3. 2001
- ਸ਼ਮਸੁਦੀਨ ਫਰੀਦੀ ਦੇਸਾਈ-ਧਰੁਪਦ-ਰਾਗ ਭੂਪਾਲੀ-ਇੱਕ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 2001
ਮੌਤ
[ਸੋਧੋ]ਸ਼ਮਸੁਦੀਨ ਫਰੀਦੀ ਦੇਸਾਈ ਦੀ ਮੌਤ 16 ਅਗਸਤ, 2011 ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।[1]
ਹਵਾਲੇ
[ਸੋਧੋ]- ↑ 1.0 1.1 Meisenheimer, Thomas. "Shamsuddin Faridi Desai - Troubadour of Allah". india-instruments.com. Retrieved 6 April 2024. ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗ਼ਲਤੀ:Invalid
<ref>tag; name "Meisenheimer" defined multiple times with different content - ↑ Elkabir, David. "My Teachers". elkabir.net. Retrieved 7 April 2024.
- ↑ Desai, Zahid Khan Faridi. "Zahid Khan Faridi Desai Resume". rudraveena.org. Retrieved 10 June 2024.