ਏਕਨਾਥ ਰਾਨਾਡੇ
ਏਕਨਾਥ ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਰਾਨਾਡੇ | |
|---|---|
| ਤਸਵੀਰ:Eknath Ranade image.jpg | |
| ਜਨਮ | 19 ਨਵੰਬਰ 1914 |
| ਮੌਤ | 22 ਅਗਸਤ 1982 (ਉਮਰ 67) |
| ਰਾਸ਼ਟਰੀਅਤਾ | ਭਾਰਤੀ |
| ਅਲਮਾ ਮਾਤਰ | ਡਾ. ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਗੌੜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ |
| ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ | ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸੁਧਾਰਕ |
ਏਕਨਾਥ ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਰਾਨਾਡੇ (19 ਨਵੰਬਰ 1914 – 22 ਅਗਸਤ 1982) ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਸੀ। ਏਕਨਾਥ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਹੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੈਮ ਸੇਵਕ ਸੰਘ (RSS) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1956 ਤੋਂ 1962 ਤੱਕ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।
ਰਾਨਾਡੇ ਸਵਾਮੀ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੰਨਿਆਕੁਮਾਰੀ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਰਾਕ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਅਤੇ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
[ਸੋਧੋ]ਰਾਨਾਡੇ ਦਾ ਜਨਮ 19 ਨਵੰਬਰ 1914 ਨੂੰ ਅਮਰਾਵਤੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਟਿਮਟਾਲਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਸੀ। 1920 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਗਪੁਰ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨਵਿਸਪੁਰਾ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।[1]
1932 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾਗਪੁਰ ਦੇ ਨਿਊ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਆਨਰਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1945 ਵਿੱਚ ਜਬਲਪੁਰ ਦੀ ਸਾਗਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਬੈਚਲਰ ਕੀਤੀ ।[2][3]
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੈਮ ਸੇਵਕ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ
[ਸੋਧੋ]ਰਾਨਾਡੇ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੈਮ ਸੇਵਕ ਸੰਘ (ਆਰਐਸਐਸ) ਦੇ ਅੰਦਰ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਕਾਰਕੁਨ, ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਅਤੇ ਨੇਤਾ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।[4]
ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਰਾਨਾਡੇ 1925 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਇੱਕ ਸੱਜੇ-ਪੱਖੀ ਅਰਧ ਸੈਨਿਕ ਸੰਗਠਨ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੈਮ ਸੇਵਕ ਸੰਘ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਕੇ.ਬੀ. ਹੇਡਗੇਵਾਰ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸਨ। ਰਾਨਾਡੇ 1926 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਵੈਮ ਸੇਵਕ (ਸਵੈ-ਸੇਵਕ) ਵਜੋਂ ਸੰਗਠਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ।[2][3] ਨਾਗਪੁਰ ਵਿੱਚ ਆਰਐਸਐਸ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਨਾਡੇ ਨੂੰ 1938 ਵਿੱਚ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮਹਾਕੋਸ਼ਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਂਤ ਪ੍ਰਚਾਰਕ (ਸੂਬਾਈ ਪ੍ਰਬੰਧਕ) ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[5]
ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਰਐਸਐਸ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਨਾਡੇ ਸੰਗਠਨਾਤਮਕ ਯਤਨਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਭੂਮੀਗਤ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਡਰਗਰਾਊਂਡ ਸਰਸੰਘਚਾਲਕ ਦਾ ਉਪਨਾਮ ਮਿਲਿਆ।[6] ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਆਰਐਸਐਸ ਨੇ ਪਾਬੰਦੀ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਐਮਐਸ ਗੋਲਵਲਕਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਗੋਲਵਲਕਰ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਨਾਡੇ ਨੇ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਸਰਦਾਰ ਪਟੇਲ ਨਾਲ ਗੁਪਤ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।[7]
ਆਰਐਸਐਸ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਵਜੋਂ, ਪਟੇਲ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਰਐਸਐਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਲਿਖਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨਾਲ ਸੰਗਠਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਰਾਨਾਡੇ ਨੇ ਆਰਐਸਐਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਬਲਵੰਤ ਦਾਨੀ ਅਤੇ ਮਧੂਕਰ ਦੱਤਾਤ੍ਰੇਯ ਦੇਵਰਸ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਸੰਵਿਧਾਨ ਬਣਾਇਆ, ਪਰ ਇਹ ਸਰਕਾਰੀ ਉਮੀਦਾਂ 'ਤੇ ਖਰਾ ਨਹੀਂ ਉਤਰਿਆ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਇਸਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਤੇ ਝੰਡੇ ਪ੍ਰਤੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ, ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ, ਸਿਰਫ਼ ਨਾਬਾਲਗਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰਸੰਘਚਾਲਕ ਦੀ ਚੋਣ ਲਈ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਵਰਗੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਜੂਨ 1949 ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਆਰਐਸਐਸ 'ਤੇ ਲਗਾਈ ਗਈ ਪਾਬੰਦੀ 11 ਜੁਲਾਈ 1949 ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।[5][8]
1950 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੂਰਬਾਂਚਲ ਖੇਤਰ ਲਈ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲ, ਓਡੀਸ਼ਾ ਅਤੇ ਅਸਾਮ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਕਲਕੱਤਾ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਆਏ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਇੱਕ ਵਾਸਤੂਹਾਰ ਸਹਾਇਤਾ ਸਮਿਤੀ ( ਸ਼ਾ.ਅ. 'ਬੇਘਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਕਮੇਟੀ') ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। 1953 ਵਿੱਚ ਰਾਨਾਡੇ ਅਖਿਲ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ( ਸ਼ਾ.ਅ. 'ਆਲ-ਇੰਡੀਆ ਪ੍ਰਚਾਰ ਮੁਖੀ') ਬਣੇ।[2] 1956 ਤੋਂ 1962 ਤੱਕ ਰਾਨਾਡੇ ਨੇ ਆਰਐਸਐਸ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਕਾਰਕੁਨ ਰੁਖ਼ ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਰਐਸਐਸ ਨੂੰ ਚਰਿੱਤਰ ਨਿਰਮਾਣ 'ਤੇ ਮੁੜ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।[9] 1962 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਰਐਸਐਸ ਦਾ ਅਖਿਲ-ਭਾਰਤੀ ਬੌਧਿਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।[2]
1963-72 ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਰਾਨਾਡੇ ਨੇ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਰੌਕ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਸੰਗਠਨ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।
1972 ਵਿੱਚ, ਰਾਨਾਡੇ ਨੇ " ਤਿਆਗ ਅਤੇ ਸੇਵਾ " ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਕੰਨਿਆਕੁਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰਿਤ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।[10][3]
ਇਹ ਕੇਂਦਰ "ਆਮ ਸੇਵਾ ਸੰਸਥਾ" ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗੁਰੂ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਾਂ "ਗੁਰੂ ਸੱਭਿਆਚਾਰ" ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀਆਂ 206 ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਕੇਂਦਰ ਨੂੰ " ਅਵਤਾਰ-ਰੂਪ " (ਰੱਬ ਅਵਤਾਰ) ਦਾ ਦਰਜਾ ਦੇਣ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ, ਸਗੋਂ ਓਮਕਾਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਸਿਧਾਂਤ ਵਜੋਂ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਓਮਕਾਰ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਵਜੋਂ ਅਪਣਾਉਣ ਨਾਲ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਗੁਰੂਆਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।[11] ਰਾਨਾਡੇ 1978 ਵਿੱਚ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੇ।[3]
ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਯਾਦਗਾਰ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ
[ਸੋਧੋ]
ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਨੇ ਰਾਨਾਡੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ। 1963 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਦੀ ਲਿਖਤ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ "ਰਾਊਜ਼ਿੰਗ ਕਾਲ ਟੂ ਹਿੰਦੂ ਨੇਸ਼ਨ" ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।[3] ਉਸੇ ਸਾਲ ਰਾਨਾਡੇ ਨੇ ਕੰਨਿਆਕੁਮਾਰੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮੱਧ-ਸਮੁੰਦਰੀ ਚੱਟਾਨ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਾਰਕ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਸੋਚਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਨੇ ਦਸੰਬਰ 1892 ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਆਰਐਸਐਸ ਮੁਖੀ ਐਮਐਸ ਗੋਲਵਲਕਰ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਤੋਂ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਤੀ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਨਾਡੇ ਨੇ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਰਾਕ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ਿੰਗ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ਿੰਗ ਸਕੱਤਰ ਬਣ ਗਏ। ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਮੇਟੀ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ( ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨੇਤਾ ਐਲਕੇ ਅਡਵਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਸ਼ਾਖਾ ਦੇ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ਿੰਗ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਸਨ) ਤਾਂ ਜੋ ਸਹਾਇਤਾ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਯਾਦਗਾਰ ਲਈ ਫੰਡ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।[4]
ਇਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੁਮਾਯੂੰ ਕਬੀਰ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰੀ ਸਨ, ਦੁਆਰਾ ਰੱਦ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਨਾਡੇ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ਦੇ 300 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਨੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਤੋਂ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਲਈ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਰਾਨਾਡੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ ਸਮਰਥਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਫਲ ਹੋਏ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਰਐਸਐਸ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਿੱਸੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।[10]
ਮੌਤ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ
[ਸੋਧੋ]ਰਾਨਾਡੇ ਦੀ ਮੌਤ 22 ਅਗਸਤ 1982 ਨੂੰ ਮਦਰਾਸ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਸੀ।[3] ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਕੰਨਿਆਕੁਮਾਰੀ ਦੇ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦਪੁਰਮ ਵਿਖੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।[2] ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ਰ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਰਮਯੋਗੀ - ਇੱਕ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਕਰਮ ਯੋਗ ਦੇ ਸਮਰਪਿਤ ਅਨੁਯਾਈ - ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।[5]
ਉਸੇ ਸਾਲ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਕੇਂਦਰ ਨੇ ਏਕਨਾਥਜੀ: ਇੱਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ - ਇੱਕ ਮਿਸ਼ਨ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮ ਬਣਾਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਾਨਾਡੇ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।[12]
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ
[ਸੋਧੋ]ਰਾਨਾਡੇ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:[3]
- ਸਵਾਮੀ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਦਾ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਜਨਕ ਸੱਦਾ
- ਸੇਵਾ ਦੀ ਸਾਧਨਾ (1985)
- ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਰਾਕ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਦੀ ਕਹਾਣੀ
- ਕੇਂਦਰ ਉਜਾਗਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ।
ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ
[ਸੋਧੋ]- ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਰਾਕ ਮੈਮੋਰੀਅਲ
- ਅਲਾਸਿੰਗਾ ਪੇਰੂਮਲ
ਹਵਾਲੇ
[ਸੋਧੋ]- ↑ Vivekananda Kendra (2014-11-08), Eknath ji : One Life - One Mission, retrieved 2016-11-20
- ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 "Eknath Ranade biography". Vivekananda Rock Memorial. Archived from the original on 24 ਸਤੰਬਰ 2013. Retrieved 24 September 2013.. Vivekananda Rock Memorial. Archived from the original Archived 2013-09-24 at Archive.is on 24 September 2013. Retrieved 24 September 2013.
- ↑ 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 Vivekananda 2009.
- ↑ 4.0 4.1 "Eknath Ranade: Architect of unity behind the Vivekananda Rock Memorial". Moneycontrol (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ (ਅਮਰੀਕੀ)). Archived from the original on 16 September 2024. Retrieved 2025-02-07.
- ↑ 5.0 5.1 5.2 Jaffrelot 1999.
- ↑ Chitkara 2004.
- ↑ Vivekananda Kendra (2014-11-08), Eknath ji : One Life - One Mission, retrieved 2016-11-20
- ↑ Andersen 1972.
- ↑ Basu 1993.
- ↑ 10.0 10.1 Advani 2008.
- ↑ Copeman Ikegame2012.
- ↑ Vivekananda Kendra (2014-11-08), Eknath ji : One Life - One Mission, retrieved 2016-11-20
ਹਵਾਲੇ
[ਸੋਧੋ]