ਐਨਵਰ ਅਹਿਮਦ
ਐਨਵਰ ਅਹਿਮਦ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Enver Ahmed; 1909–1992), ਕਲਮੀ ਨਾਮ ਅਹਿਮਦ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਾਰਟੂਨਿਸਟ ਅਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਾਰਟੂਨ ਸਟ੍ਰਿਪ ਦੇ ਪੱਗੜੀਦਾਰ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਕੇਂਦਰੀ ਪਾਤਰ, ਚੰਦੂ ਦਾ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਸੀ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ
[ਸੋਧੋ]ਅਹਿਮਦ ਦਾ ਜਨਮ 1909 ਵਿੱਚ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ (ਉਸ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਦ ਪਾਇਨੀਅਰ ਦੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਇੱਕ ਖੰਡ ਮਿੱਲ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਸੰਪਾਦਕ ਡੇਸਮੰਡ ਯੰਗ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦਾ ਕਾਰਟੂਨਿਸਟ ਬਣ ਗਿਆ। ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਇਨੀਅਰ ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼-ਪੱਖੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਅਹਿਮਦ ਨੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਦ ਡਾਨ ਵੱਲ ਜਾਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਉਹ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਤੋਂ ਸਹਿਜ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜੋ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੀ ਸੀ।
1946 ਵਿੱਚ, ਅਹਿਮਦ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਕਾਰਟੂਨਿਸਟ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈਣ ਲੱਗੇ। ਕਾਰਟੂਨਿਸਟ ਕਮਲ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 1946 ਅਤੇ 1950 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਸਾਲਾਂ ਨੇ ਅਹਿਮਦ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਦੇਖਿਆ, ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਮਾਂ ਜਦੋਂ ਉਹ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਕਾਰਟੂਨ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਉਦੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਕਰਦੇ ਸਨ।[1] 1947 ਵਿੱਚ, ਅਹਿਮਦ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਕਾਰਟੂਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਨ ਕਾਰਨ ਇਸਲਾਮੀ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਸਮੂਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਧਮਕੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ। ਦ ਇੰਡੀਪੈਂਡੈਂਟ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੇ ਅਹਿਮਦ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਭਾਰਤ ਛੱਡਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਹਿਮਦ ਇੰਗਲੈਂਡ ਚਲਾ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪੇਪਰ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਉਹ 1948 ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਏ ਅਤੇ 1961 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਤੱਕ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਟੂਨਿਸਟ ਰਹੇ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਕਾਮਿਕ ਸਟ੍ਰਿਪ 'ਚੰਦੂ' ਰਾਹੀਂ ਆਪਣਾ ਸਬੰਧ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ।[2] ਕਾਰਟੂਨਿਸਟ ਈਪੀ ਉਨੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਮਿੱਟੀ ਵਾਲਾ ਪਾਤਰ, ਲੰਗੋਟ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਅਹਿਮਦ ਦੇ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਦੇ ਨਮੂਨੇ 'ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਾਰਟੂਨਿਸਟ ਦੁਆਰਾ 'ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਮਿਕ' ਸੀ।
ਅਹਿਮਦ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ
[ਸੋਧੋ]ਅਹਿਮਦ (1951)। ਅਹਿਮਦ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪੋਟ-ਪੋਰੀ: ਕਾਰਟੂਨਾਂ ਅਤੇ ਪੱਟੀਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ । ਸੀ. ਰਾਜਗੋਪਾਲਾਚਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਮੁਖਬੰਧ। ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼, 1951
ਹਵਾਲੇ
[ਸੋਧੋ]- ↑ Sarkar, Kamal (1970). "Cartoonists of the Fifties". Vidura. 100 Years of Indian Cartoons. 7. Press Institute of India: 39. Retrieved 23 April 2012.
- ↑ "Obituary". India Today. 17 (13–23). 1992.