ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਪਾਰਸ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਪਾਰਸ
ਉਰਫ਼ ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਪਾਰਸ ਰਾਮੂਵਾਲੀਆ
ਜਨਮ (1916-06-28)ਜੂਨ 28, 1916[1]
ਮਹਿਰਾਜ, ਫ਼ਿਰੋਜਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ (ਹੁਣ ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ), ਬਰਤਾਨਵੀ ਪੰਜਾਬ
ਮੂਲ ਜਗਰਾਵਾਂ, ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ
ਮੌਤ ਫਰਵਰੀ 28, 2009(2009-02-28) (ਉਮਰ 92)
ਰਾਮੂਵਾਲਾ, ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ
ਵੰਨਗੀ(ਆਂ) Folk, ਕਵੀਸ਼ਰੀ
ਕਿੱਤਾ ਗਾਇਕ, ਕਵੀਸ਼ਰ

ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਪਾਰਸ (28 ਜੂਨ 1916–28 ਫ਼ਰਵਰੀ 2009) ਇੱਕ ਉੱਘੇ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀਸ਼ਰ ਸਨ।[1][2][3] ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਾਪੂ ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 1985 ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਵੀਸ਼ਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਉੱਘੇ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰ ਹਰਭਜਨ ਮਾਨ ਦੇ ਉਸਤਾਦ[4][5] ਅਤੇ ਦਾਦਾ-ਸਹੁਰਾ ਸਨ।[6]ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ-ਗਾਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਛੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਬੀੜਿਆ, ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀਏ-ਰਦੀਫ਼ਾਂ ‘ਚ ਲਪੇਟਿਆ ਅਤੇ ਦੇਸ਼-ਭਗਤ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੀਆਂ ਜੀਵਨੀਆਂ ਨੂੰ ਕਵੀਸ਼ਰੀ ‘ਚ ਕਲਮਬੱਧ ਕੀਤਾ।[7]

ਜ਼ਿੰਦਗੀ[ਸੋਧੋ]

ਪਾਰਸ ਦਾ ਜਨਮ 28 ਜੂਨ 1916 ਨੂੰ ਬਰਤਾਨਵੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਿਰੋਜਪੁਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ (ਹੁਣ ਬਠਿੰਡਾ ਜਿਲ੍ਹਾ) ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਨਕੇ ਪਿੰਡ ਮਹਿਰਾਜ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਰਾਮ ਕੌਰ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਹੋਇਆ।[1][6] ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਸ. ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਹੈ ਜਿੰਨਾਂ ਦੀ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਪਾਰਸ ਨੂੰ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਪਿੰਡ ਦੇ ਡੇਰੇ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਉਸਤਾਦ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ "ਪਾਰਸ" ਕਿਹਾ[1] ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਜੁੜ ਗਿਆ। ਗਾਉਣ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਸੀ।

1938 ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਦਲਜੀਤ ਕੌਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ[1] ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੋ ਧੀਆਂ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ।

ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ[ਸੋਧੋ]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 "ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਵੀਸ਼ਰ ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਪਾਰਸ ਰਾਮੂਵਾਲੀਆ ਨਾਲ ਭਵਨਦੀਪ ਸਿੰਘ ਪੁਰਬਾ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੁਲਾਕਾਤ". An interview. www.europdiawaz.com. Retrieved 9 Mar 2012.  ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗਲਤੀ:Invalid <ref> tag; name "eda" defined multiple times with different content
  2. "ਸ਼ਰੋਮਣੀ ਕਵੀਸ਼ਰ ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਪਾਰਸ ਨੂੰ ਚੇਤੇ ਕਰਦਿਆਂ". Badhni.com. Retrieved ਨਵੰਬਰ 18, 2012.  Check date values in: |access-date= (help); External link in |publisher= (help)
  3. "Paras sahib de jeevan te jhaat paunda ik lekh". UNP.me. ਮਈ 5, 2010. Retrieved ਨਵੰਬਰ 18, 2012.  Check date values in: |access-date=, |date= (help); External link in |publisher= (help)
  4. "Harbhajan Mann". DesiBlitz.com. Retrieved ਨਵੰਬਰ 18, 2012.  Check date values in: |access-date= (help); External link in |publisher= (help)
  5. "Harbhajan Mann". CinePunjab.com. ਮਾਰਚ 2011. Retrieved ਨਵੰਬਰ 18, 2012.  Check date values in: |access-date=, |date= (help); External link in |publisher= (help)
  6. 6.0 6.1 "ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਪਾਰਸ ਦੇ ਤੁਰ ਜਾਣ ਉੱਤੇ". Likhari. ਮਾਰਚ 11, 2009. Retrieved ਨਵੰਬਰ 18, 2012.  Check date values in: |access-date=, |date= (help); External link in |publisher= (help)
  7. "ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀਸ਼ਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਚੰਡ ਦਸਤਖ਼ਤ ਬਾਪੂ ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਪਾਰਸ". Retrieved 22 ਫ਼ਰਵਰੀ 2016.  Check date values in: |access-date= (help)