ਕਿਰਣ ਨਗਰਕਰ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
Kiran Nagarkar
2013 – at the bookfair of Leipzig, Germany
ਜਨਮ 1942
Mumbai, Maharashtra
ਕਿੱਤਾ Novelist dramatist screenwriter
ਲਹਿਰ Indian
ਵੈੱਬਸਾਈਟ
kirannagarkar.com
ਕਿਰਣ ਨਗਰਕਰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਤ ਤਿਉਹਾਰ 2016 ਵਿਖੇ, ਭਾਰਤ
ਕਿਰਣ ਨਗਰਕਰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਤ ਤਿਉਹਾਰ ਨਵੰਬਰ.2016 ਵਿਖੇ, ਭਾਰਤ 
ਕਿਰਣ ਨਗਰਕਰ ਮੈਲਬੋਰਨ ਵਿੱਚ ਸਰੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। 

ਕਿਰਣ ਨਗਰਕਰ (ਜਨਮ 1942) ਮਰਾਠੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੋਨਾਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਨਾਵਲਕਾਰ, ਨਾਟਕਕਾਰ, ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਡਰਾਮਾ ਆਲੋਚਕ ਅਤੇ ਪਟਕਥਾ ਲੇਖਕ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।[1]

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਸ਼ੱਕਮ ਤ੍ਰਿਚਾਲੀਸ (ਸੱਤ ਛੀਕਾ ਤਰਤਾਲੀ) (1974), ਰਾਵਣ ਐਂਡ ਐਡੀ (1994), ਅਤੇ ਮਹਾਂਕਾਵਿਕ ਨਾਵਲ, ਕੈਕੋਲਡ (1997) ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 2001 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਐਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[2][3]

ਨਾਵਲ[ਸੋਧੋ]

ਨਾਗਰਕਰ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਉੱਘੇ ਨਾਵਲ ਲਿਖਣ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ, 'ਸਤ ਸੱਕਮ ਤ੍ਰੈਚਾਲੀਸ' (ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ 'ਸੈਵਨ ਸਿਕਸਜ਼ ਫਾਰਟੀ ਥ੍ਰੀ 'ਵਜੋਂ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ) ਨੂੰ ਮਰਾਠੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਰਚਨਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਨਾਵਲ ਰਾਵਣ ਐਂਡ ਐਡੀ, ਮਰਾਠੀ ਵਿਚ ਅਰੰਭ ਹੋਇਆ ਪਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਇਹ 1994 ਤਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ।[4] ਰਾਵਣ ਐਂਡ ਐਡੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਾਗਰਕਰ ਨੇ ਸਾਰੇ ਨਾਵਲ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ਲਿਖੇ ਹਨ। ਉਸ ਦਾ ਤੀਜਾ ਨਾਵਲ, ਕਕੋਲਡ (Cuckold) ਮੀਰਾਬਾਈ ਦੇ ਪਤੀ ਭੋਜ ਰਾਜ ਬਾਰੇ ਹੈ, ਜੋ 1997 ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 2001 ਵਿਚ ਇਸ ਨੇ ਸਾਹਿਤ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੇ ਸਮਕਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅਗਲਾ ਨਾਵਲ 'ਗੌਡ'ਜ ਲਿਟਲ ਸੋਲਡਰ' (God's Little Soldier) ਲਿਖਣ ਲਈ ਨੌਂ ਸਾਲ ਲਏ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਕੱਟੜਵਾਦ ਨਾਲ ਇਕ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਲੜਕੇ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਵਲ 2006 ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਰਲੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।[5][6][7] 2012 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਵਣ ਐਂਡ ਐਡੀ ਦਾ ਇਕ ਸੀਕੁਐਲ 'ਦ ਐਕਟਰਾਸ' (The Extras) ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿਚ ਰਾਵਣ ਅਤੇ ਐਡੀ ਦੇ ਐਕਟਰਾ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਵਜੋਂ ਬਾਲਗ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। "ਰਾਵਣ ਐਂਡ ਐਡੀ " ਲੜੀ ਵਿਚ ਤੀਜੀ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਕਿਤਾਬ 2015 ਵਿਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ, "ਰੈਸਟ ਇੰਨ ਪੀਸ" ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਇਹ ਨਾਵਲ ਤ੍ਰਿਵੈਣੀ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ। [ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ][ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ]

ਕਿਰਣ ਨਗਰਕਰ ਨੂੰ ਫੈਡਰਲ ਰਿਪਬਲਿਕ ਆਫ਼ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਆਰਡਰ ਆਫ ਮੈਰਿਟ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਦੇਣ ਲਈ ਜਰਮਨੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ' ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।[8]

ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਸਕ੍ਰੀਨਪਲੇ[ਸੋਧੋ]

1978 ਵਿੱਚ, ਨਾਗਰਕਰ ਨੇ ਨਾਟਕ ਬੈੱਡਟਾਈਮ ਸਟੋਰੀ ਲਿਖਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਅਧਾਰ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ ਕੁੱਝ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ 17 ਸਾਲ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨ ਬਾਹਰੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਰੱਖੀ ਸੀ। ਨਾਗਰਕਰ ਦੇ ਥੀਏਟਰ ਕਾਰਜ ਵਿਚ ਕਬੀਰਾਚੇ ਕੇ ਕਰਾਏਚੇ ਅਤੇ 'ਸਟਰੇਂਜਰ ਅਮੰਗਸਟ ਅਸ' ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਕ੍ਰੀਨਪਲੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ 'ਬਰੋਕਨ ਸਰਕਲ', 'ਦ ਵਿਡੋ ਐਂਡ ਹਰ ਫ੍ਰੈਂਡਜ਼', ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਇਕ ਫ਼ਿਲਮ 'ਦ ਐਲੀਫ਼ੈਂਟ ਆਨ ਦ ਮਾਊਸ' ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਨਾਗਰਕਰ ਨੇ 'ਮੂਵੀ ਸਪਲਿਟ ਵਾਈਡ ਓਪਨ' ਵਿਚ ਭਰਾ ਬੋਨੋ ਦਾ ਰੋਲ ਨਿਭਾਇਆ। [9][ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ]

ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ[ਸੋਧੋ]

ਨਗਰਕਰ ਹੇਠਲੇ ਮੱਧ ਵਰਗ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚੋਂ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਬ੍ਰਹਮੋਵਾਦ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਸਮਾਜ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵੱਲ ਪੱਛਮ-ਮੁਖੀ ਰਵੱਈਆ ਚਲਿਆ ਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਦਾਦੇ ਨੇ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਧਰਮਾਂ ਦੇ 1893 ਵਾਲੀ ਸੰਸਦ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। 

ਜੂਨ ਤੋਂ ਨਵੰਬਰ 2011 ਤੱਕ ਉਹ ਲਿਟਰਿਸਟਰੌਸ ਜੂਰਿਚ ਅਤੇ ਜ਼ੂਰੀਚ ਵਿੱਚ ਪੀਡਬਲਯੂਜੀ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਵਿੱਚ 'ਨਿਵਾਸੀ ਲਿਖਾਰੀ' ਸੀ। .[10]

ਨਗਰਕਰ ਨੇ ਪੁਣੇ ਦੇ ਫਰਗੂਸਨ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਐਸ ਆਈ ਈ ਐਸ. ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ। 

ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ [ਸੋਧੋ]

  • 2013 ਹਿੰਦੂ ਸਾਹਿਤ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਸ਼ਾਰਲਿਸਟ, ਦ ਐਕਸਟਰਾ[11]
  • 2012 ਫੈਡਰਲ ਰਿਪਬਲਿਕ ਆਫ਼ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਆਰਡਰ ਆਫ ਮੈਰਿਟ।
  • 2001 ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ, ਜੇਤੂ, Cuckold

ਰਚਨਾਵਾਂ [ਸੋਧੋ]

ਨਾਵਲ

  • 1974 Seven Sixes are Forty Three (tr. of Saat Sakkam Trechalis). Translated by Shubha Slee. Pub. Heinemann, 1995. ISBN 0-435-95088-60-435-95088-6.
  • 1994 Ravan and Eddie
  • 1997 Cuckold
  • 2006 God's Little Soldier
  • 2012 The Extras
  • 2015 Rest in Peace

ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਸਕ੍ਰੀਨਪਲੇ

  • 1978 Bedtime Story
  • Kabirache Kay Karayche
  • Stranger Amongst Us
  • The Broken Circle
  • The Widow and Her Friends
  • The Elephant on the Mouse
  • Black Tulip

ਸੂਚਨਾ[ਸੋਧੋ]

  1. Sanga, p. 177
  2. Sahitya Akademi Awards 1955–2007: English Archived 11 June 2010 at the Wayback Machine. Sahitya Akademi Official website.
  3. "In Conversation: The artful storyteller". The Hindu. 5 March 2006. 
  4. "'The terrorist is inside us'". The Tribune. 15 April 2006. 
  5. "The Soldier Reads". Outlook. 24 April 2006. 
  6. "LITERATURE: The light and the tunnel". The Hindu. 13 April 2006. 
  7. Shashi Tharoor (8 May 2006). "Review:A Fancy Bird Too Heavy To Fly". Outlook. 
  8. Staff writer (7 November 2012). "Germany confers Cross of Order of Merit, to Babasaheb Kalyani, Kiran Nagarkar". ANI. Archived from the original on 9 November 2012. Retrieved 18 February 2013. 
  9. ਕਿਰਣ ਨਗਰਕਰ, ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਮੂਵੀ ਡੈਟਾਬੇਸ ’ਤੇ
  10. Angela Schader (20 June 2011). "Der indische Romancier Kiran Nagarkar ist Zürichs neuer "writer in residence"" (in German). Neue Zürcher Zeitung. Retrieved 20 June 2011.  CS1 maint: Unrecognized language (link)
  11. Staff writer (17 February 2013). "The Hindu Literary Prize goes to Jerry Pinto". The Hindu. Retrieved 18 February 2013. 

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ[ਸੋਧੋ]