ਕੁੱਕੂ ਮੋਰੇ
ਕੁੱਕੂ ਮੋਰੇ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Cuckoo Moray), ਜਿਸਨੂੰ ਕੁੱਕੂ ਜਾਂ ਕੁੱਕੂ (1928 - 30 ਸਤੰਬਰ 1981) ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਂਗਲੋ-ਇੰਡੀਅਨ ਡਾਂਸਰ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸੀ। ਕੁੱਕੂ 1940 ਅਤੇ 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮੀ ਨਾਚ ਦੀ ਰਾਣੀ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਨਾਮ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ, ਉਹ ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀ "ਰਬੜ ਗਰਲ" ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੇ 1940 ਅਤੇ 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਬਰੇ ਡਾਂਸ ਨੂੰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਈ ਹੈ ਕਿ ਕੁੱਕੂ ਦਾ ਅਸਲੀ ਨਾਮ ਕੁੱਕੂ ਮੋਰੇ ਸੀ।[1]
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਰੀਅਰ
[ਸੋਧੋ]ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ, ਕੁੱਕੂ ਨੇ 1946 ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਅਰਬ ਕਾ ਸਿਤਾਰਾ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਸਕ੍ਰੀਨ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਸਤਮ ਚਾਂਡੀ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਉਸਦੀ ਨ੍ਰਿਤ ਯੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ। ਫਿਰ, ਕੁੱਕੂ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਮੋੜ ਮਹਿਬੂਬ ਖਾਨ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਉਸਦੀ ਫਿਲਮ ਅਨੋਖੀ ਅਦਾ (1948) ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਡਾਂਸ ਨੰਬਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਉਸ ਯੁੱਗ ਦੀ ਮੁੱਖ ਡਾਂਸਰ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਰਗਿਸ, ਦਿਲੀਪ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਕਪੂਰ ਅਭਿਨੀਤ ਇੱਕ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਡਰਾਮਾ ਫਿਲਮ ਅੰਦਾਜ਼ (1949) ਵਿੱਚ, ਡਾਂਸਿੰਗ ਸਟਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੇ ਹੁਨਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ। ਮਹਿਬੂਬ ਖਾਨ ਦੀ 1952 ਦੀ ਟੈਕਨੀਕਲਰ ਫਿਲਮ ਆਨ, ਜੋ ਕਿ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰੰਗੀਨ ਫਿਲਮ ਸੀ, ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਡਾਂਸ ਸੀਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਕੈਮਿਓ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 2 ਰੰਗੀਨ ਫਿਲਮਾਂ ਆਨ ਅਤੇ ਮਯੂਰਪੰਖ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਉਹ ਇੱਕ ਡਾਂਸ ਨੰਬਰ ਲਈ 6,000 ਰੁਪਏ ਲੈਂਦੀ ਸੀ,[2] ਜੋ ਕਿ 50 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਈਰਖਾਯੋਗ ਫੀਸ ਸੀ।[3]
ਬਾਅਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
[ਸੋਧੋ]ਕੁੱਕੂ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਡਾਂਸਰ ਰਹੀ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਹੈਲਨ ਅਤੇ ਵੈਜੰਤੀਮਾਲਾ ਵਰਗੀਆਂ ਡਾਂਸਰ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਈਆਂ। ਕੁੱਕੂ ਐਂਗਲੋ-ਬਰਮੀ ਡਾਂਸਰ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈਲਨ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰਕ ਦੋਸਤ ਸੀ। ਉਹ ਅਣਜਾਣ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਜਗ੍ਹਾ ਦਿਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜ਼ਿੱਦੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣ। ਕੁੱਕੂ ਨੇ 13 ਸਾਲ ਦੀ ਹੈਲਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਬਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਆਵਾਰਾ (ਦੋਵੇਂ 1951) ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੋਰਸ ਡਾਂਸਰ ਵਜੋਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਕੁੱਕੂ ਅਤੇ ਹੈਲਨ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੀਤ ਅਤੇ ਨਾਚ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚਲਤੀ ਕਾ ਨਾਮ ਗੱਡੀ (1958) ਅਤੇ ਯਹੂਦੀ (1958) ਵਿੱਚ। ਉਸਦੀ ਆਖਰੀ ਫਿਲਮ 1963 ਵਿੱਚ ਮੁਝੇ ਜੀਨੇ ਦੋ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਫਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਤੋਂ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਕੁੱਕੂ ਨੂੰ ਲਗਜ਼ਰੀ ਦਾ ਕਿੰਨਾ ਸ਼ੌਕ ਸੀ, ਇਸਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਕੋਲ ਤਿੰਨ ਲਗਜ਼ਰੀ ਕਾਰਾਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਕਾਰ ਉਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਸੀ, ਇੱਕ ਉਸਦੇ ਕੁੱਤੇ ਲਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਾਰ ਹੈਲਨ ਲਈ ਸੀ। ਉਸ ਕੋਲ ਕਈ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗਹਿਣੇ ਸਨ ਪਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਮਦਨ ਕਰ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਉਸਦੀ ਸਾਰੀ ਜਾਇਦਾਦ ਜ਼ਬਤ ਕਰ ਲਈ ਗਈ ਸੀ।[4] ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਕੋਲ ਕੋਈ ਪੈਸਾ ਨਹੀਂ ਬਚਿਆ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਉਸਦੀ ਕਿਸਮਤ ਘਟਦੀ ਗਈ, ਉਹ ਟਰਮੀਨਲ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਜੂਝਦੀ ਰਹੀ ਅਤੇ 52 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।[5] ਕੁੱਕੂ ਦੀ ਮੌਤ 30 ਸਤੰਬਰ 1981 ਨੂੰ 53 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ [2] ਕਾਰਨ ਹੋ ਗਈ। ਆਖਰੀ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਹਾਲਾਤ ਅਜਿਹੇ ਬਣ ਗਏ ਕਿ ਫਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਭੁੱਲ ਹੀ ਦਿੱਤਾ। ਦਵਾਈਆਂ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਵੀ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕੁੱਕੂ ਆਪਣਾ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾ ਸਕੀ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਤੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਉਸਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸਨੂੰ ਫਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਭੁੱਲ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਅਣਦੇਖਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ
[ਸੋਧੋ]| Film | Year | Role |
|---|---|---|
| ਮਿਰਜ਼ਾ ਸਾਹਬਾਨ | 1947 | |
| ਅਨੋਖੀ ਅਦਾ | 1948 | ਸਟੇਜ ਡਾਂਸਰ |
| ਵਿਦਿਆ | 1948 | ਡਾਂਸਰ |
| ਅੰਦਾਜ | 1949 | ਸ਼ੀਲਾ |
| ਸ਼ਿਅਰ | 1949 | |
| ਬਰਸਾਤ | 1949 | ਰੂਬੀ |
| ਏਕ ਥੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ॥ | 1949 | |
| ਪਤੰਗਾ | 1949 | ਡਾਂਸਰ |
| ਸਿੰਗਾਰ | 1949 | |
| ਬਜ਼ਾਰ | 1949 | |
| ਪਾਰਸ | 1949 | ਡਾਂਸਰ |
| ਦਿਲਰੁਬਾ | 1950 | ਡਾਂਸਰ |
| ਆਰਜ਼ੂ | 1950 | ਡਾਂਸਰ |
| ਬੇਬਾਸ | 1950 | |
| ਪਰਦੇਸ | 1950 | ਡਾਂਸਰ |
| ਹੰਸਤੇ ਅੰਸੂ | 1950 | |
| ਹਲਚੁਲ | 1951 | |
| ਆਵਾਰਾ | 1951 | ਬਾਰ ਡਾਂਸਰ |
| ਆਣ | 1952 | |
| ਲੈਲਾ ਮਜਨੂੰ | 1953 | |
| ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ 55 | 1955 | ਡਾਂਸਰ |
| ਚਲਤਿ ਕਾ ਨਾਮ ਗਾਡੀ | 1958 | |
| ਯਹੂਦੀ | 1958 | |
| ਬੱਸ ਕੰਡਕਟਰ | 1959 | |
| ਰਾਜਾ ਮਲਾਇਆ ਸਿਮ੍ਹਾ | 1959 | |
| ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਹੋਸਟਲ | 1962 | |
| ਮੁਝ ਜੀਨੇ ਦੋ | 1963 |
ਹਵਾਲੇ
[ਸੋਧੋ]- ↑ "Cuckoo's cineplot profile". Archived from the original on 22 September 2012. Retrieved 14 August 2012.
- ↑ 2.0 2.1 The Tragic ending of Cuckoo Moore – Helen remembers Cuckoo, CinePlot, archived from the original on 8 December 2015, retrieved 14 January 2016
- ↑ Sandip Pal (20 August 2015). "Forgotten gems of Bollywood - The Times of India". The Times of India. Retrieved 3 September 2016.
- ↑ "इस हीरोइन के कुत्ते भी अलग गाड़ी में घूमते थे, आखिरी वक्त में दवा को भी नहीं थे पैसे". Amar Ujala (in ਹਿੰਦੀ). Retrieved 2024-07-26.
- ↑ "Cuckoo Moray To Parveen Babi, Bollywood Stars Who Faced Financial Hardships In Last Days". News18 (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). 2023-08-08. Retrieved 2024-07-26.