ਕੇ-6 (ਮਿਜ਼ਾਈਲ)
ਕੇ-6 (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: K-6) ਇੱਕ ਅੰਤਰ-ਮਹਾਂਦੀਪੀ ਪਣਡੁੱਬੀ ਤੋਂ ਲਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਸੰਸਥਾ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਦੀ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਰੇਂਜ 8000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।[1]
ਲੋੜ
[ਸੋਧੋ]ਐਡਮਿਰਲ ਅਰੁਣ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੇ 2018 ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਅਰਿਹੰਤ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀਆਂ ਪਣਡੁੱਬੀਆਂ ਦੀ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਰੇਂਜ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਭਾਵੀ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇੱਕ "ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਨਾਹਗਾਹ" ਵਿੱਚ ਗਸ਼ਤ ਕਰ ਰਹੀ ਪਣਡੁੱਬੀ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਕਰਨ ਲਈ ਲਗਭਗ 6,000-8,000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਰੇਂਜ ਵਾਲੀ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ।[2][3]
ਜਦੋਂ ਅਰਿਹੰਤ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀਆਂ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਪੇਲੋਡ ਸੀਮਾਵਾਂ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਨੇ ਪਣਡੁੱਬੀਆਂ ਦੇ S5-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਅਤੇ K-6 ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹਨਾਂ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਲਈ ਵਿਕਾਸ ਕਾਰਜ ਫਰਵਰੀ 2017 ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਸੰਗਠਨ (DRDO) ਦੀ ਐਡਵਾਂਸਡ ਸਿਸਟਮ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਜਿਸਦਾ ਟੀਚਾ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋਣਾ ਸੀ।[4]
ਵੇਰਵਾ
[ਸੋਧੋ]K-6 ਇੱਕ ਅੰਤਰ-ਮਹਾਂਦੀਪੀ ਪਣਡੁੱਬੀ-ਲਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਹੈ।[5][6] ਇਹ ਇੱਕ ਤਿੰਨ-ਪੜਾਅ ਵਾਲੀ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਹੈ ਅਤੇ ਠੋਸ ਬਾਲਣ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਕਈ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਯੋਗ ਰੀਐਂਟਰੀ ਵਾਹਨਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਰੇਂਜ ਲਗਭਗ 8,000 ਤੋਂ 12,000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੋਵੇਗੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ-ਟਨ ਪੇਲੋਡ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸਦੀ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਲੰਬਾਈ 12 ਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਤੇ ਵਿਆਸ 2 ਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਰਵਾਇਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਦੋਵੇਂ ਲੈ ਜਾਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਵੇਗਾ।[7]
ਵਿਕਾਸ
[ਸੋਧੋ]K-6 ਨੂੰ 2017 ਤੋਂ (DRDO) ਦੀ ਐਡਵਾਂਸਡ ਸਿਸਟਮ ਲੈਬਾਰਟਰੀ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। K-5 ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਦੀ ਜਾਂਚ K-6 ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੇਗੀ।[8]
ਹਵਾਲੇ
[ਸੋਧੋ]- ↑ "पूरा एशिया क्या यूरोप-अफ्रीका तक वार कर सकेगी इंडियन नेवी, DRDO चुपचाप तैयार कर रहा है ये बैलिस्टिक मिसाइल". zee-hindustan news. Retrieved 26 June 2025.
- ↑ "पूरा एशिया क्या यूरोप-अफ्रीका तक वार कर सकेगी इंडियन नेवी, DRDO चुपचाप तैयार कर रहा है ये बैलिस्टिक मिसाइल". zee-hindustan news. Retrieved 26 June 2025.
- ↑ Prakash, Arun (2018-11-07). "The significance of Arihant". The Indian Express (in Indian English). Archived from the original on 10 September 2019. Retrieved 2019-10-22.
- ↑ Unnithan, Sandeep (December 10, 2017). "A peek into India's top secret and costliest defence project, nuclear submarines". India Today. Archived from the original on 20 April 2019. Retrieved 22 October 2019.
- ↑ "पूरा एशिया क्या यूरोप-अफ्रीका तक वार कर सकेगी इंडियन नेवी, DRDO चुपचाप तैयार कर रहा है ये बैलिस्टिक मिसाइल". zee-hindustan news. Retrieved 26 June 2025.
- ↑ "पूरा एशिया क्या यूरोप-अफ्रीका तक वार कर सकेगी इंडियन नेवी, DRDO चुपचाप तैयार कर रहा है ये बैलिस्टिक मिसाइल". zee-hindustan news. Retrieved 26 June 2025.
- ↑ Prakash, Arun (2018-11-07). "The significance of Arihant". The Indian Express (in Indian English). Archived from the original on 10 September 2019. Retrieved 2019-10-22.
- ↑ "DRDO on long range Pralay, K5 to stalemate China soon". The New Indian Express. 15 December 2018. Archived from the original on 3 April 2019. Retrieved 2019-10-22.