ਕੈਥਰੀਨ ਸਟਿੰਸਨ
ਕੈਥਰੀਨ ਸਟਿੰਸਨ (14 ਫਰਵਰੀ, 1891-8 ਜੁਲਾਈ, 1977) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਮੋਢੀ ਸੀ, ਜੋ 1912 ਵਿੱਚ, ਐਫ. ਏ. ਆਈ. ਪਾਇਲਟ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੀ ਚੌਥੀ ਔਰਤ ਬਣ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਐਰੋਬੈਟਿਕ ਚਾਲਾਂ, ਦੂਰੀ ਅਤੇ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਲਈ ਉਡਾਣ ਰਿਕਾਰਡ ਕਾਇਮ ਕੀਤੇ। ਉਹ ਯੂ. ਐੱਸ. ਡਾਕ ਸੇਵਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੁਕਤ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਪਾਇਲਟ ਸੀ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਡਾਕ ਉਡਾਉਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਨਾਗਰਿਕ ਪਾਇਲਟ ਸੀ। ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਡਾਣ ਭਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਪਾਇਲਟ ਸੀ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਉਡਾਣ ਭਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲਾ ਮਹਿਲਾ ਪਾਇਲਟ ਸੀ।
ਕੈਥਰੀਨ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਮੋਹਰੀ ਸਟਿੰਸਨ ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਮਾਰਜੋਰੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਐਡੀ ਅਤੇ ਜੈਕ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।[1][2][3][4]
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਉਡਾਣ ਸਿਖਲਾਈ
[ਸੋਧੋ]ਸਟਿੰਸਨ ਦਾ ਜਨਮ 14 ਫਰਵਰੀ, 1891 ਨੂੰ ਫੋਰਟ ਪੇਨ, ਅਲਾਬਾਮਾ ਵਿਖੇ ਐਡਵਰਡ ਸੀਨੀਅਰ ਅਤੇ ਐਮਾ ਸਟਿੰਸਨ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ।[1] ਐਡਵਰਡ ਸੀਨੀਅਰ ਨੇ ਪਰਿਵਾਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਐਮਾ ਨੂੰ ਸਟਿੰਸਨ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਛੋਟੇ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਐਡਵਰਡ ਜੂਨੀਅਰ, ਮਾਰਜੋਰੀ ਅਤੇ ਜੌਨ (ਜੈਕ) ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕੱਲਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਐਮਾ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਜੈਕਸਨ, ਮਿਸੀਸਿਪੀ ਲੈ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਸਟਿੰਸਨ ਨੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਪੜ੍ਹਿਆ।[2] ਉਹ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕੰਸਰਟ ਪਿਆਨੋਵਾਦਕ ਬਣਨ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਦੇਖਦੀ ਸੀ। ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਰਿਵਾਰ ਪਾਈਨ ਬਲੱਫ, ਅਰਕਾਨਸਾਸ ਚਲਾ ਗਿਆ।[2]
ਸਟਿੰਸਨ ਨੇ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਕਰਨਾ ਸਿੱਖਿਆ। 1911 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਕੈਨਸਸ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਰਮ-ਹਵਾ ਦੇ ਗੁਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਉਡਾਣ ਭਰੀ।[1] ਫਲਾਇੰਗ ਕੀੜੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਟਿੰਸਨ ਨੇ ਉਡਾਣ ਦੇ ਸਬਕ ਲਈ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣਾ ਪਿਆਨੋ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ। ਸਟਿੰਸਨ ਟੋਨੀ ਜੈਨਸ ਤੋਂ ਉਡਾਣ ਦੇ ਸਬਕ ਲੈਣ ਲਈ ਸੇਂਟ ਲੂਈਸ ਗਈ, ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਯਾਤਰੀ ਵਜੋਂ ਉਡਾਣ ਭਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ।[2] ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਰਾਈਟ ਬ੍ਰਦਰਜ਼ ਲਈ ਇੱਕ ਪਾਇਲਟ, ਮਸ਼ਹੂਰ ਏਵੀਏਟਰ ਮੈਕਸ ਲਿਲੀ ਤੋਂ ਉਡਾਣ ਦੇ ਸਬਕ ਲਏ, ਜਿਸਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਸਿਖਾਉਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਔਰਤ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਟਿੰਸਨ 13 ਜੁਲਾਈ, 1912 ਨੂੰ ਸਿਸੇਰੋ ਫੀਲਡ ਵਿਖੇ ਸਿਰਫ਼ ਚਾਰ ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਹਦਾਇਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, [3] ਰਾਈਟ ਬੀ ਨੂੰ ਇਕੱਲੇ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਗਈ। [10]
ਉਹ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਚੌਥੀ ਔਰਤ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਪਾਇਲਟ ਦਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਉਸਨੇ 24 ਜੁਲਾਈ, 1912 ਨੂੰ 21 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। [1]
ਸਟੰਟ ਫਲਾਇੰਗ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ
[ਸੋਧੋ]ਆਪਣਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਟਿੰਸਨ ਅਰਕਾਨਸਾਸ ਦੇ ਹੌਟ ਸਪ੍ਰਿੰਗਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ। ਸਟਿੰਸਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਐਮਾ ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 1913 ਵਿੱਚ "ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਨਿਰਮਾਣ, ਵੇਚਣ, ਕਿਰਾਏ 'ਤੇ ਲੈਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ" ਲਈ ਸਟਿੰਸਨ ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ। ਮਈ ਵਿੱਚ, ਸਟਿੰਸਨ ਨੇ ਲਿਲੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਰਾਈਟ ਬੀ ਖਰੀਦੀ। ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਸਿਨਸਿਨਾਟੀ ਦੇ ਕੋਨੀ ਆਈਲੈਂਡ ਪਾਰਕ ਅਤੇ ਫਿਰ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਕੋਲੰਬਸ, ਇੰਡੀਆਨਾ ਵਿੱਚ ਉਡਾਣ ਭਰੀ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਹੇਲੇਨਾ ਸਟੇਟ ਫੇਅਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਏਅਰਮੇਲ ਚਲਾਇਆ, ਇਲੀਨੋਇਸ ਸਟੇਟ ਫੇਅਰ, ਫਿਰ ਐਲ ਪਾਸੋ, ਹੇਲੇਨਾ, ਅਰਕਾਨਸਾਸ, ਨਿਊ ਓਰਲੀਨਜ਼ ਅਤੇ ਬਿਊਮੋਂਟ, ਟੈਕਸਾਸ ਵਿੱਚ ਉਡਾਣ ਭਰੀ। ਫਿਰ ਸਟਿੰਸਨ ਨੂੰ ਫੋਰਟ ਸੈਮ ਹਿਊਸਟਨ ਵਿਖੇ ਏਅਰਪਲੇਨ ਸ਼ੈੱਡਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮਿਲੀ। ਉਸਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਸੈਨ ਐਂਟੋਨੀਓ, ਟੈਕਸਾਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਦਰਸ਼ ਉਡਾਣ ਜਲਵਾਯੂ ਸੀ।[1][10]
1915 ਵਿੱਚ, ਸਟਿੰਸਨ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਸਟਿੰਸਨ ਮਿਊਂਸੀਪਲ ਏਅਰਪੋਰਟ ਅਤੇ ਸਟਿੰਸਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਫਲਾਇੰਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਐਮਾ ਨੇ ਸਕੂਲ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕੀਤਾ, ਕੈਥਰੀਨ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਵਿੱਤ ਦਿੱਤਾ, ਐਡੀ ਨੇ ਇੱਕ ਮਕੈਨਿਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਮਾਰਜੋਰੀ ਨੇ ਉਡਾਣ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ।[10][1]
ਬਾਅਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
[ਸੋਧੋ]ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਇਨਫਲੂਐਂਜ਼ਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਟੀਬੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਲੜਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ 1920 ਵਿੱਚ ਲਿਬਰਟੀ, NY ਵਿੱਚ ਲੂਮਿਸ ਸੈਨੀਟੇਰੀਅਮ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਾਂਤਾ ਫੇ, ਨਿਊ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਸੁੱਕੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਉਂਟ ਸੈਨੀਟੇਰੀਅਮ ਗਈ। ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਸਟਿੰਸਨ ਦਾ ਟੀਬੀ ਘੱਟ ਗਿਆ।[1]
ਸਟਿੰਸਨ ਨੇ ਸਾਂਤਾ ਫੇ, ਨਿਊ ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਇੱਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਆਰਕੀਟੈਕਟ[1] ਅਤੇ ਪੁਏਬਲੋ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਘਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।[2] ਉਸਨੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਮੈਰੀ ਕੋਲਟਰ ਲਈ ਇੱਕ ਘਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ; ਇੱਕ ਮੈਨਹਟਨ, NYC ਵਿੱਚ ਦ ਟਾਊਨ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੇਜ਼ਲ ਹਾਈਡ ਲਈ, ਜੋ ਸਾਂਤਾ ਫੇ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ; ਇੱਕ ਲਾਸ ਅਲਾਮੋਸ ਪਰਮਾਣੂ ਬੰਬ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ "ਗੇਟਕੀਪਰ" ਡੋਰਥੀ ਮੈਕਕਿਬਿਨ ਲਈ; ਇੱਕ ਸਨਮਾਉਂਟ ਸੈਨੀਟੇਰੀਅਮ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਡਾ. ਫ੍ਰੈਂਕ ਮੇਰਾ ਲਈ; ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ। ਉਸਨੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੈਲੀ ਵੈਗਨਰ ਦਾ ਸੀ।[3]
ਹਵਾਲੇ
[ਸੋਧੋ]ਹਵਾਲੇ
[ਸੋਧੋ]ਸੂਤਰ
[ਸੋਧੋ]- Rogers, Mary Beth; Smith, Sherry A.; Scott, Janelle D. (1983). We Can Fly: Stories of Katherine Stinson and other Gutsy Texas Women. Austin, TX: Texas Foundation for Women's Resources. ISBN 9780936650029. OCLC 8930327.
- Welch, Rosanne (1998). Encyclopedia of Women in Aviation and Space. Santa Barbara Oxford: ABC-CLIO. pp. 211–213. ISBN 978-0-87436-958-8. OCLC 237356734.
- Yount, Lisa (1995). "Katherine Stinson". Women Aviators. New York: Facts on File. pp. 1–11. ISBN 9780816030620. OCLC 31076730.
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ
[ਸੋਧੋ]- Lebow, Eileen F. (2002). Before Amelia: Women Pilots in the Early Days of Aviation. Dulles: Potomac Books. ISBN 9781574884821. OCLC 847051839.
- Mitchell, Charles R.; House, Kirk W. (2002). Flying High: Pioneer Women in American Aviation. Charleston, SC: Arcadia. ISBN 9780738510224. OCLC 50289596.
- Underwood, John (1976). The Stinsons. Glendale: Heritage Press. p. 8. ISBN 0911834060. OCLC 1442181.
- Winegarten, Debra L. (2000). Katherine Stinson: The Flying Schoolgirl. Austin, TX: Eakin Press. ISBN 9781571684592. OCLC 44952162.
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
[ਸੋਧੋ]- San Diego Air & Space Museum Hall of Fame
- Texas State Historical Association
- The National Aviation Hall of Fame Archived 2020-07-07 at the Wayback Machine.
- Katherine Stinson Pictorial Collection, University of New Mexico[permanent dead link]
- U.S. Centennial of Flight Commission
- The Pioneers – Katherine and Marjorie Stinson Archived December 10, 2012, at Archive.is
- Photo of who is believed to be Katherine Stinson walking with Wilbur Wright[permanent dead link]
- Articles with dead external links from ਮਾਰਚ 2025
- Webarchive template archiveis links
- Articles with dead external links from ਫ਼ਰਵਰੀ 2026
- Articles with FAST identifiers
- Pages with authority control identifiers needing attention
- Articles with BNF identifiers
- Articles with BNFdata identifiers
- Articles with SNAC-ID identifiers
- ਮੌਤ 1977
- ਜਨਮ 1891