ਖਸ਼ਾਬਾ ਦਾਦਾਸਾਹਿਬ ਜਾਧਵ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search

ਖਸ਼ਾਬਾ ਦਾਦਾਸਾਹੇਬ ਜਾਧਵ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Khashaba Dadasaheb Jadhav; 15 ਜਨਵਰੀ, 1926 - 14 ਅਗਸਤ, 1984) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਐਥਲੀਟ ਸੀ। ਉਹ ਇਕ ਪਹਿਲਵਾਨ ਵਜੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ 1952 ਦੇ ਹੇਲਸਿੰਕੀ ਵਿਚ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਸੁਤੰਤਰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅਥਲੀਟ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।[1]

ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਭਾਰਤ ਅਧੀਨ 1900 ਵਿੱਚ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਨੌਰਮਨ ਪ੍ਰਿਚਰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਖਸ਼ਾਬਾ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਸੁਤੰਤਰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲੀ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਅਥਲੀਟ ਸੀ।[2] ਖਸ਼ਾਬਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ, ਭਾਰਤ ਸਿਰਫ ਇਕ ਫੀਲਡ ਹਾਕੀ, ਫੀਲਡ ਹਾਕੀ ਵਿਚ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਇਕਲੌਤਾ ਓਲੰਪਿਕ ਤਮਗਾ ਜੇਤੂ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਪਦਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਖਸ਼ਾਬਾ ਉਸਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਨਿਰਭਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹੋਰ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਸੀ। ਇੰਗਲਿਸ਼ ਕੋਚ ਰੀਸ ਗਾਰਡਨਰ ਨੇ ਉਸ ਵਿਚ ਇਹ ਗੁਣ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ 1948 ਦੀਆਂ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ।

ਬਚਪਨ[ਸੋਧੋ]

ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸਤਾਰਾ ਦੇ ਕਰਾਦ ਤਾਲੁਕ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਗੋਲੇਸ਼ਵਰ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ, ਕੇ ਡੀ ਜਾਧਵ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪਹਿਲਵਾਨ ਦਾਦਾਸਾਹ ਜਾਧਵ ਦੇ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਸਿੱਖਿਆ 1940–1947 ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਕਰਾਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਤਿਲਕ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜੋ ਰੈਸਲਿੰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ ਸੀ।[3] ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਛੱਡੋ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਜੋ ਇਨਕਲਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ਪਨਾਹ ਦੇਣ ਅਤੇ ਲੁਕਣ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਵਿਰੁੱਧ ਪੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਕੁਝ ਯੋਗਦਾਨ ਸਨ। ਉਸਨੇ 15 ਅਗਸਤ, 1947 ਨੂੰ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਿਵਸ ਮੌਕੇ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਤਿਰੰਗੇ ਝੰਡੇ ਲਹਿਰਾਉਣ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਲਿਆ।

ਕੁਸ਼ਤੀ ਕੈਰੀਅਰ[ਸੋਧੋ]

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾਦਾसाहेब ਇਕ ਕੁਸ਼ਤੀ ਕੋਚ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖਾਸ਼ਬਾ ਨੂੰ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬਾਬੂਰਾਓ ਬਾਲਵੜੇ ਅਤੇ ਬੇਲਾਪੁਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਸਨ।

ਕਰੀਅਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਮੌਤ[ਸੋਧੋ]

1955 ਵਿਚ, ਉਹ ਇਕ ਪੁਲਿਸ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪੁਲਿਸ ਫੋਰਸ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਪੁਲਿਸ ਵਿਭਾਗ ਵਿਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕਈ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜਿੱਤੇ ਅਤੇ ਖੇਡ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਡਿਊਟੀ ਵੀ ਨਿਭਾਈ। ਸੱਤਵੇਂ ਸਾਲ ਪੁਲਿਸ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਹਾਇਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ। ਪੁਲਿਸ ਕਮਿਸ਼ਨਰ, ਜਾਧਵ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਪੈਨਸ਼ਨ ਲਈ ਲੜਨਾ ਪਿਆ। ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਪੋਰਟਸ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਅਣਗੌਲਿਆ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਗਰੀਬੀ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਤਮ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਜੀਣਾ ਪਿਆ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ 1984 ਵਿਚ ਇਕ ਸੜਕ ਹਾਦਸੇ ਵਿਚ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਿਮਾਹੀ ਤੋਂ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕੀਤਾ।[4]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. India Ministry of Youth Affairs and Sports (YAS), "Proud Moments of Indian Sports," "Olympics Bronze Medal, Helsinki 1952"[ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ]; excerpt, "The victory procession at the Karad railway station was a see-it-to-believe scene. "There were dhols along with a 151 bullock cart procession right from the outskirts of Goleshwar to the Mahadeva temple which is normally a 15 minute walk. It took seven long hours that day ..."; retrieved 2012-7-20.
  2. Shariff, Faisal."Khashba Jhadhav, the hero we owe an apology to ...," Rediff.com; retrieved 2012-7-20.
  3. Padmabandaru (2 July 2015). "Who is the first olympic medalist in India ?? He is unknown to many…….". Retrieved 3 March 2019. 
  4. "ओलंपिक में देश के लिए पहला मेडल लाने वाले पहलवान को घर गिरवी रखना पड़ा था". Retrieved 3 March 2019.