ਗਲੇਡਿਸ ਬਿਸੋਨੇਟ
ਗਲੇਡਿਸ ਬਿਸੋਨੇਟ, "ਜ਼ਖਮੀ ਗੋਡੇ ਦੀ ਬਹਾਦਰ ਔਰਤ", ਇੱਕ ਓਗਲਾਲਾ ਲਕੋਟਾ ਬਜ਼ੁਰਗ ਸੀ ਜੋ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਪਾਈਨ ਰਿਜ ਇੰਡੀਅਨ ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਹਿੰਸਕ ਗਡ਼ਬਡ਼ ਦੌਰਾਨ ਰਵਾਇਤੀ ਧਡ਼ੇ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਡਿਕ ਵਿਲਸਨ 1972 ਵਿੱਚ ਕਬਾਇਲੀ ਚੇਅਰਮੈਨ ਬਣੇ ਅਤੇ ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਉੱਤੇ "ਦਹਿਸ਼ਤ ਦਾ ਰਾਜ" ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਵਿਲਸਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਅਹੁਦਿਆਂ ਲਈ ਮਿਸ਼ਰਤ-ਖੂਨ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਅਤੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦਾ ਪੱਖ ਲਿਆ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਪੁਲਿਸ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇਕਾਈ ਬਣਾਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ "ਗੁਨ ਸਕੁਐਡ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਗੁੰਡ ਸਕੁਐਡ ਨੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਖੁੱਲ੍ਹੇਆਮ ਵਿਲਸਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬੋਲਦੇ ਸਨ ਜਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਅਸਹਿਮਤ ਸਨ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਉਹ ਜੋ ਸ਼ੁੱਧ-ਖੂਨ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤੀ ਸਨ। ਵਿਲਸਨ ਉੱਤੇ ਮਹਾਦੋਸ਼ ਚਲਾਉਣ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਪਰ ਵਿਲਸਨ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਖਲ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਉੱਤੇ ਮਹਾਂਦੋਸ਼ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਆਪਣਾ ਗੁੰਨ ਸਕੁਐਡ ਭੇਜ ਕੇ ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖੀ। ਗਲੇਡਿਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਪਿਛਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਭਾਰਤੀ ਫੰਡਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਚਲਾਕ ਅਤੇ ਕੁਟਿਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਇੰਨੇ ਸਖ਼ਤ ਨਹੀਂ ਸਨ ਜਿੰਨੇ ਕਿ ਇਸ ਸ਼ਰਾਬੀ ਮੂਰਖ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ।
ਕੈਲੀਕੋ ਹਾਲ
[ਸੋਧੋ]27 ਫਰਵਰੀ, 1973 ਨੂੰ, ਪਾਈਨ ਰਿਜ ਦੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਦੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਲਸਨ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੁਆਰਾ ਸਤਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਕੈਲੀਕੋ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।[1] ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਏਆਈਐਮ ਦੇ ਦੋ ਨੇਤਾ, ਰਸਲ ਮੀਨਜ਼ ਅਤੇ ਡੈਨਿਸ ਬੈਂਕਸ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਅਤੇ ਇਹ ਦੇਖਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਕੀ ਉਹ ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਹੋ ਰਹੀ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕੈਲੀਕੋ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਪਰ ਦੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬੁਲਾਰੇ ਐਲਨ ਮੂਵਜ਼ ਕੈਂਪ ਅਤੇ ਗਲੈਡਿਸ ਬਿਸੋਨੇਟ ਸਨ।[2][3] ਗਲੈਡਿਸ ਨੇ ਵੀਹ ਮਿੰਟਾਂ ਤੱਕ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਏਆਈਐਮ ਨੂੰ ਪਾਈਨ ਰਿਜ ਆਉਣ ਅਤੇ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਨਾਲ ਲੜਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ; ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ "ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਜੰਗ ਨਹੀਂ ਲੜੀ, ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਲੜਾਈ ਨਹੀਂ ਲੜੀ, ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਭੁੱਲ ਗਏ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਲੜਨਾ ਹੈ।"[1] ਗਲੈਡਿਸ ਅਤੇ ਐਲਨ ਮੂਵਜ਼ ਕੈਂਪ ਦੇ ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਚੀਫ਼ ਫ੍ਰੈਂਕ ਫੂਲਜ਼ ਕ੍ਰੋ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੈਲੀਕੋ ਹਾਲ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਖਮੀ ਗੋਡੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਜ਼ਖਮੀ ਗੋਡੇ ਦਾ ਕਿੱਤਾ
[ਸੋਧੋ]27 ਫਰਵਰੀ, 1973 ਨੂੰ ਉਸ ਰਾਤ, ਕਾਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਫ਼ਲਾ ਵੂੰਡੇਡ ਨੀ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਪਿੰਡ 'ਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਬਜ਼ਾ 71 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ। ਕਬਜ਼ੇ ਦੌਰਾਨ, ਗਲੈਡਿਸ ਬਿਸੋਨੇਟ ਉੱਥੇ ਸਥਾਪਿਤ ਸਿਹਤ ਕਲੀਨਿਕ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕੈਂਟ ਫ੍ਰਿਜ਼ੇਲ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਕਬਜ਼ਾਧਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸਹਾਇਕ ਅਟਾਰਨੀ ਜਨਰਲ ਸੀ।[1] ਬਿਸੋਨੇਟ ਨੇ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਅਤੇ ਵੂੰਡੇਡ ਨੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਫ੍ਰਿਜ਼ੇਲ ਨਾਲ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨਾਲ ਬਹਿਸ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀ ਵੂੰਡੇਡ ਨੀ 'ਤੇ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਣ ਦਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਤਰੀਕਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਇੱਕ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਅਸੀਂ ਚਿੱਠੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਫ਼ੋਨ ਕਾਲਾਂ ਭੇਜੀਆਂ ਹਨ - ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਖੁਦ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਕਾਂਗਰਸੀਆਂ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਕਿਹਾ, ਅਸੀਂ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, ਕਿ ਪਾਈਨ ਰਿਜ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।"[1] ਜ਼ਖਮੀ ਗੋਡੇ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਅੰਤ ਵਿੱਚ 8 ਮਈ, 1973 ਨੂੰ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ।
ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਗੋਡੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
[ਸੋਧੋ]ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਗੋਡੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗਲੈਡਿਸ ਪਾਈਨ ਰਿਜ ਵਾਪਸ ਚਲੀ ਗਈ ਪਰ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਲਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ।[1] ਜ਼ਖਮੀ ਗੋਡੇ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਗਲੈਡਿਸ ਬਿਸੋਨੇਟ ਦੇ ਗੋਦ ਲਏ ਪੁੱਤਰ, ਪੇਡਰੋ ਬਿਸੋਨੇਟ, [2] ਨੂੰ 1 ਅਕਤੂਬਰ, 1973 ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।[3] 30 ਮਾਰਚ, 1975 ਨੂੰ ਫਿਰ ਦੁਖਾਂਤ ਵਾਪਰਿਆ ਜਦੋਂ ਗਲੈਡਿਸ ਬਿਸੋਨੇਟ ਦਾ ਪੋਤਾ, ਰਿਚਰਡ ਈਗਲ, ਗੁੰਡ ਸਕੁਐਡ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਰੱਖੀ ਗਈ ਇੱਕ ਲੋਡਡ ਬੰਦੂਕ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।[4] ਗਲੈਡਿਸ ਦੀ ਮੌਤ ਬਹੁਤ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।[5]