ਗੁਰੂ ਘਨਕਾਂਤਾ ਬੋਰਾ
Ghanakanta Bora | |
|---|---|
 | |
| ਜਨਮ | 1950 |
| ਰਾਸ਼ਟਰੀਅਤਾ | Indian |
| ਪੁਰਸਕਾਰ | Padma Shri (2013), Sangeet Natak Akademi Award (2001) |
ਬਾਯਨਾਚਾਰੀਆ ਘਨਕਾਂਤ ਬੋਰਾ ਮੁਕਤਿਆਰ ਇੱਕ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਅਤੇ ਸਤਰੀਆ ਨਾਚ(ਅਸਾਮ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਲਾਸੀਕਲ ਨਾਚ ਪਰੰਪਰਾ) ਦਾ ਸਲਾਹਕਾਰ ਤੇ ਇੱਕ ਗੁਰੂ ਹੈ।[1][2] ਉਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਾਜ਼ ਵਜਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਵੀ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ 2001 ਵਿੱਚ ਵੱਕਾਰੀ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ।[3]
ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ
[ਸੋਧੋ]ਸ਼੍ਰੀ ਬੋਰਾ ਦਾ ਜਨਮ 1950 ਵਿੱਚ ਮਾਜੁਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀ ਬੋਰਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਤਰਾ ਕੈਦੀ ਵਜੋਂ ਮਾਜੁਲੀ ਦੇ ਕਮਲਾਬਾਡ਼ੀ ਸਤਰਾ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਛੇ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਬੱਚੇ ਘਨਕਾਂਤ ਨੇ ਵੈਸ਼ਨਵੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਮਹਾਨ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਸਤੱਰੀਆ ਮਨੀਰਾਮ ਦੱਤਾ ਮੁਕਤੀਅਰ ਬਾਰਬਾਈਨ ਤੋਂ ਸਤਰੀਆ ਨਾਚ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਤਾਲੀਮ ਲੈਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨੁਮਾਇੰਦੇ, ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਸੇਸ਼ਵਰ ਸਾਇਕੀਆ ਬਾਰਬਾਈਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾਟਯ (ਨ੍ਰਿਤ ਦੀ ਕਲਾ), ਬਾਯਨ (ਖੁਲ/ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਵਜਾਉਣ ਦੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਓਜਪਾਲੀ (ਨ੍ਰਿਤ ਸ਼ੈਲੀ) ਸਿਖਾਈ। ਸ਼੍ਰੀ ਘਨਕਾਂਤ ਨੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਪਣੀ ਤਾਲੀਮ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੰਚ ਹੀ ਬਾਰਬਾਈਨ (ਸਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
[ਸੋਧੋ]ਉਸ ਦਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸਤਰਾ ਤੋਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ "ਅਧਿਆਪਕ" (ਗੁਰੂ) ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਤਰਾ ਵਿੱਚ ਤਾਲੀਮ ਦੇ ਸਕੇ। ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਪੁੱਤਰ ਨਦੀ ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਹੜਾਂ ਕਾਰਨ ਕਮਲਾਬਾਰੀ ਸਤਰਾ ਨੂੰ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਸੇਸ਼ਵਰ ਸਾਇਕੀਆ ਬਾਰਬਾਈਨ ਉਸਦੀ ਉੱਭਰਦੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਗੁਵਾਹਾਟੀ ਲੈ ਆਏ ਸੀ।
ਸੰਨ 1971 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਿਲਾਂਗ ਦੇ ਬਿਸ਼ਨੂਪੁਰ ਕਲਾ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸਤਰੀਆ ਨਾਚ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੰਨ 1974 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸ਼ੰਕਰਦੇਵ ਕਲਚਰਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ ਸਤਰੀਆ ਡਾਂਸ ਅਤੇ ਭੋਨਾ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਮਰਹੂਮ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਫਖਰੁਦੀਨ ਅਲੀ ਅਹਿਮਦ ਅਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਸਵਰਗੀ ਜੋਗੇਂਦਰ ਨਾਥ ਸੈਕੀਆ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ 1975 ਵਿੱਚ ਗੁਹਾਟੀ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਗੁਹਾਟੀ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਸੱਤਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤਾਂ ਉਹ ਸਤਰੀਆ ਨਾਚ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ।
ਸੰਨ 1980 ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਬੋਰਾ ਨੇ ਸਟੇਟ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਕਾਲਜ, ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਸਤਰੀਆ ਡਾਂਸ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਏ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗੁਹਾਟੀ ਵਿੱਚ ਸੈਟਲ ਹਨ। ਸੰਨ 1987 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਤੱਰੀਆ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ ਲਈ ਸਤੱਰੀਆ ਕਲਾ ਕੇਂਦਰ ਨਾਮ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸੰਸਥਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਸਕੂਲ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।[2] ਸ਼੍ਰੀ ਬੋਰਾ ਨੇ ਪੂਰੇ ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਸਤਰੀਆ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ 25 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਕੂਲ ਵੀ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੀ ਬੋਰਾ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਗੀਤਕ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।[4] ਸ਼੍ਰੀ ਬੋਰਾ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਮਲੇਸ਼ੀਆ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਸਮੇਤ ਦੱਖਣ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ 'ਭਾਰਤ ਮਹਾਤਸੋਵ' ਵਿੱਚ ਸਤਰੀਆ ਨਾਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਖੋਲ ਦਾ ਵਾਦਨ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਿਛਲੇ 6-7 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸਪਿਕ ਮੈਕੇ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀ ਘਨਕਾਂਤ ਬੋਰਾ ਨੇ ਸਤਰੀਆ ਡਾਂਸ 'ਤੇ ਦੋ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵੀ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨਃ (ਇ) ਮਤੀ ਆਖੋਰਾ ਅਤੇ (iii) ਖੋਲ ਸਿੱਖਸਾ।[2]
ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ
[ਸੋਧੋ]ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਰਾਜ ਸੰਗੀਤ ਕਾਲਜ, ਅਸਾਮ ਦੇ ਸਤਰੀਆ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਨਾਚ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਹਨ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਸਤੱਰੀਆ ਡਾਂਸ ਅਤੇ ਡਾਂਸ ਸੰਗੀਤ, ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਆਫ਼ ਸਪੋਰਟ ਨਾਲ "ਗੁਰੂ" ਵਜੋਂ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ ਜੋ ਸਤੱਰੀਆ ਨਾਚ ਅਤੇ ਖੋਲ ਵਿੱਚ ਉੱਨਤ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸ਼੍ਰੀ ਬੋਰਾ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ ਜਿਸ ਨੂੰ "ਓਕੀਆ ਭੌਨਾ-ਰਾਮਬਿਜੋਏ ਨਾਟ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਤੱਰੀਆ ਡਾਂਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਲੱਖਣ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ 2013 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[5] ਸੰਨ 2001 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਤੱਰੀਆ ਡਾਂਸ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਵੱਕਾਰੀ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[3] ਉਹ ਮਣੀਰਾਮ ਦੱਤਾ ਮੁਕਤੀਆਰ ਸਤੱਰੀਆ ਕਲਾ ਕੇਂਦਰ, ਗੁਹਾਟੀ ਦੇ ਆਨਰੇਰੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵੀ ਹਨ। ਸ਼੍ਰੀ ਬੋਰਾ ਸ਼੍ਰੀਮੰਤਾ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਫਾਰ ਕਲਚਰ ਐਂਡ ਸੁਸਾਇਟੀ, ਗੁਹਾਟੀ ਦੇ ਟਰੱਸਟੀ ਵੀ ਹਨ।
15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਾਜੁਲੀ ਸਤਰਾ ਵਿਖੇ 'ਬਾਰਬਾਈਨ' ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ (ਸਤਰਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ 'ਬਾਰਬਾਈਅਨ' ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਸਮਕਾਲੀ ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਸੰਨ 2008 ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ "ਬਾਯਨਾਚਾਰੀਆ" ਦੇ ਖਿਤਾਬ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਸਤਰਾ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਨਮਾਨ ਹੈ। ਅੱਜ ਤੱਕ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਸਤੱਰੀਆ ਗੁਰੂਆਂ-ਸਵਰਗੀ ਮਨੀਰਾਮ ਦੱਤਾ ਮੁਕਤੀਅਰ ਬਾਰਬਾਈਨ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਘਨਕਾਂਤ ਬੋਰਾ ਨੂੰ ਹੀ ਬਯਾਨਾਚਾਰੀਆ ਦੇ ਖਿਤਾਬ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
[ਸੋਧੋ]- ↑ Sumathi, Saigan Connection. "Sattriya Dancers in Assam, India". Narthaki.com. Archived from the original on 5 ਅਕਤੂਬਰ 2013. Retrieved 3 October 2013.
- 1 2 3 "The Tribune, Chandigarh, India – Arts Tribune". Tribuneindia.com. 26 April 2002. Retrieved 3 October 2013.
- 1 2 "Archived copy". Archived from the original on 30 May 2018. Retrieved 11 May 2019.
{{cite web}}: CS1 maint: archived copy as title (link) - ↑ "Kids Portal for Parents – Site Map". 4to40. Archived from the original on 4 October 2013. Retrieved 3 October 2013.
- ↑ "Padma Awards" (PDF). Ministry of Home Affairs, Government of India. 2015. Archived from the original (PDF) on 15 October 2015. Retrieved 21 July 2015.
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
[ਸੋਧੋ]- ਨਾਰਥਕੀ Archived 2013-10-05 at the Wayback Machine.
- ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਵਿੱਚ ਲੇਖ
- ਸਤੱਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਐੱਚ. ਘਾਨਾ ਕਾਂਤਾ ਬੋਰਾ
- FRONTLINE Volume 27 – Issue 19 :: Sep. 11–24, 2010[usurped]