ਗੰਦਾਰਦਿੱਤਿਆ
| ਗੰਦਾਰਦਿੱਤਿਆ ਚੋਲ | |
|---|---|
| ਰਾਜਕੇਸਰੀ ਵਰਮਨ Merkey Ezhuntharulina Thevar | |
| ਚੋਲ ਸਮਰਾਟ | |
| ਸ਼ਾਸਨ ਕਾਲ | 955–956 |
| ਪੂਰਵ-ਅਧਿਕਾਰੀ | ਪਰਾਂਤਕ ਪਹਿਲਾ |
| ਵਾਰਸ | ਅਰਿੰਜਯ |
| ਮਹਾਰਾਨੀ | ਸੇਮਬੀਅਨ ਮਹਾਦੇਵੀ ਵੀਰਨਾਰਾਇਣੀਅਰ[1] |
| ਔਲਾਦ | ਉੱਤਮ ਚੋਲ |
| ਰਾਜਵੰਸ਼ | ਚੋਲ |
| ਪਿਤਾ | ਪਰਾਂਤਕ I |
| ਧਰਮ | ਹਿੰਦੂ Jainism |
ਗੰਦਾਰਦਿੱਤਿਆ ਜਾਂ ਗੰਦਾਰਦਿੱਤਾ ਚੋਲ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਪਰਾਂਤਕ ਪਹਿਲਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੋਲ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾਰਾਜਾ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 955 ਵਿੱਚ ਚੋਲ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ। ਉਹ ਤਿਰੂਵਿਸੈੱਪਾ ਪਲਾਂਡੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਾਮਿਲ ਸਾਹਿਤਕ ਕਵੀ ਵੀ ਸੀ।[2] ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਮਦੁਰੰਤਕ ਚੋਲ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉੱਤਮ ਚੋਲ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਸੁੰਦਰ ਚੋਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੋਲ ਸਮਰਾਟ ਬਣਿਆ।
ਅਸ਼ਾਂਤ ਦੌਰ
[ਸੋਧੋ]ਪਰਾਂਤਕ ਪਹਿਲਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 985 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਰਾਜਾ ਪਹਿਲਾ ਦੀ ਰਾਜਗੱਦੀ 'ਤੇ ਬੈਠਣ ਤੱਕ, ਚੋਲ ਇਤਿਹਾਸ ਅਸਪਸ਼ਟ ਹੈ। 30 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਪੰਜ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੱਦੀ 'ਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਹੋਣਾ ਸੀ। ਚੋਲ ਸਿੰਘਾਸਣ 'ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਕਈ ਸਿਧਾਂਤ ਹਨ।
ਇੱਕ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰੂਨੀ ਝਗੜੇ ਸਨ। ਦੂਜਾ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੀਜਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਗੰਗਾ ਬੁਟੂਗਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਾਸ਼ਟਰਕੁਟ ਹਮਲੇ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਟੱਕੋਲਮ ਵਿਖੇ ਚੋਲ ਫੌਜ ਦੀ ਹਾਰ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਵਾਰਸ-ਪ੍ਰਤੱਖ ਰਾਜਾਦਿੱਤਿਆ ਚੋਲ (ਸਿੰਘਾਸਣ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ - "ਅਨਾਈ ਮੇਲ ਥੁੰਜੀਆ ਦੇਵਰ") ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਅਵਿਵਸਥਾ ਆਈ ਹੋਵੇਗੀ।[3]
ਦੂਜੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਸਾਰਥਕਤਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਪਰਾਂਤਕ ਪਹਿਲਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ (ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਗੰਦਾਰਦਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਅਰਿੰਜਯ) ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਭਰਾ, ਰਾਜਦਿੱਤਿਆ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮਰ ਗਏ ਹੋਣਗੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਰਾਂਤਕ ਪਹਿਲੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੋਤੇ ਸੁੰਦਰ ਚੋਲ (ਅਰਿੰਜਯ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਰਾਜਕੁਮਾਰ) ਨੂੰ ਵਾਰਸ-ਪ੍ਰਤੱਖ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਝਿਜਕ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ਾਸਕ
[ਸੋਧੋ]ਪਰਾਂਤਕ ਪਹਿਲਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਰਾਜਾਦਿੱਤਿਆ ਨੇ ਤਕੋਲਮ ਦੀ ਲੜਾਈ (ਲਗਭਗ 949 ਈਸਵੀ) ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਗੁਆ ਦਿੱਤੀ। ਤਕਲੋਮ ਦੀ ਪਛਾਣ ਉੱਤਰੀ ਅਰਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਅਰਾਕੋਣਮ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।[4] ਪਰਾਂਤਕ ਪਹਿਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੂਜੇ ਪੁੱਤਰ ਗੰਦਾਰਦਿੱਤਿਆ ਨੂੰ ਵਾਰਸ ਵਜੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਗੰਦਾਰਦਿੱਤਿਆ ਇੱਕ ਝਿਜਕਣ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਮਰਾਜ ਨਿਰਮਾਣ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਧਾਰਮਿਕ ਕਾਰਜਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਦਾ ਸੀ।[5] ਟੋਂਡਾਈਮੰਡਲਮ 'ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਕੁਟਾਂ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਗੰਦਾਰਦਿੱਤਿਆ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ ਸੀ ਜਾਂ ਉਹ ਪਾਲਰ ਨਦੀ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਈਲਮ (ਜੋ ਕਿ ਚੋਲ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਰਿਹਾ ਸੀ) ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁਨਰ-ਉਭਰ ਰਹੇ ਪਾਂਡਵ ਰਾਜ ਨੂੰ ਦੂਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਘਟਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਫਿਲਹਾਲ, ਮਾਰਸ਼ਲ ਚੋਲ ਸ਼ਕਤੀ ਘੱਟ ਗਈ ਜਾਪਦੀ ਸੀ ਪਰ ਵਪਾਰ (ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਮੁੰਦਰੀ) ਵਧਦਾ-ਫੁੱਲਦਾ ਰਿਹਾ। ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਣ ਅਤੇ ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖਾਂ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਚੋਲ ਦੁਆਰਾ ਸੁਚੇਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਿਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ "ਕਲਪਾਣੀ" ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਮੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਟਾਂ-ਮੋਰਟਾਰ ਤੋਂ ਗ੍ਰੇਨਾਈਟ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉੱਤਮ ਚੋਲ ਦੁਆਰਾ ਸੁਚੇਤ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਾਂਚੀਪੁਰਮ ਵਿਖੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰਵਚਨ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਿਦੰਬਰਮ ਮੰਦਰ ਦੇ ਸ਼ਿਵ 'ਤੇ ਇੱਕ ਤਾਮਿਲ ਭਜਨ ਲਿਖਣ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਹਿ-ਰਾਜਪਾਲ
[ਸੋਧੋ]ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਗੰਦਾਰਦਿੱਤਿਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਅਰਿੰਜਯ ਨੂੰ ਸਹਿ-ਰਾਜਪਾਲ ਅਤੇ ਵਾਰਸ-ਪ੍ਰਤੱਖ ਬਣਾਇਆ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਗੰਦਾਰਦਿੱਤਿਆ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਔਲਾਦ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਵਿਜੇਲਿਆ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ, ਗੰਦਾਰਦਿੱਤਿਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਵਾਰਸ ਪ੍ਰਤੱਖ ਕੀਤਾ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
[ਸੋਧੋ]ਗੰਦਾਰਦਿੱਤਿਆ ਦੀਆਂ ਦੋ ਰਾਣੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੇਮਬੀਅਨ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਜ਼ਵਰਯਾਰ ਦੀ ਧੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਵਿਰਾਨਾਰਾਇਣੀਅਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੋਲਾਮਾਦੇਵੀਯਾਰ ਦੀ ਧੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।[6][7] ਸੇਮਬੀਅਨ ਮਦੇਵੀਯਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਧੁਰੰਤਕ ਉੱਤਮ ਚੋਲ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।[8][9] ਗੰਦਾਰਦਿੱਤਿਆ ਦੀ ਮੌਤ (ਲਗਭਗ 956 ਈਸਵੀ) ਦੇ ਸਮੇਂ, ਉੱਤਮ ਚੋਲ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਮੁੰਡਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅਰਿੰਜਯ ਨੇ ਚੋਲ ਤਾਜ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ ਸੀ।[10] ਸੇਮਬੀਅਨ ਮਦੇਵੀਯਾਰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਦੂਰ ਰਹੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਔਰਤ ਜਾਪਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਕਈ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਹੈ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਲਗਭਗ 1001 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਰਾਜ ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਹੋਈ।[11] ਉਹ ਮਜ਼ਵਰਯਾਰ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੀ ਧੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।[12]
ਗੰਦਾਰਦਿੱਤਿਆ ਨੂੰ "ਮਰਕੀ ਏਲੁੰਡਾਰੂਲੀਨਾ ਦੇਵਰ" ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ - ਉਹ ਰਾਜਾ ਜੋ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਉੱਠਿਆ, ਯਾਨੀ ਕਿ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਵਾਕੰਸ਼ ਦਾ ਅਰਥ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮਝਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰ ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਉਹ ਰਾਜਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਕੇਰਲਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਜਿਹੇ ਦਾਅਵੇ ਹਨ ਕਿ ਗੰਦਾਰਦਿੱਤਿਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਜੈਨ ਧਰਮ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਪਾਲ ਆਚਾਰੀਆ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਜੈਨ ਤਪੱਸਵੀ ਨਾਲ ਚੋਲ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਕੰਨੜ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਅੰਡੀਮਲਾਈ ਜੈਨ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਸਰਦਾਰ, ਸਿੱਧਵਦਵਨ ਉਰਫ ਸੇਠੀਰਾਇਣ, ਨੇ ਚੋਲ ਰਾਜਾ ਗੰਦਾਰਦਿੱਤਿਆ ਦੇ ਦੂਜੇ ਰਾਜ ਸਾਲ (952 ਈ.) ਦੌਰਾਨ ਜੈਨ ਤੀਰਥੰਕਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਪਨਾਈਪੜੀ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।[13]
ਤਾਮਿਲ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ
[ਸੋਧੋ]ਤਾਮਿਲ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੈਵ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਗੰਦਾਰਦਿੱਤਿਆ ਚਿਦੰਬਰਮ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ 'ਤੇ ਇੱਕ ਤਿਰੂਵਿਸੈੱਪਾ ਦੇ ਲੇਖਕ ਸਨ।[14] ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਬਿਆਨ ਹੈ ਕਿ ਪਰਾਂਤਕ ਪਹਿਲਾ ਨੇ ਪਾਂਡਵ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਈਲਮ (ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ) ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਨਟਰਾਜ ਦੇ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਢੱਕ ਦਿੱਤਾ। ਗੰਦਾਰਦਿੱਤਿਆ ਨੇ ਚਿਦੰਬਰਮ ਦੇ ਭਗਵਾਨ ਨਟਰਾਜ 'ਤੇ ਗਿਆਰਾਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਰਚੀਆਂ। ਇਹ ਤਿਰੁਮੁਰਾਈ ਦੇ ਨੌਵੇਂ ਖੰਡ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤਿਰੂਵਿਸੈੱਪਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਹਨਾਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ "ਕੋਲੀ (ਕੋਝੀ) ਵੈਂਡਨ ਥੰਜਾਈਆਰ ਕੋਨ ਗੰਦਾਰਦਿੱਤਨ" ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।[15] ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਕਦੋਂ ਰਚੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕੀ ਇਹ ਉਹੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਥਾਂ ਚਿਦੰਬਰਮ ਦੇ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਢੱਕਿਆ ਸੀ, ਜਾਂ ਕੀ ਇਹ ਪਰਾਂਤਕ ਪਹਿਲਾ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
[ਸੋਧੋ]- ↑ S. R. Balasubrahmanyam. Early Chola Temples: Parantaka I to Rajaraja I, A.D. 907-985. Orient Longman, 1971. p. 250.
- ↑ Epigraphy, by Archaeological Survey of India. Southern Circle, page 11
- ↑ Sen, Sailendra (2013). A Textbook of Medieval Indian History. Primus Books. pp. 46–49. ISBN 978-9-38060-734-4.
- ↑ Historical Perspectives of Warfare in India: Some Morale and Matériel Determinants
- ↑ S. Swaminathan. The early Chōḷas history, art, and culture. Sharada Pub. House, 1998. p. 77.
- ↑ S. R. Balasubrahmanyam. Early Chola Temples: Parantaka I to Rajaraja I, A.D. 907-985. Orient Longman, 1971. p. 250.
- ↑ N. Sethuraman. Early Cholas: Mathematics Reconstructs the Chronology. Sethuraman, 1980. p. 39.
- ↑ Karen Pechilis Prentiss (2000). The Embodiment of Bhakti. Oxford University Press. p. 97.
- ↑ Sakkottai Krishnaswami Aiyangar (1911). Ancient India: Collected Essays on the Literary and Political History of Southern India. Asian Educational Services. p. 103.
- ↑ C. Sivaramamurti (2007). The Great Chola Temples: Thanjavur, Gangaikondacholapuram, Darasuram. Archaeological Survey of India. p. 11. ISBN 9788187780441.
- ↑ V. Rangacharya (1985). A Topographical List of Inscriptions of the Madras Presidency, Volume II, with Notes and References. Asian Educational Services, New Delhi. p. 1357.
- ↑ S. R. Balasubrahmanyam. Early Chola Temples: Parantaka I to Rajaraja I, A.D. 907-985. Orient Longman, 1971 - Architecture, Chola - 351 pages. p. 210.
- ↑ Mayilai., Seeni. Venkadasamy (2001). Samanaum Tamilum (1 st ed.). Chennai: Poompuhar Pathippagam., p. 56
- ↑ The History and Culture of the Indian People, Volume 4, page 157
- ↑ N. Sethuraman. Early Cholas: Mathematics Reconstructs the Chronology. Sethuraman, 1980 - Chola (Indic people) - 124 pages. p. 42.