ਘਨਤਰਬਾ
ਘਨਤਰਬਾ (ਓਡੀਆਃ هندارب, ਰੋਮਨਃ هنتراباباب) ਓਡੀਸੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇੱਕ ਰਾਗ ਹੈ।[1][2][3] ਮੇਲਾ ਭੈਰਬੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਣ ਵਾਲਾ, ਰਾਗ ਕੋਮਲ ਰਿਸ਼ਭ , ਕੋਮਲ ਗੰਧਾਰ, ਕੋਮਲ ਧੈਵਤ ਅਤੇ ਕੋਮਲ ਨਿਸ਼ਾਦ ਸੁਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਵੀਰ ਰਸ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।[4][5] ਰਾਗ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਗੀਤਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਾ ਨਾਰਾਇਣ ਵਰਗੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।[5][6]
ਬਣਤਰ
[ਸੋਧੋ]ਘਨਤਰਬਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਾਗ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੈਂਕੜੇ ਕਵੀ-ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਿਛਲੀਆਂ ਕਈ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ।[7] ਰਾਗ ਦੇ ਅਰੋਹ ਵਿੱਚ ਸਦਾਬ-ਬਕ੍ਰਾਸੰਪੂਰਨਾ ਜਾਂ ਹੈਕਸਾਟੋਨਿਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਅਵਰੋਹ (ਉਤਪੰਨ ਅਤੇ ਉਤਪੰਨਾ) ਵਿੱਚ ਟੇਢਾ-ਹੈਪਟੈਟੋਨਿਕ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਅਰੋਹ-ਅਵਰੋਹ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈਃ
ਅਰੋਹ- ਸ ਰੇ ਗ ਮ ਧ ਨੀ ਸੰ
Abaroha: ਸੰ ਨੀ ਧ ਪ ਧ ਮ ਗ ਰੇ ਸ
ਰਾਗ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਮੱਧਯਮ ਅਤੇ ਧੈਵਤ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਿਆਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੈਰਿਲ(ਹਿੱਮਤ ਜਾਂ ਸਾਹਸ ਵਾਲਾਂ) ਮੂਡ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਸੁਰਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਰਾਗ ਦੀ ਇੱਕ ਉੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਤ ਦੇ ਤੀਜੇ ਪ੍ਰਹਰ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।[1]
ਰਚਨਾਵਾਂ
[ਸੋਧੋ]ਇਸ ਰਾਗ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਵਾਇਤੀ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨਃ
- ਕਹਾ ਸਾਹੀ ਕਹੀਂ ਦਰਦ, ਪੁਰਾਤਨ ਰਚਨਾ [1]
- ਕੀ ਦੇਬਗਾਨਾ ਕਰੂਚੀ ਮੁੰਨਾ ਪਾਨਾ ਹਨ ਬੈਸਨਾਬਾ ਪਾਣੀ ਦੁਆਰਾ
ਹਵਾਲੇ
[ਸੋਧੋ]- ↑ 1.0 1.1 1.2 . Bhubaneswar.
{{cite book}}: Missing or empty|title=(help); Unknown parameter|deadurl=ignored (|url-status=suggested) (help) ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗ਼ਲਤੀ:Invalid<ref>tag; name ":3" defined multiple times with different content - ↑ . India.
{{cite book}}: Missing or empty|title=(help); Unknown parameter|deadurl=ignored (|url-status=suggested) (help) - ↑ . Bhubaneswar.
{{cite book}}: Missing or empty|title=(help); Unknown parameter|deadurl=ignored (|url-status=suggested) (help) - ↑ . Bhubaneswar.
{{cite book}}: Missing or empty|title=(help) - ↑ . Bhubaneswar.
{{cite book}}: Missing or empty|title=(help); Unknown parameter|deadurl=ignored (|url-status=suggested) (help) - ↑ . Bhubaneswar.
{{cite book}}: Missing or empty|title=(help) - ↑ . Bhubaneswar, Odisha.
{{cite book}}: Missing or empty|title=(help); Unknown parameter|deadurl=ignored (|url-status=suggested) (help)