ਚਪਚਰ ਕੁਟ
ਛਪਚਰ ਕੁਟ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Chapchar Kut) ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਦਾ ਇੱਕ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ।
ਮੂਲ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ
[ਸੋਧੋ]ਛੱਪਰ ਕੁਟ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1450-1700 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਸੁਈਪੁਈ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਜ਼ਾਹਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਖਾਲੀ ਹੱਥ ਪਿੰਡ ਵਾਪਸ ਆਏ, ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਕਰਨ ਲਈ, ਪਿੰਡ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਬੀਅਰ ਅਤੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਅਚਾਨਕ ਦਾਅਵਤ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ, ਹਰ ਸਾਲ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਸੁਈਪੁਈ ਪਿੰਡ ਦੁਆਰਾ ਦੁਹਰਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਿਆ।[1] ਚਪਚਰ ਕੁਟ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1962 ਵਿੱਚ ਆਈਜ਼ੌਲ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਜਦੋਂ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਈਸਾਈ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਬੀਅਰ ਪੀਣ ਵਰਗੇ ਪੂਰਵ-ਈਸਾਈ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸਨੂੰ 1973 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਦੁਸ਼ਮਣੀਵਾਦੀ ਅਭਿਆਸ ਅਤੇ ਚੇਰਾ ਨਾਚ ਦੇ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।[2] ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਚਰਚ, ਜੋ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਨੇ ਵੀ ਹੁਣ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ 'ਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੂੰ ਲੱਗਾ ਕਿ ਰਵਾਇਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਲੋਪ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਛੱਪੜ ਕੁਟ ਹੁਣ ਹਰ ਸਾਲ ਮਾਰਚ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਨੱਚਦੇ ਹਨ, ਸਕਿੱਟਾਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸੰਗੀਤਕ ਸਾਜ਼ ਵਜਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋਸਤੀ ਲਿਆਉਣਾ ਹੈ।[3]
ਜਸ਼ਨ
[ਸੋਧੋ]
ਮੌਖਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਚਪਚਰ ਕੁਟ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਆਂਮਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਸੇਇਪੁਈ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਮਿਜ਼ੋ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਸਲੀ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਆਬਾਦੀ ਹੈ। ਸਾਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਝੂਮ ਦੀ ਖੇਤੀ ਲਈ ਪਹਾੜੀ ਢਲਾਣਾਂ 'ਤੇ ਜੰਗਲ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਦੌਰਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਨ ਲਈ ਚਪਚਰ ਕੁਟ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਪੀਣ ਅਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਹਿਲੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਨੌਜਵਾਨ ਮੁੰਡੇ-ਕੁੜੀਆਂ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਨੱਚਦੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਔਰਤਾਂ ਵਕੀਰੀਆ ਪਹਿਨ ਕੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਚਾਈ ਨਾਚ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ। ਅੱਜ, ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਫਰਵਰੀ ਦੇ ਆਖਰੀ ਹਿੱਸੇ ਜਾਂ ਮਾਰਚ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਝੁਮ ਲਈ ਕੱਟੇ ਗਏ ਰੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਬਾਂਸਾਂ ਨੂੰ ਸੁੱਕਣ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਦਲਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਕੋਲ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਲੈਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।[4]
ਛੱਪੜ ਕੁਟ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੁੱਖ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਹਨ:
- ਛਾਂਘਨੌਹ - ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਉਬਲੇ ਹੋਏ ਆਂਡੇ ਭਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਪੂਰਵ-ਈਸਾਈ ਰਿਵਾਜ।[5]
- ਨਾਚ - ਚੈਰੋ ਨਾਚ ਮੁੱਖ ਨਾਚ ਹੈ ਪਰ ਤਿਉਹਾਰ ਦੌਰਾਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਨਾਚ ਹਨ ਖੁਲੱਲਮ, ਛੀਹਲਮ, ਚਾਈ ਅਤੇ ਸਰਲਮਕਾਈ[6]
- ਕਲਾ, ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਅਤੇ ਫੋਟੋ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ।[7]
- ਚਪਚਰ ਕੁਟ ਦੌੜ।[8]
- ਮਿਜ਼ੋ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਾਕ ਪਰੇਡ।[9]
- ਕੰਮ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਪਹਿਰਾਵਾ ਪਹਿਨਣਾ।[10]
- ਐਥਨਿਕ ਪਕਵਾਨਾਂ ਵਾਲੇ ਸਟਾਲ।[11]
ਹਵਾਲੇ
[ਸੋਧੋ]- ↑ "THE ORIGIN OF THE CHAPCHAR KUT". mizoram.nic.in. Retrieved 12 March 2020.
- ↑ Thanzawna. "Origin of Chapchar Kut". Mizoram.nic.in. Archived from the original on 2 April 2012. Retrieved 9 August 2012.
- ↑ "Chapchar Kut: The Festival of Bonhomie". The Northeast Today. Retrieved 12 March 2020.
- ↑ Hindustan Times (8 March 2016). "Egged on: Mizoram festival revives pre-Christian custom". Hindustan Times. Retrieved 8 March 2016.
- ↑ "Call to promote Mizo moral code and tradition". nenow. 7 March 2020. Retrieved 12 March 2020.
- ↑ "Mizoram celebrates its biggest festival 'Chapchar Kut'". eastmojo. 6 March 2020. Retrieved 12 March 2020.
- ↑ "Mizoram: Chapchar Kut celebration underway". Morung Express. Retrieved 12 March 2020.
- ↑ "Mizoram all set to celebrate Chapchar Kut on Feb 28 & March 1". eastmojo. 26 February 2019. Retrieved 12 March 2020.
- ↑ "Mizoram all set for Chapchar Kut festival". Telegraph India. Retrieved 12 March 2020.
- ↑ "Mizoram to celebrate Chapchar Kut on March 6". nenow. 15 January 2020. Retrieved 12 March 2020.
- ↑ "Chapchar Kut' festival celebrated with cultural fervour across Mizoram". Business Standard. Retrieved 12 March 2020.