ਸਮੱਗਰੀ 'ਤੇ ਜਾਓ

ਜਗਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਰਾਜੂ

ਜੋੜ ਸੋਧੋ
ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਤੋਂ

ਜਗਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਰਾਜੂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਸਕੱਤਰ ਅਤੇ ਸਿਡਕੋ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਹਨ। 2022 ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਗਏ।[1][2] ਰਾਜੂ ਨੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 10 ਮਿਲੀਅਨ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਖਰ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਆਪਣੇ ਯਤਨਾਂ ਲਈ 2013 ਦਾ ਯੂਨੈਸਕੋ ਕਿੰਗ ਸੇਜੋਂਗ ਸਾਖਰਤਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।

ਜੀਵਨੀ

[ਸੋਧੋ]

ਰਾਜੂ ਦਾ ਜਨਮ ਸਾਬਕਾ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਰਾਜੂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।[3] ਉਸਦਾ ਜੱਦੀ ਮੂਲ ਰਵਿਦਾਸੀਆ ਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪੜਦਾਦਾ, ਦੁਨੀ ਚੰਦ, ਚਮੜੇ ਦੇ ਕਾਰੀਗਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ।[4] ਉਸਨੇ ਟਾਟਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸੋਸ਼ਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ (TISS) ਤੋਂ ਜਨਤਕ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਯੂਕੇ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਫੈਲੋ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਅਨੂ ਸਿੰਘ ਵੀ ਇੱਕ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹ ਹੈ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸਿੱਧੇ ਟੈਕਸ ਬੋਰਡ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।[5]

ਕਰੀਅਰ

[ਸੋਧੋ]

ਨੌਕਰਸ਼ਾਹੀ ਕਰੀਅਰ

[ਸੋਧੋ]
31 ਜਨਵਰੀ, 2012 ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਪਰੇਡ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਝਾਕੀਆਂ ਲਈ ਰਾਜੂ ਨੂੰ ਟਰਾਫੀ ਭੇਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਏ.ਕੇ. ਐਂਟਨੀ।

ਉਹ 1985 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਸੇਵਾ (IAS) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਕੇਡਰ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।[6] ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਵਧੀਕ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ, ਭੂਮੀ ਸੁਧਾਰ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਹਾਊਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਵਜੋਂ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਊਰਜਾ ਵਿਕਾਸ ਏਜੰਸੀ ਦੇ ਵਧੀਕ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ/ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਤੇ MD ਵੀ ਰਹੇ।[7]

ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਰੀਅਰ

[ਸੋਧੋ]

ਰਾਜੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹੀ ਕੈਰੀਅਰ ਤੋਂ ਸਵੈ-ਇੱਛਤ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਲੈ ਲਈ ਅਤੇ 2022 ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਪੂਰਬੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਲਈ ਨਵਜੋਤ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ ਅਤੇ ਬਿਕਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮਜੀਠੀਆ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਭਾਜਪਾ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਚੋਣ ਲੜੀ।[8] ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ 2025 ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ (ਸ਼ਹਿਰੀ) ਪ੍ਰਧਾਨ ਨਾਲ ਮਤਭੇਦਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।[9]

ਜਾਤੀ ਵਿਤਕਰਾ

[ਸੋਧੋ]

ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਧੀਕ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ (ਜਾਂ ਦੇਰੀ ਨਾਲ), ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਜੀਲੈਂਸ ਕਲੀਅਰੈਂਸ (ਤਰੱਕੀ/ਇੰਪੈਨਲਮੈਂਟ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ) ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਜੀਲੈਂਸ ਕਮਿਸ਼ਨਰ (ਸੀਵੀਸੀ), ਕੇਵੀ ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ 2015 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੰਪੈਨਲਮੈਂਟ ਵਿਚਾਰ ਅਧੀਨ ਹੋਣ 'ਤੇ ਬੰਦ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਉਪਨਾਮੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦੁਬਾਰਾ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।[10]

ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਰਾਜੂ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਗਲਤ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ 'ਮੁੜ ਜਾਂਚ' ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਤਰੱਕੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸਾਧਨ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀਆਂ ਕਮਿਸ਼ਨ (NCSC) ਨੇ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਵੀ ਪਾਇਆ ਕਿ ਉਸ ਨਾਲ 'ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਤਕਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਪੀੜਤ' ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[11]

ਲੇਖਕ

[ਸੋਧੋ]

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਮਰਾਜਯ - ਦ ਪੀਪਲਜ਼ ਵੈਲਫੇਅਰ ਸਟੇਟ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਰਾਜੂ ਦੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਖੋਜ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਮਰਾਜਯ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਆਦਰਸ਼ ਰਾਜ ਜੋ ਨਿਆਂ, ਸਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਜੜ੍ਹਾਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਰਾਜੂ ਦੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਵਧੀਕ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਲਵਲੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਐਲਪੀਯੂ) ਵਿਖੇ ਲਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।[12]

ਪੁਰਸਕਾਰ

[ਸੋਧੋ]

ਰਾਜੂ ਨੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 10 ਮਿਲੀਅਨ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਖਰ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਆਪਣੇ ਯਤਨਾਂ ਲਈ 2013 ਦਾ ਯੂਨੈਸਕੋ ਕਿੰਗ ਸੇਜੋਂਗ ਸਾਖਰਤਾ ਪੁਰਸਕਾਰ[13] ਜਿੱਤਿਆ।[14]

ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ

[ਸੋਧੋ]

ਹਵਾਲੇ

[ਸੋਧੋ]
  1. ↑ Jamwal, Ranjeet S. (29 October 2022). "'BJP is the natural option'". The Statesman (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Retrieved 12 September 2025.
  2. ↑ "Former IAS Officer and Politician Jagmohan Singh Raju Demands Inquiry into Punjab IAS & IPS Officers' Alleged Misconduct". indianmasterminds.com. Retrieved 12 September 2025.
  3. ↑ "Day old in politics, ex-bureaucrat ready for Punjab poll challenge". The Indian Express (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). 29 January 2022.
  4. ↑ "Retd IAS officer asserts his Rangretta identity before election". The Tribune (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Retrieved 12 September 2025.
  5. ↑ Krishnan, Revathi (28 January 2022). "Senior Tamil Nadu IAS officer resigns from service to fight Sidhu in Amritsar on a BJP ticket". ThePrint. Retrieved 12 September 2025.
  6. ↑ "Babus in poll fray: 1 IPS, 3 former IAS officers try their electoral luck in Punjab assembly elections". The Times of India. 29 January 2022. Retrieved 12 September 2025.
  7. ↑ "Jagmohan Singh Raju IAS transferred as ACS- Land Reforms, TN | Indian Bureaucracy | IAS, IPS, IFS Transfers, Government Appointments & PSU News". 13 November 2018. Retrieved 12 September 2025.
  8. ↑ "IAS Officer Takes Voluntary Retirement. BJP Pits Him Against Navjot Sidhu". Retrieved 12 September 2025.
  9. ↑ "Jagmohan Raju quits as state BJP general secy". The Tribune (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Retrieved 12 September 2025.
  10. ↑ Dhingra, Sanya (26 April 2019). "Dalit IAS officer used to think caste bias was a myth. Now he's fighting it". ThePrint. Retrieved 14 September 2025.
  11. ↑ "PMO asked to action against CVC for caste bias". Retrieved 14 September 2025.
  12. ↑ Team, The Happenings (31 October 2017). "TN's Additional Chief Secretary Launched his Book at LPU". Happenings@LPU. Retrieved 12 September 2025.
  13. ↑ "Day old in politics, ex-bureaucrat ready for Punjab poll challenge". The Indian Express (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). 29 January 2022. Retrieved 12 September 2025.
  14. ↑ MASIH, ARCHANA. "Can This Babu Be Punjab's Giant Killer?". Rediff (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Retrieved 12 September 2025.
"https://pa.wikipedia.org/w/index.php?title=ਜਗਮੋਹਨ_ਸਿੰਘ_ਰਾਜੂ&oldid=832653" ਤੋਂ ਲਿਆ