ਜਦੁਨਾਥ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ
Jadunath Bhattacharya | |
|---|---|
 | |
| ਜਨਮ | 1840 |
| ਮੌਤ | ਅਪ੍ਰੈਲ 4, 1883 (ਉਮਰ 43) |
| ਪੇਸ਼ਾ | Vocalist, Musician |
| ਸਰਗਰਮੀ ਦੇ ਸਾਲ | 1860 –1883 |
| ਪਿਤਾ | Madhusudan Bhattacharya |
| ਸੰਗੀਤਕ ਕਰੀਅਰ | |
| ਵੰਨਗੀ(ਆਂ) | |
| ਸਾਜ਼ | Surbahar, sitar |
ਜਦੂਨਾਥ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ (ਜਦੂ ਭੱਟਾ) (1840-4 ਅਪ੍ਰੈਲ 1883) 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸੀ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਉਹ ਬਿਸ਼ਨੂਪੁਰ ਘਰਾਣੇ ਤੋਂ ਸੀ ।[1][2] ਦਰਅਸਲ, ਉਹ ਕਵੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, "ਰੱਬ ਦੇ ਹੱਥ ਦਾ ਮਾਲਕ" ਸੀ।[3] ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਿਸ਼ਣੂਪੁਰ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਸੁਆਦ ਦਾ ਰਸ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾਇਆ , ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਵਧੀ।
ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਅਤੇ ਬੰਕਿਮ ਉੱਤੇ ਜਦੂ ਭੱਟਾ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ
[ਸੋਧੋ]19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਾਨਪੁਰਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਧਰੁਪਦ ਦੇ ਮਹਾਨ ਕਲਾਕਾਰ ਜਾਦੂ ਭੱਟਾ ਨੇ ਬੰਕਿਮ ਚੰਦਰ ਚਟੋਪਾਧਿਆਏ ਅਤੇ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਵਰਗੇ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਸਿਯਤਾਂ ਨੂੰ ਸਬਕ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਵਜਾਇਆ ਸੀ।[4]
| ਰਬਿੰਦਰ ਸੰਗੀਤ | ਸਰੋਤ-ਜਾਦੂ ਭੱਟਾ ਦਾ ਮੂਲ ਗੀਤ | ਰਾਗ, ਲੈਅ [5] | |||
|---|---|---|---|---|---|
| ਬੰਗਾਲੀ ਲਿਪੀ | ਬੰਗਾਲੀ ਧੁਨੀ ਸੰਬੰਧੀ ਟ੍ਰਾਂਸਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ | ਬੰਗਾਲੀ ਲਿਪੀ | ਬੰਗਾਲੀ ਧੁਨੀ ਸੰਬੰਧੀ ਟ੍ਰਾਂਸਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ | ਬੰਗਾਲੀ ਲਿਪੀ | ਬੰਗਾਲੀ ਧੁਨੀ ਸੰਬੰਧੀ ਟ੍ਰਾਂਸਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ |
| 1. ਫਿਰ ਵੀ, ਫਿਰ ਵੀ, ਨਾ | 1. ਸ਼ੂਨਯਾ ਹਾਟੇ ਫਿਰੀ ਹੇ, ਨਾਥਾ | ਰੁਮੇਨ ਬਰਖੇ ਅਜੋ ਬਰਬਾ | ਰੁਮਾਜੂਮਾ ਬਾਰਖੇ ਅਜੋ ਬਦਰਬਾ | ਕਾਫੀ, ਸੁਰਫਕਲ | ਕਾਪੀ, ਸੁਰਫਾਮ ਕਟਾਲਾ |
| 2. ਅੱਜ ਵੀ ਅੱਜ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ | 2. ਅਜੀ ਬਹਿਚੇ ਬਸੰਤਾ ਪਬਨਾ | ਅੱਜੂ ਭੱਟ ਸੁੰਗੰਦ ਪਬਨ | ਅਜੀ ਬਹੂਤਾ ਸੁਗੰਧੀ ਪਬਨਾ | ਬਾਹਰ, ਇੱਕ | ਬਾਰਾ, ਤੇਰਾ |
| 3. ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ | 3. ਅੱਜੀ ਮਮ ਮਨ ਚਾਹੇ | ਫੁੱਲੀਬਨ ਖ਼ਾਨ ਮੋਰ ਆਈ ਸੰਤਰੀ | ਫੁਲਿਬਾਨਾ ਘਾਨਾ ਮੋਰਾ ਬਸੰਤਰੀ | ਬਾਹਰ, ਨਵਾਂ | ਬਾਹਰਾ, ਕੌਤਲਾ |
| 4 ਅੰਤਰਾਲ | 4. ਜੱਸਾ ਤਾਬਾ ਬਿਸਤਰਾ ਆਨੰਦ | ਪੱਤਰ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੋ | ਜ਼ਾਹ ਪ੍ਰਬਾਲ ਬੇਗਬਤੀ ਸੁਰਸ਼ਬਰੀ | ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਸ਼ਾਰੰਗ, ਤੇਵਡੋ | ਬਰੰਦਬਾਨੀ ਸਾਰਮ, ਤੇ 'ōrā |
ਬੰਕਿਮ ਚੰਦਰ ਵੀ ਜਾਦੂ ਭੱਟਾ ਦਾ ਸੰਗੀਤਕ ਸ਼ਗਿਰਦ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਨੈਹਾਟੀ ਦੇ ਭਾਟਪਾਰਾ ਵਿੱਚ ਬੰਕਿਮ ਚੰਦਰ ਦੇ ਘਰ ਅਕਸਰ ਜਾਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਹ "ਬੰਗਾਲ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੀਤ" ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤ੍ਰਿਤਾਲ ਉੱਤੇ ਕਾਫੀ ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਗੀਤ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ।[6]
ਵਿਰਾਸਤ
[ਸੋਧੋ]ਜਦੂਨਾਥ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ 177 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਤਾਨਪੁਰਾ ਹੁਣ ਕੋਲਕਾਤਾ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ।[7][8]
ਯਾਦਾਂ
[ਸੋਧੋ]ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ - "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਗੀਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਬੇਸ਼ੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਾਦੂ ਭੱਟਾ ਵਰਗੀ ਸੰਗੀਤਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।"[1]
ਕਿਤਾਬਾਂ
[ਸੋਧੋ]
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਬੰਗਾਲੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਗੀਤ "ਸੰਗੀਤਾ ਮੰਜਰੀ" ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਰਾਮਪ੍ਰਸੰਨਾ ਬੰਦੋਪਾਧਿਆਏ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਕਿਤਾਬ "ਬਿਸ਼ਨੂਪੁਰ" ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ
[ਸੋਧੋ]ਫ਼ਿਲਮ
[ਸੋਧੋ]- ਪੂਰਬੀ ਜ਼ੋਨਲ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕੇਂਦਰ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ 'ਓ ਐੱਨ ਐੱਨ ਏ ਆਰ ਸੀ ਐੱਚ ਵੀ ਈ ਡੀ ਓ ਸੀ ਯੂ ਐੱਨ ਟੀ ਏ ਆਰ ਵਾਈ ਐੱਫ ਆਈ ਐੱਲ ਐੱਫ ਈ ਐੱਸ ਟੀ ਆਈ ਵੀ ਐੱਲ "ਤੋਂ ਚੌਥੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਬਿਸ਼ਨੂਪੁਰ ਰਾਜ ਦੇ ਧਰੁਪਦ ਘਰਾਣੇ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਹੈ।
- ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਨਿਰੇਨ ਲਾਹਿਡ਼ੀ ਨੇ ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ, ਜਾਦੂ ਭੱਟਾ (1954) ਬਣਾਈ। ਇਸ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮ ਲਈ ਦੂਜਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
[ਸੋਧੋ]- ↑ "Jadu Bhatta's 177-year-old tanpura finds place in Indian Museum". The Times of India. 24 November 2012.
- ↑ . Kalakātā.
{{cite book}}: Missing or empty|title=(help) - ↑ "যদুভট্টের থেকে পালিয়ে বেড়াতেন রবীন্দ্রনাথ, স্বীকার করেছেন নিজের গানের সীমাবদ্ধতাও - Prohor". যদুভট্টের থেকে পালিয়ে বেড়াতেন রবীন্দ্রনাথ, স্বীকার করেছেন নিজের গানের সীমাবদ্ধতাও - Prohor (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ).
- ↑ "Jadu Bhatta's 177-year-old tanpura finds place in Indian Museum". The Times of India. 24 November 2012.
- ↑ "ভারতীয় শাস্ত্রীয় সংগীতের বিষ্ণুপুর ঘরানা". Sahapedia (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ).
- ↑ "স্বর্গীয় যদুনাথ ভট্টাচার্য্য (যদুভট্ট)". 5 June 2021. Archived from the original on 5 June 2021.
- ↑ "Jadu Bhatta's 177-year-old tanpura finds place in Indian Museum". The Times of India. 24 November 2012.
- ↑ "আনন্দবাজার পত্রিকা - কলকাতার কড়চা". archives.anandabazar.com. Archived from the original on 2024-12-14. Retrieved 2025-03-08.