ਜ਼ੋਹਰਾ ਅੰਸਾਰੀ

Zohra Ansari
बेगम ज़ोहरा अंसारी
ਜਨਮ	1915 Delhi, India
ਮੌਤ	28 July 1988 England
ਪੇਸ਼ਾ	activist, freedom fighter.
ਸਾਥੀ	Shaukatullah Shah Ansari
ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ	Mukhtar Ahmed Ansari (uncle)

ਜ਼ੋਹਰਾ ਅੰਸਾਰੀ (ਉਰਦੂਃ يوهرة انصاری, ਹਿੰਦੀਃ ਬੇਗਮ جوਹਰਾ ਅੰਸਰੀ, 1915-1988) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਾਰਕੁਨ, ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਏ ਸੀ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਵਸਥਾਡ ਬੀ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ।

ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ

ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਯੂਸਫ਼ਪੁਰ, ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ ਤੋਂ, ਮੁਹੰਮਦ ਅਸਗਰ ਅੰਸਾਰੀ ਅਤੇ ਆਇਸ਼ਾ ਬੀਬੀ ਦੇ ਘਰ, ਪਰ, ਉਸ ਦੇ ਦੂਰ ਦੇ ਚਾਚੇ ਅਤੇ ਚਾਚੀ, ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ ਡਾ. ਮੁਖਤਾਰ ਅਹਿਮਦ ਅੰਸਾਰੀ, ਅਤੇ ਬੇਗਮ ਸ਼ਮਸੁੰਨੀਸਾ ਅੰਸਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਜੀਵਨ.

ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਨੇਤਾਵਾਂ, ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ 'ਦਾਰ-ਉਸ-ਸਲਾਮ' ਵਿੱਚ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਇੱਕ ਸ਼ਾਹੀ ਮਹਿਲ ਵਰਗੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਵਰਧਾ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੁਹਾਰਤ ਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੇ ਪੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ 'ਵਾਸਤਾਦ ਬੀ' ਅਤੇ 'ਬੇਟੀ' ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸੂਝ ਦੀ ਕਦਰ ਕੀਤੀ।

ਉਸ ਦੇ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪੱਤਰ ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 22 ਦਸੰਬਰ 1932 ਨੂੰ ਲਿਖੇ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ, ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਜ਼ੋਹਰਾ ਦੇ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਪੱਤਰਾਂ ਦੀ ਉਮੀਦ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਜ਼ੋਹਰਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਵਾਂਗ ਜੇਲ੍ਹ ਜਾ ਕੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਬਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦੇਣ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ।

ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ

ਉਸ ਨੇ ਡਾ. ਸ਼ੌਕਤਉੱਲਾ ਸ਼ਾਹ ਅੰਸਾਰੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ 1936 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ 1938 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ।

ਮੌਤ

28 ਜੁਲਾਈ 1988 ਨੂੰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।