ਜੂਲੀਅਸ ਸੀਜ਼ਰ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਇਸ ਉੱਤੇ ਜਾਓ: ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ, ਖੋਜ
ਗਾਇਸ ਜੂਲੀਅਸ ਸੀਜ਼ਰ
ਰੋਮਨ ਗਣਰਾਜ ਦਾ ਡਿਕਟੇਟਰ
ਨਿੱਜੀ ਵੇਰਵਾ
ਜਨਮ ਜੁਲਾਈ 100 ਈ ਪੂ
ਰੋਮ
ਮੌਤ 15 ਮਾਰਚ 44 ਈ ਪੂ (55)
Curia of Pompey, Rome
ਧਰਮ Roman paganism

ਗਾਇਸ ਜੂਲੀਅਸ ਸੀਜ਼ਰ [1] (ਉੱਚਾਰਨ:ˈɡaː.i.ʊs ˈjuː.lɪ.ʊs ˈkaj.sar),[2] ਜੁਲਾਈ 100 ਈ ਪੂ[3] – 15 ਮਾਰਚ 44 ਈ ਪੂ)[4] ਇਤਹਾਸ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰੋਮਨ ਜਰਨੈਲ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀਵਾਨ ਅਤੇ ਰੋਮਨ ਵਾਰਤਕ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਰੋਮਨ ਗਣਰਾਜ ਦੀ ਮੌਤ ਅਤੇ ਰੋਮਨ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਜਨਮ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। 60 ਈ ਪੂ ਵਿੱਚ, ਸੀਜ਼ਰ, ਕਰਾਸਸ ਅਤੇ ਪੌਮਪੇ ਨੇ ਪਹਿਲਾ ਤਿੱਕੜੀ ਗਠਜੋੜ ਬਣਾਇਆ ਜਿਸਦਾ ਅਨੇਕ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਰੋਮਨ ਰਾਜਨੀਤੀ ਤੇ ਗਲਬਾ ਰਿਹਾ। ਲੋਕਮੁਖੀ ਦਾਅਪੇਚਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸੱਤਾ ਹਥਿਆਉਣ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਦਾ ਰੋਮਨ ਸੈਨੇਟ ਵਿਚਲੇ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਇਲੀਟ ਨੇ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਿਸਰੋ ਦਾ ਸ਼ਰੇਆਮ ਸਮਰਥਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਛੋਟਾ ਕੈਟੋ ਵੀ ਸੀ।ਗਾਲ ਵਿੱਚ ਸੀਜਰ ਦੇ ਅਭਿਆਨਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਹੋਇਆ ਕਿ ਸੰਪੂਰਨ ਫ਼ਰਾਂਸ ਅਤੇ ਰਾਇਨ (Rhine) ਨਦੀ ਤੱਕ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਪ੍ਰਦੇਸ, ਜੋ ਮੂਲ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਸਰੋਤ ਵਜੋਂ ਇਟਲੀ ਤੋਂ ਘੱਟ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਕਬਜੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ।

ਜਰਮਨੀ ਅਤੇ ਬੇਲਜਿਅਮ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਬੀਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਉਸਨੇ ਕਈ ਫਤਹਿ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਾਲ ਦੇ ਰਖਿਅਕ ਦਾ ਕਾਰਜਭਾਰ ਕਬੂਲ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੀ ਸੀਮਾ ਦੇ ਪਾਰ ਦੇ ਦੁਰੇਡੇ ਸਥਾਨ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਕਮਾਨ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ। 55 ਈ . ਪੂ . ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਭਲੀ-ਭਾਂਤ ਲਈ ਅਭਿਆਨ ਕੀਤਾ। ਦੂੱਜੇ ਸਾਲ ਉਸਨੇ ਇਹ ਅਭਿਆਨ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਸੰਚਾਲਿਤ ਕੀਤਾ ਜਿਸਦੇ ਫਲਸਰੂਪ ਉਹ ਟੇੰਸ ਨਦੀ ਦੇ ਵਹਾਅ ਦੇ ਵੱਲ ਦੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ੋਂ ਤੱਕ ਵਿੱਚ ਵੜ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਕਬੀਲੋਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰਾਂ ਨੇ ਰਸਮੀ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਉਸ ਦੀ ਅਧੀਨਤਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਭਲੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸੱਮਝ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਰੋਮਨ ਗਾਲ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਬਰੀਟੇਨ ਉੱਤੇ ਸਥਾਈ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਤਦ ਵੀ ਗਾਲ ਵਿੱਚ ਔਖਾ ਹਾਲਤ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਕਰਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਰਿਹਾ। ਗਾਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੇਤੂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬਗ਼ਾਵਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਪਰ 50 ਈ . ਪੂ . ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੀਜਰ ਗਾਲ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਥਾਪਤ ਕਰ ਸਕਿਆ।

ਆਪ ਸੀਜਰ ਲਈ ਗਾਲ ਦੇ ਅਭਿਆਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬੀਤਿਆ ਹੋਇਆ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋਹਰਾ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਹੋਇਆ - ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਵੀ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਰੋਮ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਹਾਲਤ ਵਿਸ਼ਮਤਰ ਹੋ ਗਈ ਹੋ। ਰੋਮਨ ਉਪਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵੱਡੇ ਕਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਸੀ ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਾਮਮਾਤਰ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਸੱਤੇ ਦੇ ਅਸਲੀ ਕਾਬੂ ਵਲੋਂ ਪਰੇ ਸਨ। ਪਾਂਪੇ ਨੂੰ ਸਪੇਨ ਦੇ ਦੋ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਕਰੇਸਸ ਨੂੰ ਪੂਰਵੀ ਸੀਮਾਂਤ ਪ੍ਰਾਂਤ ਸੀਰਿਆ ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਗਾਲ ਸੀਜਰ ਦੇ ਹੀ ਕਮਾਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਪਾਂਪੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਂਤ ਸਪੇਨ ਦੀ ਕਮਾਨ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪ ਰੋਮ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਰਿਹਾ ਤਾਂਕਿ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀਕਸ਼ ਹਲਾਤਾਂ ਉੱਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੇ। ਕਰੈਸਸ ਪਾਰਥਿਆ ਦੇ ਰਾਜ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਸਮਾਂ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਪਾਂਪੇ ਅਤੇ ਸੀਜਰ ਵਿੱਚ ਏਕੱਛਤਰ ਸੱਤਾ ਹਥਿਆਨੇ ਲਈ ਤਨਾਵ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮਕਸ਼ ਦੇ ਕਾਰਨ ਲੜਾਈ ਦੀ ਹਾਲਤ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ। ਪਾਂਪੇ ਸੀਜਰ ਵਲੋਂ ਖਿੰਚਨੇ ਲਗਾ ਅਤੇ ਸੇਨੇਟੋਰਿਅਲ ਅਲਪਤੰਤਰ ਦਲ ਵਲੋਂ ਸਮੱਝੌਤਾ ਕਰਣ ਦੀ ਸੋਚਣ ਲਗਾ। ਸੇਨੇਟ ਨੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸੀਜਰ ਦੂਸਰਾ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚੁੱਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਣ ਵਲੋਂ ਪੂਰਵ, ਜਿਸਦਾ ਉਹਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਗਾਲ ਦੀ ਕਮਾਨ ਵਲੋਂ ਤਿਆਗਪਤਰ ਦੇ। ਪਰ ਪਾਂਪੇ, ਜਿਨੂੰ 52 ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਅਵਿਧਾਨਿਕ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਤੀਸਰੀ ਕੌਂਸਲ ਦਾ ਪਦ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਸਪੇਨ ਦੇ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਅਤੇ ਸੇਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰੱਖੇ ਰਿਹਾ। ਫਲਤ: ਸੀਜਰ ਨੇ ਉਦਾਸ ਹੋਕੇ ਗ੍ਰਹਿ ਯੁੱਧ ਛੇੜ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਇਹ ਕਦਮ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ, ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਰੋਮਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਅਜਾਦੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਉਠਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦਾ ਅਗਵਾਈ ਪਾਂਪੇ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਪਾਂਪੇ ਅਤੇ ਰੋਮਨ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕੋਲ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹੇ - ਜਿਹੇ ਹੀ ਖ਼ੁਰਾਂਟ ਫੌਜੀ ਸਨ ਇਸਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂਨੇ ਰੋਮ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸੀਜਰ ਨੇ ਰਾਜਧਾਨੀ ਉੱਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਜਮਾਂ ਲਿਆ। ਸੀਜਰ ਨੇ ਸ਼ਾਸਨ ਸੱਤਾ ਸਾਰਾ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਈ ਪਰ ਪਾਂਪੇ ਵਲੋਂ ਉਸਨੂੰ ਹੁਣ ਵੀ ਖ਼ਤਰਾ ਸੀ। ਸੀਜਰ ਨੇ ਪਰਬਤਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ ਥੇਸਾਲੀ (Thessaly) ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 48 ਈ . ਪੂ . ਦੀ ਗਰੀਸ਼ਮ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਫਾਰਸੇਲੀਸ (Pharsalees) ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਪਾਂਪੇ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਾਸਤ ਕੀਤਾ। ਪਾਂਪੇ ਮਿਸਰ ਭਾਗ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਸੀਜਰ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਸੀ ਫੌਜ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਉਸੀ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸਮੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਉਲਝ ਗਿਆ। ਮਿਸਰ ਦੇ ਸਮਰਾਟ ਟੌਲੇਮੀ ਦਸਵਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੀ ਸੰਤਾਨੋਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਲਈ ਲੜਾਈ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸੀਜਰ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸਭਤੋਂ ਜਿਏਸ਼ਠ ਔਲਾਦ ਕਲਿਓਪੈਟਰਾ (Cleopatra) ਦਾ ਉਸ ਦੇ ਭਰੇ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਪੱਖ ਲੈਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਮਿਸਰ ਦੀ ਫੌਜ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 48 - 47 ਈ . ਪੂ . ਦੇ ਸ਼ੀਤਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸਿਕੰਦਰਿਆ ਦੇ ਰਾਜਪ੍ਰਾਸਾਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ (ਸੀਜਰ ਨੂੰ) ਘੇਰ ਲਿਆ। ਏਸ਼ਿਆ ਅਤੇ ਸੀਰਿਆ ਵਿੱਚ ਭਰਦੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਵਲੋਂ ਸੀਜਰ ਇੱਥੋਂ ਨਿਕਲ ਭੱਜਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਲਿਓਪੈਟਰਾ ਨੂੰ ਰਾਜਾਸੀਨ ਕੀਤਾ (ਕਲਿਓਪੈਟਰਾ ਨੇ ਉਸਤੋਂ ਇੱਕ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਵੀ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮਾਂ ਬਾਅਦ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਸੀਜਰ ਨੇ ਤਤਪਸ਼ਚਾਤ ਟਿਊਨੀਸ਼ਿਆ ਵਿੱਚ ਪਾਂਪੇ ਦੀਆਂ ਸੇਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹਾਰ ਕੀਤਾ। 45 ਈ . ਪੂ . ਦੇ ਸ਼ਰਦਕਾਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰੋਮ ਪਰਤ ਆਇਆ ਤਾਂਕਿ ਆਪਣੀ ਜਿੱਤਾਂ ਉੱਤੇ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਮਨਾਏ ਅਤੇ ਗਣਤੰਤਰ ਦੇ ਭਾਵੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਲਈ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰੋ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਸੇਨੇਟ ਦੀ ਬੈਠਕ ਰੋਮ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ ਹੋਵੇਗੀ ਤਦ ਵੀ ਰਾਜ ਸੱਤਾ ਦਾ ਅਸਲੀ ਕੇਂਦਰ ਸੀਜਰ ਦੇ ਮੁੱਖਾਵਾਸ ਉੱਤੇ ਹੀ ਸੀ। ਕਈ ਵਾਰ ਉਸਨੂੰ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹ ਦੀ ਉਪਾਧਿ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਅਸਥਾਈ ਸੱਤਾ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਔਖਾ ਪਰਿਸਥਿਤੀ ਦਾ ਸਾਮਣਾ ਕਰਣ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਉਸਨੇ ਇਸ ਉਪਾਧਿ ਨੂੰ ਆਜੀਵਨ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲੈਣ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲੱਬ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਰਾਜ ਦੇ ਕੁਲ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਸਰਵਾਧਿਕਾਰ ਰੱਖੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਕਹਲਾਏ।

ਤਾਨਾਸ਼ਾਹ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਣਾ ਹੀ ਸੀਜਰ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ। ਏਕੱਛਤਰ ਰਾਜ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਦਾ ਮਤਲੱਬ ਗਣਤੰਤਰ ਦਾ ਅੰਤ ਸੀ ਅਤੇ ਗਣਤੰਤਰ ਦੇ ਅੰਤ ਹੋਣ ਦਾ ਮਤਲੱਬ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਸੰਭਰਾਂਤ ਸਮੁਦਾਏ ਦੇ ਆਧਿਪਤਿਅ ਦਾ ਅੰਤ। ਇਸਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਚਾਲ ਰਚਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸ਼ਡਿਅੰਤਰਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਨੇਤਾ ਮਾਰਕਸ ਬੂਟਸ ਬਣਾ ਜੋ ਆਪਣੀ ਨਿ: ਸਵਾਰਥ ਦੇਸਭਗਤੀ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਅਧਿਕਾਂਸ਼ਤ: ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਈਰਖਾ ਅਤੇ ਦਵੇਸ਼ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸਨ। 15 ਮਾਰਚ, 44 ਈ . ਪੂ . ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਸੀਨੇਟ ਦੀ ਬੈਠਕ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ ਤੱਦ ਇਹ ਲੋਕ ਸੀਜਰ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪਏ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਇਹ ਦਿਨ ਉਸ ਦੇ ਲਈ ਬੁਰਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਸ ਦੀ ਚਿਤਾਵਨੀ ਉਸਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. Fully, Caius Iulius Caii filius Caii nepos Caesar Imperator ("Gaius Julius Caesar, son of Gaius, grandson of Gaius, Imperator"). Official name after deification in 42 BC: Divus Iulius ("The Divine Julius").
  2. Covington, Michael A. (31 March 2010). "Latin Pronunciation Demystified". University of Georgia. http://www.ai.uga.edu/mc/latinpro.pdf. Retrieved on 6 January 2012. 
  3. There is some dispute over the date of Caesar's birth. The day is sometimes stated to be 12 July when his feast-day was celebrated after deification, but this was because his true birthday clashed with the Ludi Apollinares. Some scholars, based on the dates he held certain magistracies, have made a case for 101 or 102 BC as the year of his birth, but scholarly consensus favors 100 BC. Goldsworthy, 30
  4. After Caesar's death the leap years were not inserted according to his intent and there is uncertainty about when leap years were observed between 45 BC and AD 4 inclusive; the dates in this article between 45 BC and AD 4 inclusive are those observed in Rome and there is an uncertainty of about a day as to where those dates would be on the proleptic Julian calendar. See Blackburn, B and Holford-Strevens, L. (1999 corrected 2003). The Oxford Companion to the Year. Oxford University Press. p. 671. ISBN 978-0-19-214231-3