ਜੋਸਿਫ ਡੇਟਜ਼ਨ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਜੋਸਿਫ ਡੇਟਜ਼ਨ
Stamps of Germany (DDR) 1978, MiNr 2337.jpg
ਜਨਮ9 ਦਸੰਬਰ 1828
ਜਰਮਨੀ
ਮੌਤ15 ਅਪਰੈਲ 1888
ਸ਼ਿਕਾਗੋ, ਯੂਨਾਇਟਡ ਸਟੇਟਸ
ਕਾਲ19th century philosophy
ਇਲਾਕਾWestern Philosophy
ਸਕੂਲਸੋਸਲਿਜ਼ਮ, ਮਾਰਕਸਵਾਦ
ਮੁੱਖ ਰੁਚੀਆਂ
ਗਿਆਨ ਸਿਧਾਂਤ, ਤਰਕ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਵਿਰੋਧਵਿਕਾਸ
ਮੁੱਖ ਵਿਚਾਰ
ਵਿਰੋਧਵਿਕਾਸੀ ਭੌਤਿਕਵਾਦ‎

ਜੋਸਿਫ ਡੇਟਜ਼ਨ (9 ਦਸੰਬਰ 1828 - 15 ਅਪਰੈਲ 1888) ਜਰਮਨ ਸੋਸਲਿਸਟ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ, ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਪਰੂਸੀਆ ਦੇ ਰ੍ਹਾਈਨ ਸੂਬੇ ਦੇ ਇੱਕ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਜੋਹਾਨ ਗੋਟਫਰੀਦ ਐਨੋ ਡੇਟਜ਼ਨ (1794–1887) ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਅੰਨਾ ਮਾਰਗਰੇਥ ਲੁਕੇਆਰਥ (1808–1881) ਦੇ ਪੰਜ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੇਠਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰੀ ਪੇਸ਼ਾ, ਚਮੜੇ ਦੀ ਰੰਗਾਈ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਪੂਰਨ ਭਾਂਤ ਸਵੈ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਸਦਕਾ, ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ ਅਤੇ ਫਰੈਡਰਿਕ ਏਂਗਲਜ਼ ਤੋਂ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਵਜੋਂ ਵਿਰੋਧਵਿਕਾਸੀ ਭੌਤਿਕਵਾਦ‎ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।[1] ਉਹਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਨੇ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਲੈਨਿਨ ਅਤੇ 1917 ਦੇ ਰੂਸੀ ਇਨਕਲਾਬ ਨੂੰ ਖੂਬ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਹਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਅੱਜ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪਹਿਲੇ ਸਿਧਾਤਾਂ ਉੱਤੇ ਲੁਡਵਿਗ ਫ਼ਿਊਰਬਾਖ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ।

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]