ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ
ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਔਸ਼ਧੀ ਪੌਦੇ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪੂਰਵ-ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਖੋਜੇ ਗਏ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਚਿਕਿਤਸਾ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਦਵਾਈਆਂ ਵਜੋਂ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਪੌਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਸੈਂਕੜੇ ਰਸਾਇਣਕ ਮਿਸ਼ਰਣਾਂ ਦਾ ਸੰਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜਿਆਂ, ਉੱਲੀ, ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਪਰਜੀਵੀ ਅਤੇ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਥਣਧਾਰੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਕਾਰਜ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।[1][2]
ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਰਿਕਾਰਡ ਸੁਮੇਰੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਤੋਂ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ 3000 ਸਾਲ ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਗੋਲੀਨੁਮਾ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖਾਂ ਉੱਤੇ ਅਫੀਮ ਸਮੇਤ ਸੈਂਕੜੇ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਜਾਂ ਔਸ਼ਧੀ ਪੌਦੇ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਸਰ ਦੀ ਈਬਰਸ ਪਪਾਇਰਸ ਨਾਮਕ ਪਾਂਡੂਲਿਪੀ ਜੋਕਿ ਲਗਭਗ 1550 ਸਾਲ ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ, ਵਿੱਚ 850 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੌਦਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣਾਈਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਯੂਨਾਨੀ ਡਾਕਟਰ ਡਾਇਓਸਕੋਰਾਈਡਜ਼, ਜੋ ਰੋਮਨ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਨੇ ਡੀ ਮੈਟੀਰੀਆ ਮੈਡੀਕਾ ਨਾਮਕ ਲਿਖਿਤ ਵਿੱਚ 600 ਤੋਂ ਵੱਧ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਨਾਲ 1000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਵਾਈਆਂ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਦਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀਕਰਨ ਕੀਤਾ, ਜੋਕਿ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਔਸ਼ਧੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਆਧਾਰ ਬਣਿਆ।ਡਰੱਗ ਖੋਜ ਕਈ ਵਾਰ ਫਾਰਮਾਕੋਲੋਜੀਕਲ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਲਈ ਨਸਲੀ-ਬਨਸਪਤੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਪਹੁੰਚ ਨੇ ਸੈਂਕੜੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਮਿਸ਼ਰਣ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਦਵਾਈਆਂ ਐਸਪਰੀਨ, ਡਿਗੌਕਸਿਨ, ਕੁਇਨਾਈਨ ਅਤੇ ਅਫੀਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪੌਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਵਿਭਿੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਚਾਰ ਬਾਇਓਕੈਮੀਕਲ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨਃ ਅਲਕੋਲਾਈਡਜ਼, ਗਲਾਈਕੋਸਾਈਡਜ਼, ਪੌਲੀਫੇਨੋਲਜ਼ ਅਤੇ ਟੇਰਪੀਨਜ਼। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਵਜੋਂ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜਾਂ ਰਵਾਇਤੀ ਦਵਾਈ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਗੈਰ-ਉਦਯੋਗਿਕ ਸਮਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ-ਦਵਾਈ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਆਧੁਨਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲੋਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਉਪਲਬਧ ਅਤੇ ਸਸਤੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਔਸ਼ਧੀ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦਾ ਸਾਲਾਨਾ ਵਿਸ਼ਵ ਨਿਰਯਾਤ ਮੁੱਲ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ 60 ਬਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ 6% ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। [ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ]ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਦਵਾਈਆਂ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਨਿਯਮ ਹਨ, ਪਰ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਉਚਿੱਤ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਨੈਟਵਰਕ ਦਾ ਤਾਲਮੇਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਦੇ ਮਾੜੇ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਣ ਅਤੇ ਪਲੇਸਬੋ ਅਤੇ ਸੂਡੋਸਾਇੰਸ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡਾਕਟਰੀ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ ਨਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਕਾਰਨ, ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।[3] ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਨੂੰ ਆਮ ਖਤਰਿਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਵਾਸ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਹੇਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਇਕੱਤਰੀਕਰਨ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।[3]
__LEAD_SECTION__
[ਸੋਧੋ]ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਔਸ਼ਧੀ ਪੌਦੇ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪੂਰਵ-ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਖੋਜੇ ਗਏ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਚਿਕਿਤਸਾ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਦਵਾਈਆਂ ਵਜੋਂ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਪੌਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਸੈਂਕੜੇ ਰਸਾਇਣਕ ਮਿਸ਼ਰਣਾਂ ਦਾ ਸੰਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜਿਆਂ, ਉੱਲੀ, ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਪਰਜੀਵੀ ਅਤੇ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਥਣਧਾਰੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਕਾਰਜ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।[4][2]
ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਰਿਕਾਰਡ ਸੁਮੇਰੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਤੋਂ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ 3000 ਸਾਲ ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਗੋਲੀਨੁਮਾ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖਾਂ ਉੱਤੇ ਅਫੀਮ ਸਮੇਤ ਸੈਂਕੜੇ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਜਾਂ ਔਸ਼ਧੀ ਪੌਦੇ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਸਰ ਦੀ ਈਬਰਸ ਪਪਾਇਰਸ ਨਾਮਕ ਪਾਂਡੂਲਿਪੀ ਜੋਕਿ ਲਗਭਗ 1550 ਸਾਲ ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ, ਵਿੱਚ 850 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੌਦਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣਾਈਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਯੂਨਾਨੀ ਡਾਕਟਰ ਡਾਇਓਸਕੋਰਾਈਡਜ਼, ਜੋ ਰੋਮਨ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਨੇ ਡੀ ਮੈਟੀਰੀਆ ਮੈਡੀਕਾ ਨਾਮਕ ਲਿਖਿਤ ਵਿੱਚ 600 ਤੋਂ ਵੱਧ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਨਾਲ 1000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਵਾਈਆਂ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਦਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀਕਰਨ ਕੀਤਾ, ਜੋਕਿ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਔਸ਼ਧੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਆਧਾਰ ਬਣਿਆ।
ਪੌਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਚਾਰ ਬਾਇਓਕੈਮੀਕਲ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨਃ ਅਲਕੋਲਾਈਡਜ਼, ਗਲਾਈਕੋਸਾਈਡਜ਼, ਪੌਲੀਫੇਨੋਲਜ਼ ਅਤੇ ਟੇਰਪੀਨਜ਼। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਵਜੋਂ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਗੈਰ-ਉਦਯੋਗਿਕ ਸਮਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ-ਦਵਾਈ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਆਧੁਨਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲੋਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਉਪਲਬਧ ਅਤੇ ਸਸਤੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਔਸ਼ਧੀ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦਾ ਸਾਲਾਨਾ ਵਿਸ਼ਵ ਨਿਰਯਾਤ ਮੁੱਲ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ 60 ਬਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ 6% ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। [ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ]ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਦਵਾਈਆਂ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਨਿਯਮ ਹਨ, ਪਰ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਉਚਿੱਤ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਨੈਟਵਰਕ ਦਾ ਤਾਲਮੇਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਦੇ ਮਾੜੇ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਣ ਅਤੇ ਪਲੇਸਬੋ ਅਤੇ ਸੂਡੋਸਾਇੰਸ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡਾਕਟਰੀ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ ਨਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਕਾਰਨ, ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।[3] ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਨੂੰ ਆਮ ਖਤਰਿਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਵਾਸ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਹੇਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਇਕੱਤਰੀਕਰਨ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।[3]
__LEAD_SECTION__
[ਸੋਧੋ]ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਔਸ਼ਧੀ ਪੌਦੇ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪੂਰਵ-ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਖੋਜੇ ਗਏ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਚਿਕਿਤਸਾ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਦਵਾਈਆਂ ਵਜੋਂ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਪੌਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਸੈਂਕੜੇ ਰਸਾਇਣਕ ਮਿਸ਼ਰਣਾਂ ਦਾ ਸੰਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜਿਆਂ, ਉੱਲੀ, ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਪਰਜੀਵੀ ਅਤੇ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਥਣਧਾਰੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਕਾਰਜ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।[5][2]
ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਰਿਕਾਰਡ ਸੁਮੇਰੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਤੋਂ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ 3000 ਸਾਲ ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਗੋਲੀਨੁਮਾ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖਾਂ ਉੱਤੇ ਅਫੀਮ ਸਮੇਤ ਸੈਂਕੜੇ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਜਾਂ ਔਸ਼ਧੀ ਪੌਦੇ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਸਰ ਦੀ ਈਬਰਸ ਪਪਾਇਰਸ ਨਾਮਕ ਪਾਂਡੂਲਿਪੀ ਜੋਕਿ ਲਗਭਗ 1550 ਸਾਲ ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ, ਵਿੱਚ 850 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੌਦਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣਾਈਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਯੂਨਾਨੀ ਡਾਕਟਰ ਡਾਇਓਸਕੋਰਾਈਡਜ਼, ਜੋ ਰੋਮਨ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਨੇ ਡੀ ਮੈਟੀਰੀਆ ਮੈਡੀਕਾ ਨਾਮਕ ਲਿਖਿਤ ਵਿੱਚ 600 ਤੋਂ ਵੱਧ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਨਾਲ 1000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਵਾਈਆਂ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਦਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀਕਰਨ ਕੀਤਾ, ਜੋਕਿ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਔਸ਼ਧੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਆਧਾਰ ਬਣਿਆ।ਡਰੱਗ ਖੋਜ ਕਈ ਵਾਰ ਫਾਰਮਾਕੋਲੋਜੀਕਲ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਲਈ ਨਸਲੀ-ਬਨਸਪਤੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਪਹੁੰਚ ਨੇ ਸੈਂਕਡ਼ੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਮਿਸ਼ਰਣ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਦਵਾਈਆਂ ਐਸਪਰੀਨ, ਡਿਗੌਕਸਿਨ, ਕੁਇਨਾਈਨ ਅਤੇ ਅਫੀਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ।ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਵਜੋਂ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ
ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਗੈਰ-ਉਦਯੋਗਿਕ ਸਮਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ-ਦਵਾਈ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਆਧੁਨਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲੋਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਉਪਲਬਧ ਅਤੇ ਸਸਤੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਔਸ਼ਧੀ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦਾ ਸਾਲਾਨਾ ਵਿਸ਼ਵ ਨਿਰਯਾਤ ਮੁੱਲ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ 60 ਬਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ 6% ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। [ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ]ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਦਵਾਈਆਂ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਨਿਯਮ ਹਨ, ਪਰ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਉਚਿੱਤ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਨੈਟਵਰਕ ਦਾ ਤਾਲਮੇਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਦੇ ਮਾੜੇ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਣ ਅਤੇ ਪਲੇਸਬੋ ਅਤੇ ਸੂਡੋਸਾਇੰਸ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡਾਕਟਰੀ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ ਨਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਕਾਰਨ, ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।[3] ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਨੂੰ ਆਮ ਖਤਰਿਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਵਾਸ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਹੇਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਇਕੱਤਰੀਕਰਨ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।[3]
- ↑ Guido François, Tania Steenackers, Laurent Aké Assi, Wolfgang Steglich, Kai Lamottke, Jörg Holenz, Gerhard Bringmann (1999), "Vismione H and structurally related anthranoid compounds of natural and synthetic origin as promising drugs against the human malaria parasite Plasmodium falciparum: structure-activity relationships", Parasitology Research, vol. 85, no. 7, pp. 582–588 https://doi.org/10.1007/s004360050598
{{citation}}: CS1 maint: multiple names: authors list (link) - ↑ 2.0 2.1 2.2 "Plants protect themselves from herbivores by optimizing the distribution of chemical defenses". Proc Natl Acad Sci USA. 119 (4). January 2022. Bibcode:2022PNAS..11920277G. doi:10.1073/pnas.2120277119. PMC 8794845. PMID 35084361.
{{cite journal}}: Unknown parameter|deadurl=ignored (|url-status=suggested) (help) - ↑ 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 Ahn, K. (2017). "The worldwide trend of using botanical drugs and strategies for developing global drugs". BMB Reports. 50 (3): 111–116. doi:10.5483/BMBRep.2017.50.3.221. PMC 5422022. PMID 27998396.
- ↑ Guido François, Tania Steenackers, Laurent Aké Assi, Wolfgang Steglich, Kai Lamottke, Jörg Holenz, Gerhard Bringmann (1999), "Vismione H and structurally related anthranoid compounds of natural and synthetic origin as promising drugs against the human malaria parasite Plasmodium falciparum: structure-activity relationships", Parasitology Research, vol. 85, no. 7, pp. 582–588 https://doi.org/10.1007/s004360050598
{{citation}}: CS1 maint: multiple names: authors list (link) - ↑ Guido François, Tania Steenackers, Laurent Aké Assi, Wolfgang Steglich, Kai Lamottke, Jörg Holenz, Gerhard Bringmann (1999), "Vismione H and structurally related anthranoid compounds of natural and synthetic origin as promising drugs against the human malaria parasite Plasmodium falciparum: structure-activity relationships", Parasitology Research, vol. 85, no. 7, pp. 582–588 https://doi.org/10.1007/s004360050598
{{citation}}: CS1 maint: multiple names: authors list (link)