ਸਮੱਗਰੀ 'ਤੇ ਜਾਓ

ਡੋਨੀ-ਪੋਲੋ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਡੋਨੀ-ਪੋਲੋ
ਡੋਨੀ-ਪੋਲੋ ਧਰਮ ਦਾ ਝੰਡਾ
ਈਟਾਨਗਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਘਰ 'ਤੇ ਡੋਨੀ-ਪੋਲੋ ਦਾ ਝੰਡਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦੇ ਵਾਸੀ ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕੁੱਲ ਪੈਰੋਕਾਰ
360,000–370,000 (2011)
ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ
ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼362,553
ਅਸਾਮ700–800

ਡੋਨੀ ਪੋਲੋ [6] ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਅਸਾਮ ਦੇ ਤਾਨੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੀਨ-ਤਿੱਬਤੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਇੱਕ ਸਥਾਨਿਕ ਧਰਮ ਹੈ।[7] ਜਿਸਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਜੀਵਵਾਦ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ। "ਡੋਨੀ-ਪੋਲੋ" ਨਾਮ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਸੂਰਜ-ਚੰਦਰਮਾ", ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਡੋਨੀ ਅਰਥਾਤ ਸੂਰਜ ਔਰਤ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ ਜਦਕਿ ਪੋਲੋ ਭਾਵ ਚੰਦਰਮਾ ਪੁਰਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਦੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲਣ ਅਤੇ ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਮਾਆ ਜਾਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਇਸ ਧਰਮ ਦੀ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤੀ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਗਤਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਡੋਨੀ-ਪੋਲੋ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।[8]

ਧਰਮ ਨੇ ਇੱਕ ਸਮਾਗਮ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ; ਤਾਨੀ ਵਿੱਚ ਗਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਭਜਨਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਜੋ ਕਿ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਰਸਮੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ; ਇੱਕ ਰਸਮੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ-ਧਰਮੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ; ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਅਤੇ ਮੰਦਰਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ।[8] ਇਸ ਧਰਮ ਦੀ ਪੁਨਰ-ਸੁਰਜੀਤੀ ਦਾ ਮੋਢੀ ਤਾਲੋਮ ਰੁਕਬੋ ਸੀ।[9] ਡੋਨੀ-ਪੋਲੋ ਕਾਰਬੀ ਦੇ ਹੇਮਫੂ-ਮੁਕਰਾਂਗ ਧਰਮ ਅਤੇ ਹੁਰੂਸੋ ਦੇ ਨੀਜ਼ੀ-ਨੋ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ।[10]

ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿਗਿਆਨ

[ਸੋਧੋ]

ਸੇਡੀ ਅਤੇ ਕੀਅਮ

[ਸੋਧੋ]

ਡੋਨੀ-ਪੋਲੋ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਝਰਨਾ ਦੇਵਤਾ ਜੋ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ (ਰੱਬ ਜਾਂ ਰੱਬ ਦਾ ਸਿਰ) ਨੂੰ ਮਿਨਯੋਂਗ ਅਤੇ ਪਦਮ ਦੁਆਰਾ ਸੇਡੀ, ਗੈਲੋ ਦੁਆਰਾ ਜਿਮੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।[10][11] ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਜੀਵ ਸੇਦੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗ ਹਨ। ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ, ਸੇਦੀ ਦੇ ਵਾਲ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪੌਦੇ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਸਦੇ ਹੰਝੂ ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਚੱਟਾਨਾਂ ਅਤੇ ਪੱਥਰ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਅੱਖਾਂ ਡੋਨੀ (ਸੂਰਜ) ਅਤੇ ਪੋਲੋ (ਚੰਦਰਮਾ) ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।[10][11] ਸੇਡੀ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇੱਕ ਡੀਅਸ ਓਟੀਓਸਸ ਹੈ ਪਰ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਦੋਹਰਾ ਪਹਿਲੂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਰਦਾ-ਪਰਦਾ-ਖੁਲਾਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।[11][11]

ਗੈਲੋ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਮੀ ਮੇਲੋ (ਸਕਾਈ ਅਤੇ ਸਿਦੀ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਆਪਸੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੋਂ ਡੋਨੀ ਅਤੇ ਪੋਲੋ ਸਮੇਤ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।[10] ਦੋਹਰੇਪਣ ਡੋਨੀ ਅਤੇ ਪੋਲੋ ਦੇ ਅਰਥ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਰ ਮਿੱਥਾਂ ਵੀ ਹਨ।[10][11]

ਤਾਲੋਮ ਰੁਕਬੋ ਦੇ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਧਰਤੀ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਆਕਾਸ਼ਕ ਸਰੀਰ, ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਇੱਕ ਸਰੋਤ ਕੀਅਮ (ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂ ਖਲਾਅ) ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।[10] ਡੋਨੀ-ਪੋਲੋ ਇੱਕ ਧਰੁਵੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਤਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਭੌਤਿਕ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਚੰਦਰਮਾ (ਆਦਰਸ਼ਕ ਤੌਰ ਤੇ, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਨੇਡ਼ੇ ਬੋਮੋਂਗ ਅਤੇ ਬੂ), ਸਰਵ ਵਿਆਪਕ ਅਦਿੱਖ ਸ਼ਕਤੀ ਡੋਨੀ-ਪੋਲੋ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੋਮੋਂਗ ਨੇ ਡੋਨੀ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬੂ ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਦੀ ਪੋਲੋ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ।

ਹਵਾਲੇ

[ਸੋਧੋ]
  1. Chaudhuri 2013, p. 271.
  2. Rikam 2005, pp. 120-121.
  3. Rikam 2005, p. 130.
  4. 4.0 4.1 Chaudhuri 2013, p. 261.
  5. 5.0 5.1 Chaudhuri 2013, pp. 274-275.
  6. Other taxonomies used are:
    • Danyi Piilo, the Apatani variation.[1]
    • Sedism, from the Adi name of God, Sedi.[2]
    • Tanism, for all peoples, tracing their mythical ancestry to Abotani.[3]
    • Rangfraism, from the Tangsa name of God, Rangfrah.[4][5]
    • Intayaism, from the Mishmi name of the Goddess, Intaya.[4][5]
  7. Daughrity, Dyron B. (2020-10-08). "BJP and Donyi-Polo: New Challenges to Christianity in Arunachal Pradesh and Northeast India". International Bulletin of Mission Research (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). 46 (2): 234–246. doi:10.1177/2396939320951563. ISSN 2396-9393.
  8. 8.0 8.1 Dalmia & Sadana 2012.
  9. Chaudhuri 2013.
  10. 10.0 10.1 10.2 10.3 10.4 10.5 Rikam 2005.
  11. 11.0 11.1 11.2 11.3 11.4 Mibang & Chaudhuri 2004.