ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search

ਭਾਰਤ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਇੱਕ ਟੈਕਸ ਅਫਸਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਰੈਵੇਨਿਊ ਇਨਸਪੈਕਟਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿਚ ਤਹਿਸੀਲ ਤੋਂ ਟੈਕਸ ਵਸੂਲ ਕਰਨ ਦੇ ਇੰਚਾਰਜ ਹਨ। ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਨੂੰ ਤਹਿਸੀਲ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਮੁਗ਼ਲ ਮੂਲ ਦਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਸ਼ਬਦ "ਤਹਿਸੀਲ" ਅਤੇ "ਦਰ" ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ("ਤਹਿਸੀਲ", ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਅਰਬੀ ਦਾ ਅਰਥ "ਕਰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ" ਅਤੇ "ਦਰ", ਇੱਕ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸ਼ਬਦ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਇੱਕ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਧਾਰਕ") ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇੱਕ ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਅਧੀਨਗੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਾਇਬ ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਜਾਂ ਨੂੰ ਉਪ ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਮਾਮਲਤਦਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁਝ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ  ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਨੂੰ ਤਾਲੁਕਦਾਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀ 2 ਦੇ  ਗਜ਼ਟਿਡ ਅਫਸਰ ਹਨ। ਉਹ ਤਾਲੁਕਾ ਦੀਆਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕੁਲੈਕਟਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਨ। ਜ਼ਮੀਨ, ਟੈਕਸ ਅਤੇ ਮਾਲ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਿਵਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੀ  ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪੂਰਤੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਨੂੰ ਨਾਇਬ ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਪੀ.ਸੀ.ਐਸ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਐੱਚ.ਏ.ਐੱਸ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿਚ ਆਰ.ਏ.ਐਸ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਐੱਮ.ਪੀ.ਪੀ.ਸੀ.ਐਸ, ਬਿਹਾਰ ਵਿਚ ਬੀ ਏ ਐਸ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਏ.ਪੀ.ਐਸ.ਸੀ.ਸੀ, ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਵਿਚ ਟੀ.ਪੀ.ਐਸ.ਸੀ. ਜਾਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੋਰ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚ ਹੋਰ ਬਰਾਬਰ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ)। ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਾਨੂੰਗੋ (ਜਿਸਨੂੰ ਰੈਵੇਨਿਊ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ) ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਾਡਰ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਤਰੱਕੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

[1]

  1. http://raigad.nic.in/DG/1964/gen_admin_collector.html