ਤੇਜ਼ਾਬੀ ਵਰਖਾ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਇਸ ਉੱਤੇ ਜਾਓ: ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ, ਖੋਜ

ਉੱਤੇਜ਼ਾਬੀ ਵਰਖਾ' ਜਦੋਂ ਵਰਖਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਵੀ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਘੁਲ ਕੇ ਤੇਜ਼ਾਬ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ਾਬੀ ਵਰਖਾ ਜਾਂ ਤੇਜ਼ਾਬੀ ਮੀਂਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਲਫ਼ਰ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਜਾਂ ਨਾਈਟਰੋਜਨ ਆਕਸਾਈਡ ਜੋ ਵਾਤਾਵਰਨ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪੈਂਦਾ ਹੂੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਮੀਂਹ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਘੁਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਤੇਜ਼ਾਬੀ ਵਰਖਾ ਖ਼ਤਰਨਾਖ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

H2O (l) + CO2 (g) is in equilibrium with H2CO3 (aq)

ਕਾਰਬੋਨਿਕ ਤੇਜ਼ਾਬ ਪਾਣੀ 'ਚ ਹਾੲੀਡ੍ਰੋਨੀੳਮ ਅਤੇ ਕਾਰਬੋਨੇਟ ਅਾੲਿਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ

H2O (l) + H2CO3 (aq) is in equilibrium with HCO3 (aq) + H3O+ (aq)
SO2 + OH· → HOSO2·

ਜਿਸ ਨਾਲ ਹੇਠ ਲਿਖੀ ਕਿਰਿਅਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ:

HOSO2· + O2 → HO2· + SO3

ਪਾਣੀ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ 'ਚ ਸਲਫਰ ਟ੍ਰਾੲੀ ਅਾਕਸਾੲੀਡ (SO3) ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਸਲਫਿੳੂਰਿਕ ਤੇਜ਼ਾਬ 'ਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

SO3 (g) + H2O (l) → H2SO4 (aq)

ਨਾੲੀਟ੍ਰੋਜਨ ਡਾੲੀਅਾਕਸਾੲੀਡ OH ਨਾਲ ਕਿਰਿਅਾ ਕਰ ਕੇ ਨਾੲੀਟ੍ਰਿਕ ਤੇਜ਼ਾਬ ਬਣਾੳੁਂਦੀ ਹੈ[1]

NO2 + OH· → HNO3
SO2 (g) + H2O is in equilibrium with SO2·H2O
SO2·H2O is in equilibrium with H+ + HSO3
HSO3 is in equilibrium with H+ + SO32−

ਨੁਕਸਾਨ[ਸੋਧੋ]

ਤੇਜ਼ਾਬੀ ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇ ਤਾਜ ਮਹਿਲ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਫੈਕਟਰੀਆਂ 'ਚੋਂ ਨਿਕਲੀਆਂ ਗੈਸਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਤੇਜ਼ਾਬ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।


ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. Likens, Gene E.; Keene, William C.; Miller, John M.; Galloway, James N. (1987). "Chemistry of precipitation from a remote, terrestrial site in Australia". Journal of Geophysical Research. 92: 13299. doi:10.1029/JD092iD11p13299.