ਥੀਏਬੌਡਿਏਨ
ਥੀਏਬੌਡਿਏਨ ਸੇਨੇਗਲ ਦਾ ਇੱਕ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਪਕਵਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਇੱਕ ਅਮੂਰਤ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਹੈ[1] ਜੋ ਮੌਰੀਤਾਨੀਆ, ਗਿਨੀ-ਬਿਸਾਊ, ਗਿਨੀ, ਮਾਲੀ, ਗੈਂਬੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਮੱਧ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੇਨੇਗਲ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਕਵਾਨ ਹੈ।[2] ਇੱਕ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਪਕਾਏ ਗਏ ਮੱਛੀ, ਟੁੱਟੇ ਚੌਲਾਂ ਅਤੇ ਟਮਾਟਰ ਦੀ ਚਟਣੀ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਟੇਪ ਯੱਪਾ (ਮਾਸ ਦੇ ਨਾਲ) ਅਤੇ ਟੇਪ ਗਨਾਰ (ਚਿਕਨ ਦੇ ਨਾਲ) ਵੀ ਹਨ। ਵਾਧੂ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਪਿਆਜ਼, ਟਮਾਟਰ, ਗਾਜਰ, ਪੱਤਾ ਗੋਭੀ, ਕਸਾਵਾ, ਗਰਮ ਮਿਰਚ, ਚੂਨਾ ਅਤੇ ਮੂੰਗਫਲੀ ਦਾ ਤੇਲ ਅਤੇ ਸਟਾਕ ਕਿਊਬ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸ
[ਸੋਧੋ]ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਟਾਈਪ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹੀਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ-ਲੂਈਸ ਸ਼ਹਿਰ[3] ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਕਵਾਨ ਦਾ ਨਾਮ ਵੋਲੋਫ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਚਾਵਲ' ( ceeb ) ਅਤੇ 'ਮੱਛੀ' ( jën ). ਪੁਲਾਰ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ maaro e liddi ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ('ਚੌਲ ਅਤੇ ਮੱਛੀ')। ਇਸਨੂੰ ਵੱਡੀਆਂ ਟ੍ਰੇਆਂ 'ਤੇ ਤਲ 'ਤੇ ਚੌਲਾਂ ਅਤੇ ਮੱਛੀ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਿੱਟੀ ਗਰੁਪਰ ( ਏਪੀਨੇਫੇਲਸ ਏਨੀਅਸ ) ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਨੂੰ ਵਿਚਕਾਰ ਰੱਖ ਕੇ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚਿੱਟੇ ਗਰੁੱਪਰ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਦੇ ਪਤਨ ਕਾਰਨ ਇਸ ਡਿਸ਼ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਘੱਟ ਗਈ ਹੈ।
ਪਰੋਸਣਾ
[ਸੋਧੋ]ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸਾਂਝੇ ਪਕਵਾਨ ਵਿੱਚ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੇਨੇਗਲ ਦੀ ਟੈਰੰਗਾ (ਪਰਾਹੁਣਚਾਰੀ) ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵੀ ਹੈ: ਪਰਿਵਾਰ, ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦੋਸਤ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾਨ ਇੱਕ ਹੀ ਡਿਸ਼ (ਜਿਸਨੂੰ ਬੋਲਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਕੋਈ ਚਮਚਾ ( ਕੌਡੌ ਪੁਲਾਰ ) ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਪਕਵਾਨ
[ਸੋਧੋ]ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਪਕਵਾਨ ਜੋਲੋਫ਼ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਥਿਏਬੌਡੀਅਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਮੱਛੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਮਾਸ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚੌਲਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।[4]
ਗੁੱਲਾ ਡਿਸ਼ ਲਾਲ ਚੌਲ ਥਿਏਬੌਡੀਅਨ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ-ਜੁਲਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਤੋਂ ਨਵੀਂ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਭੋਜਨ ਮਾਰਗਾਂ ਦੇ ਕ੍ਰੀਓਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਥੀਏਬੌਡਿਏਨ ਵਾਂਗ, ਗੁੱਲਾ/ਗੀਚੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਕੋਰੀਡੋਰ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਚੌਲਾਂ ਦੀਆਂ ਖੇਤਰੀ ਭਿੰਨਤਾਵਾਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਵਾਨਾ ਲਾਲ ਚੌਲ ਅਤੇ ਚਾਰਲਸਟਨ ਲਾਲ ਚੌਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।[5]
ਨੁਸਖਾ
[ਸੋਧੋ]ਇਹ ਤਾਜ਼ੀ ਜਾਂ ਸੁੱਕੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ, ਅਤੇ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਚੌਲਾਂ (ਵੋਲੋਫ ਚੌਲ) ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਬਜ਼ੀਆਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਸਾਵਾ, ਕੱਦੂ, ਬੰਦਗੋਭੀ, ਗਾਜਰ, ਸ਼ਲਗਮ, ਜਾਂ ਬੈਂਗਣ), ਪਾਰਸਲੇ, ਟਮਾਟਰ ਪੇਸਟ, ਮਿਰਚਾਂ, ਲਸਣ ਅਤੇ ਪਿਆਜ਼ ਨਾਲ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।[6] ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਇਸਨੂੰ ਬੀਫ ਜਾਂ ਚਿਕਨ ਨਾਲ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਣਾ ਅਸਾਧਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਭਿੰਨਤਾਵਾਂ
[ਸੋਧੋ]ਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ
[ਸੋਧੋ]ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੇਨੇਗਲ ਤੋਂ, ਰਵਾਇਤੀ ਵਿਅੰਜਨ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀ, ਚੌਲ, ਟਮਾਟਰ ਅਤੇ ਪਿਆਜ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਥੀਏਬੌਡਿਏਨ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਸੇਨੇਗਲ ਵਿੱਚ ਬੇਨੇਚਿਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਵੋਲੋਫ ਵਿੱਚ 'ਇੱਕ ਘੜਾ' ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪੱਛਮੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਟਾਈਪ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ, ਵਿਅੰਜਨ ਅਤੇ ਸਮੱਗਰੀ ਬਦਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ - ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਵੀ ਵੱਖਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਾਲੀ ਵਿੱਚ, ਟਾਈਪ ਨੂੰ ਟਾਈਬ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਪਕਵਾਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚਿਕਨ, ਚੌਲ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਟਮਾਟਰ ਅਤੇ ਪਿਆਜ਼ ਦਾ ਅਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੋਲੋਫ ਚੌਲ, ਜੋ ਕਿ ਟਾਈਪ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਅਤੇ ਘਾਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਕਵਾਨ ਹੈ। ਕੈਮਰੂਨ, ਗਿਨੀ ਅਤੇ ਆਈਵਰੀ ਕੋਸਟ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪਕਵਾਨ ਨੂੰ ਰਿਜ਼ ਗ੍ਰਾਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਟਮਾਟਰ, ਚੌਲ ਅਤੇ ਪਿਆਜ਼ ਸਮੇਤ, ਇਸਦੇ ਹਿੱਸੇ ਅਸਲੀ ਵਿਅੰਜਨ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹਨ।
ਨਸਲ ਅਨੁਸਾਰ
[ਸੋਧੋ]ਸੇਨੇਗਲ ਦੇ ਵਿਲੱਖਣ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਪਕਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਭਿੰਨਤਾਵਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਨੇੜਤਾ ਜਾਂ ਖਾਨਾਬਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਦੱਖਣੀ ਸੇਨੇਗਲ ਦੇ ਲੋਕ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੁਝ ਬਿਸਪ ਵੀ ਜੋੜਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਡਕਾਰ ਅਤੇ ਸੇਂਟ-ਲੂਈਸ ਦੇ ਲੋਕ ਕੁਝ ਸੋਲ (ਵੋਲੋਫ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਗੇ।
ਹੋਰ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ
[ਸੋਧੋ]ਨਾਮ ਦੇ ਹੋਰ ਰੈਂਡਰਿੰਗਜ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਸੀਬੂ ਜੇਨ, ਸੀ ਬੂ ਜੇਨ, ਸੀਬ ਯੂ ਜੇਨ, ਥੀਬੌਡੀਏਨ, ਥੀਬੂ ਡਿਏਨ, ਥੀਬੋ ਡਿਏਨ, ਥੀਬੋ ਡਿਨੇ, ਥੀਬੌ ਡਿਯੂਨ, ਤੀ ਬਾਇਓ ਡਿਏਨ, ਥੀਬ -ਓ- ਡੀਜਿਏਨ, ਜਾਂ ਪੋਜਿਏਨ ।
ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ
[ਸੋਧੋ]- ਕੂਸਕੁਸ
- ਸੇਨੇਗਲ ਦਾ ਪਕਵਾਨ
- ਜੋਲੋਫ ਚੌਲ
- ਪੈਪਰੀਕਾਰਜ਼ ਸਜ਼ਚੇਸਿੰਸਕੀ
- ਸਟੂਅ ਦੀ ਸੂਚੀ
- ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਪਕਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਹਵਾਲੇ
[ਸੋਧੋ]ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ
[ਸੋਧੋ]- ਸੇਨੇਗਲ ਯਾਤਰਾ ਗਾਈਡ, ਵਿਸ਼ਵ ਯਾਤਰਾ ਗਾਈਡ
- ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇਸ਼ ਰਿਪੋਰਟ[permanent dead link], USDA ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸੇਵਾ, ਮਬਾਲੋ ਨਡਿਆਏ, 2007
- ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ, ਸਾਡਾ ਅਫਰੀਕਾ
- ਡਫੀ, ਮੇਗਨ, "ਸੀਬ ਏਕ ਜੇਨ: ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਸੇਨੇਗਲ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਲੇਟ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ" (2009)। ਸੁਤੰਤਰ ਅਧਿਐਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ (ISP) ਸੰਗ੍ਰਹਿ । ਪੇਪਰ 669।
- ↑ "UNESCO - Ceebu Jën, a culinary art of Senegal". ich.unesco.org (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Retrieved 2024-03-29.
- ↑ "Senegalese Fish and Rice (Thiéboudienne) Recipe". Saveur (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Retrieved 2019-12-14.
- ↑ N'Diaye Corréard, Geneviève, Daff, Moussa, Mbaye, Alioune, Ndiaye, Modou (2008-01-01), Les mots du patrimoine : le Sénégal, De Boeck Supérieur, retrieved 2024-03-29
{{citation}}: CS1 maint: multiple names: authors list (link) - ↑ Sloley, Patti (7 June 2021). "Jollof Wars: Who does West Africa's iconic rice dish best?". BBC Travel. Retrieved 16 July 2021.
- ↑
{{cite book}}: Empty citation (help) - Registration required - ↑ "Tiebou dieun". European Parliament (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ (ਬਰਤਾਨਵੀ)). 2022-06-04. Archived from the original on 2023-10-05. Retrieved 2023-09-18.