ਦਇਆ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ
ਰਾਜਦੂਤ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ-ਕਰਨਲ ਬਾਬਾ ਦਇਆ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Baba Daya Singh Bedi; 1899 – 1975) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਡਿਪਲੋਮੈਟ, ਸਿਵਲ ਸਰਵੈਂਟ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਆਰਮੀ ਵਿੱਚ 6ਵੇਂ ਡਿਊਕ ਆਫ਼ ਕਨਾਟ ਦੇ ਆਪਣੇ ਲੈਂਸਰ (ਵਾਟਸਨ ਦਾ ਘੋੜਾ) ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਘੋੜਸਵਾਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। 1948 ਤੋਂ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨਰ[1] 1951 ਅਤੇ 1951 ਤੋਂ 1956 ਤੱਕ ਕੂੜ ਰਾਜ ਦੇ ਚੀਫ਼ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਰਹੇ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
[ਸੋਧੋ]ਦਇਆ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ (1899–1975)[2][3] ਦਾ ਜਨਮ ਰਾਜਾ ਸਰ ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ ਕੇ.ਬੀ.ਈ., ਕੇ.ਟੀ., ਸੀ.ਆਈ.ਈ., (1862–1946) ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸਿੱਖ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਆਗੂ ਸੀ ਜੋ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਪੰਦਰਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸਿੱਧੇ ਵੰਸ਼ਜ ਸਨ। , ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਾਂਤ (ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਲੈਜਿਸਲੇਟਿਵ ਕੌਂਸਲ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ (ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ) ਦੇ ਨੇੜੇ ਕੱਲਰ (ਜਾਗੀਰ) ਦਾ ਰਾਜਾ।
ਦਇਆ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਬੀਬੀ ਆਨੰਦ ਕੌਰ ਢੱਲ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ।[4]
ਕੈਰੀਅਰ
[ਸੋਧੋ]ਬੇਦੀ ਨੂੰ ਜੁਲਾਈ 1921 ਵਿੱਚ ਕਿੰਗਜ਼ ਕਮਿਸ਼ਨਡ ਇੰਡੀਅਨ ਅਫਸਰ (ਕੇਸੀਆਈਓ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਵਜੋਂ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸਤੰਬਰ 1928 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਦੇ ਰੈਂਕ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਫੌਜੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਦੌਰਾਨ 1947 ਵਿੱਚ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਕਰਨਲ ਦਾ ਆਨਰੇਰੀ ਰੈਂਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਸਨੇ 1928 ਤੋਂ 1937 ਤੱਕ ਰਾਜਪੂਤਾਨਾ (1933), ਤਰਾਵਣਕੋਰ (1935) ਅਤੇ ਉੜੀਸਾ ਪ੍ਰਾਂਤ (1933), ਰਾਜਪੂਤਾਨਾ ਦੀਆਂ ਰਿਆਸਤਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਏਜੰਟ (1931, ਦੱਖਣੀ ਰਾਜ ਅਤੇ ਮੱਧ ਭਾਰਤ) / ਅੰਡਰ ਸੈਕਟਰੀ (1932, ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜ) / ਸਹਾਇਕ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਵਜੋਂ ਤਰੱਕੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ। 1937)। ਬੇਦੀ ਨੂੰ ਪਸ਼ਤੂਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨਾਲ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਵੀ ਮਿਲੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸਨੇ 1935 ਦੇ ਕਵੇਟਾ ਭੂਚਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀਆਂ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਉਹਨਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸਿਵਲ ਸੇਵਾ (ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਆ) ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੀ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਮੌਜੂਦ ਸੀ ਅਤੇ ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਸੀ। ਬੇਦੀ 1938 ਤੱਕ ਕਵੇਟਾ - ਪਿਸ਼ਿਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਨਿਵਾਸੀ ਸੀ, 1939 ਤੋਂ 1941 ਤੱਕ ਲੋਰਾਲਾਈ, ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਸਿਆਸੀ ਨਿਵਾਸੀ, 1942 ਤੋਂ 1944 ਤੱਕ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਸਰਹੱਦੀ ਸੂਬੇ ਹਜ਼ਾਰਾ ਦਾ ਸਿਆਸੀ ਨਿਵਾਸੀ ਅਤੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਰਿਹਾ। 1945 ਕੁਰੱਮ, 1946 ਤੋਂ 1947 ਤੱਕ ਸਿਆਸੀ ਏਜੰਟ ਉੜੀਸਾ ਰਾਜ, 1948 ਵਿੱਚ ਖੇਤਰੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਰਾਜਪੂਤਾਨਾ।
ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਬੇਦੀ ਨਵੇਂ ਬਣੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮਾਮਲਿਆਂ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਸਬੰਧਾਂ ਦੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਸਦਾ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਸੇਵਾ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ (ਭਾਰਤ) ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਹਥਿਆਰਾਂ, ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ, ਰੈਜੀਮੈਂਟਾਂ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਗੋਰਖਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੁਹਿਰਦ ਵੰਡ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਬ੍ਰਿਟੇਨ-ਭਾਰਤ-ਨੇਪਾਲ ਟ੍ਰਿਪਟਾਈਟ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ।[5] ਅਗਲੇ ਸਾਲ 1948 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨਰ (ਕਾਮਨਵੈਲਥ) ਅਤੇ ਪਲੇਨੀਪੋਟੈਂਸ਼ਰੀ[6] ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 1951 ਤੱਕ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਭਾਰਤ ਪਰਤਣ 'ਤੇ, ਬੇਦੀ ਨੂੰ ਕੂੜ ਰਾਜ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ 1956 ਤੱਕ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਾਂਤ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਗੁਆਂਢੀ ਮੈਸੂਰ ਰਾਜ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ ਗਿਆ।
ਮੌਤ
[ਸੋਧੋ]ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਣ 'ਤੇ ਬਾਬਾ ਦਇਆ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ ਨੇ ਸੂਫ਼ੀ ਕਾਵਿ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। 1975 ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ
[ਸੋਧੋ]- ↑ "Previous High Commissioners - About High Commission - The High Commission of India in Australia". Archived from the original on 16 August 2016. Retrieved 17 September 2015.
- ↑ "The India Office and Burma Office List". 1922.
- ↑ "Indian states since 1947".
- ↑ "The Guru Nanak trail goes cold". The Times of India.
- ↑ "British Gurkha Mission to Nepal photograph album".
- ↑ "Current Notes on International Affairs". 1948.