ਸਮੱਗਰੀ 'ਤੇ ਜਾਓ

ਦ ਥਰਡ ਵੇਵ (ਪ੍ਰਯੋਗ)

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਤੋਂ

ਦ ਥਰਡ ਵੇਵ (ਤੀਜੀ ਲਹਿਰ) ਇੱਕ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਲਹਿਰ ਸੀ ਜੋ 1967 ਵਿੱਚ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਰੌਨ ਜੋਨਸ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਸਮਝਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਜਰਮਨ ਆਬਾਦੀ ਤੀਜੇ ਰਾਜ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਉਭਾਰ ਦੌਰਾਨ ਨਾਜ਼ੀ ਸ਼ਾਸਨ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ।[1][2][3][4][5]

ਜਦੋਂ ਜੋਨਸ ਆਪਣੇ ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਧਰ ਦੇ ਸਮਕਾਲੀ ਵਿਸ਼ਵ ਇਤਿਹਾਸ ਕਲਾਸ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾਜ਼ੀ ਜਰਮਨੀ ਬਾਰੇ ਪੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਜੋਨਸ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਜਾਪਿਆ ਕਿ ਜਰਮਨ ਲੋਕ ਨਾਜ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਫਾਸ਼ੀਵਾਦ ਦੀ ਅਪੀਲ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਸਮਾਜਿਕ ਲਹਿਰ ਸਿਰਜਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ (ਜਾਂ ਨੌਂ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸ਼ੈਰੀ ਟੌਲਸੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ), ਜੋਨਸ - ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਫਾਰ ਏ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਸੋਸਾਇਟੀ (SDS) ਦੇ ਮੈਂਬਰ, ਕਬਰਲੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੂਡੈਂਟ ਮੂਵਮੈਂਟ ਦੇ[6] ਸਪਾਂਸਰ,[7] ਅਤੇ ਬਲੈਕ ਪੈਂਥਰਸ[8] ਦੇ ਸਮਰਥਕ - ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਲਾਸਰੂਮ ਵਿੱਚ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਚਲਾਈ, ਜਿਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਜ਼ੀ ਲਹਿਰ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਡਲ ਕਰਨਾ ਸੀ।

ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਲਹਿਰ ਉਸ ਦੀ ਕਲਾਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵਧਦੀ ਗਈ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਤੀ ਹੋਣ ਲੱਗੀ, ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਾਬੂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰੈਲੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਮਨਾ ਲਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਲਾਸਰੂਮ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਵਿਆਪੀ ਲਹਿਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਅਤੇ ਤੀਜੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਹੁੰਚਣ 'ਤੇ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖਾਲੀ ਚੈਨਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜੋਨਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਫਾਸ਼ੀਵਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਯੋਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਹਿਰ ਦੀ ਅਸਲ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾਜ਼ੀ ਜਰਮਨੀ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਫ਼ਿਲਮ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ।[9]

ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਤੋਂ 1981 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮ, ਦ ਵੇਵ, ਅਤੇ 2008 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ ਜਰਮਨ ਫ਼ਿਲਮ, ਡਾਈ ਵੇਲ, ਦਾ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਦ ਥਰਡ ਵੇਵ ਪ੍ਰਯੋਗ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ

[ਸੋਧੋ]

ਇਹ ਪ੍ਰਯੋਗ ਅਪ੍ਰੈਲ 1967 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਦੌਰਾਨ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਪਾਲੋ ਆਲਟੋ ਦੇ ਕਬਰਲੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।[lower-alpha 1] ਜੋਨਸ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਜਰਮਨ ਲੋਕ ਯਹੂਦੀ ਘੱਲੂਘਾਰਾ ਦੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦਾ ਕਿਵੇਂ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।[12] ਜੋਨਸ ਨੇ "ਦ ਥਰਡ ਵੇਵ" ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਲੋਕਰਾਜ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਜੋਨਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀਗਤਤਾ 'ਤੇ ਲੋਕਰਾਜ ਦਾ ਧਿਆਨ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ "ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ" ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਉਸ ਨੇ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਆਦਰਸ਼: "ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਰਾਹੀਂ ਤਾਕਤ, ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਰਾਹੀਂ ਤਾਕਤ", ਨਾਲ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣਾ ਸੀ।[11]

ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਯੋਗ ਦਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀਕਰਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਕਬਰਲੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਖ਼ਬਾਰ, ਦ ਕਬਰਲੇ ਕੈਟਾਮਾਉਂਟ ਦੇ ਦੋ ਅੰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[10][13] ਪੇਪਰ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮਕਾਲੀ ਅੰਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗ ਦਾ ਵਧੇਰੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਬਿਰਤਾਂਤ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।[11] ਜੋਨਸ ਨੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਲਿਖੀ, ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਨੌਂ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1976 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ।[12] ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਰ ਲੇਖਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲੇਖ ਲਿਖੇ ਗਏ, ਕੁਝ ਜੋਨਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਇੰਟਰਵਿਊਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਸਨ।[14]

ਕਾਲਕ੍ਰਮ

[ਸੋਧੋ]

ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ

[ਸੋਧੋ]

ਇਹ ਪ੍ਰਯੋਗ ਸਧਾਰਨ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਹੀ ਬੈਠਣ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।[12] ਉਸ ਨੇ ਕਲਾਸਰੂਮ ਦੇ ਚਾਕਬੋਰਡ 'ਤੇ "ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਰਾਹੀਂ ਤਾਕਤ" ਲਿਖਿਆ, ਫਿਰ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਬਾਰੇ ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ ਸਖ਼ਤ ਕਲਾਸਰੂਮ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਸਰਲ ਸਨ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਘੰਟੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਬੈਠਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣ ਜਾਂ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਘੱਟ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਟਿੱਪਣੀ ਨੂੰ "ਮਿਸਟਰ ਜੋਨਸ" ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ 'ਤੇ ਪੱਕੇ ਕੀਤਾ। ਜੋਨਸ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਸੀ।[12]

ਦੂਜਾ ਦਿਨ

[ਸੋਧੋ]

ਜੋਨਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪਿਛਲੇ ਦਿਨ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਿਆਂ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਯੋਗ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਚਾਕ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ "ਭਾਈਚਾਰੇ ਰਾਹੀਂ ਤਾਕਤ" (ਸਟ੍ਰੈਂਥ ਥਰੂ ਕਮਿਊਨਿਟੀ) ਜੋੜਿਆ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਲਹਿਰ ਦਾ ਨਾਮ "ਦ ਥਰਡ ਵੇਵ" ਰੱਖਿਆ। ਜੋਨਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲਹਿਰ ਦਾ ਨਾਮ ਇਸ ਤੱਥ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸੀ ਕਿ ਲਹਿਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਤੀਜੀ ਲਹਿਰ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।[12] ਜੋਨਸ ਨੇ ਇੱਕ ਸਲੂਟ ਬਣਾਇਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੱਪ ਵਾਲਾ ਹੱਥ ਛਾਤੀ ਦੇ ਪਾਰ ਉਲਟ ਮੋਢੇ ਵੱਲ ਪਹੁੰਚਦਾ ਸੀ,[12] ਜੋ ਲਗਭਗ ਹਿਟਲਰ ਦੇ ਸਲੂਟ ਵਰਗਾ ਸੀ।[11] ਉਸ ਨੇ ਕਲਾਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਕਲਾਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸਲੂਟ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।[12] ਫਿਰ ਜੋਨਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਰੇਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਅਸਾਈਨਮੈਂਟ ਸੌਂਪਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤੀਜੀ ਲਹਿਰ ਦਾ ਬੈਨਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰਨਾ, ਗੈਰ-ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣਾ, ਜਾਂ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਭਰਤੀ ਕਰਨਾ।

ਤੀਜਾ ਦਿਨ

[ਸੋਧੋ]

ਪ੍ਰਯੋਗ ਨੇ ਹੁਣ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਰੂਪ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ। ਸਕੂਲ ਭਰ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲੱਗੇ। ਕਲਾਸ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ 30 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਤੋਂ ਕੁੱਲ 43 ਤੱਕ ਵਧ ਗਈ। ਜੋਨਸ ਨੇ ਚਾਕਬੋਰਡ ਵਿੱਚ "ਕਾਰਜ ਰਾਹੀਂ ਤਾਕਤ" (ਸਟ੍ਰੈਂਥ ਥਰੂ ਐਕਸ਼ਨ) ਜੋੜਿਆ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਕਾਰਡ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜੋਨਸ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਹੈ ਬਾਰੇ ਹਦਾਇਤਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ 200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਗੀਦਾਰ ਸਨ।[12] ਜੋਨਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਹਦਾਇਤ ਕੀਤੀ ਕਿ ਜਦੋਂ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਨ। ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਲਗਭਗ ਵੀਹ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ।[12] ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜਿਸ ਨੇ ਜੋਨਸ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ, ਨੇ ਸਵੈ-ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਬਾਡੀਗਾਰਡ ਬਣਨ ਲਈ ਕਿਹਾ।[12]

ਚੌਥਾ ਦਿਨ

[ਸੋਧੋ]

ਜੋਨਸ ਨੇ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਕਾਬੂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਜੋਨਸ ਨੇ ਕਲਾਸ ਨੂੰ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਅੰਦੋਲਨ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਵਿਆਪੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਤੀਜੀ ਲਹਿਰ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਹੋਂਦ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰੇਗਾ। ਉਸ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਐਲਾਨ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਦੁਪਹਿਰ ਦੀ ਰੈਲੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਜੋਨਸ ਨੇ ਚਾਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਅਸਹਿਮਤੀ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ਭੇਜਣ ਅਤੇ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣ ਲਈ ਰੈਲੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਦਾ ਵੀ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।[12]

ਪੰਜਵਾਂ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਦਿਨ

[ਸੋਧੋ]

ਸਾਰੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਵੇਰੇ 11:50 'ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ, ਜੋਨਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਈ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਰਿਪੋਰਟਰਾਂ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਹੋਣ ਲਈ ਮਨਾ ਲਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ ਭਾਸ਼ਣ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਮਿੰਟ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਹ ਜੋ ਕੁਝ ਸਿੱਖਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ "ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਰਾਹੀਂ ਤਾਕਤ! ਭਾਈਚਾਰੇ ਰਾਹੀਂ ਤਾਕਤ! ਕਾਰਵਾਈ ਰਾਹੀਂ ਤਾਕਤ!" ਦੇ ਨਾਅਰੇ ਲਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਮਰੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰੱਖਿਆ ਟੀਵੀ ਚਾਲੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਆਪਣੇ ਨੇਤਾ ਦੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੰਬੋਧਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖਾਲੀ ਚੈਨਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਕੁਝ ਮਿੰਟਾਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੋਨਸ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਫਾਸ਼ੀਵਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਯੋਗ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਤਮਤਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜਰਮਨ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੇ ਨਾਜ਼ੀ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਸ ਪ੍ਰਯੋਗ ਨੂੰ ਲੰਬਾ ਖਿਚਣ ਲਈ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗੀ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾਜ਼ੀ ਸ਼ਾਸਨ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ ਦਿਖਾਈ।[12]

ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ

[ਸੋਧੋ]

ਲੈਸਨ ਪਲਾਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੂਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨਾਲ ਇੰਟਰਵਿਊਆਂ ਰਾਹੀਂ ਤੀਜੀ ਲਹਿਰ ਜਾ ਦ ਥਰਡ ਵੇਵ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਦੱਸਿਆ, ਇਹ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ 10 ਅਕਤੂਬਰ, 2010 ਨੂੰ ਮਿੱਲ ਵੈਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।[15] ਇਸ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਫਿਲਿਪ ਨੀਲ ਅਤੇ ਮਾਰਕ ਹੈਨਕੌਕ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਜੋਨਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਦੋ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਨ।

19 ਦਸੰਬਰ, 2019 ਨੂੰ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ 'ਦਿ ਇਨਵਿਜ਼ੀਬਲ ਲਾਈਨ ' ( ਡਾਈ ਗੇਸ਼ਿਚਟੇ ਡੇਰ ਵੇਲੇ ) ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਜੋਨਸ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

ਨਾਟਕੀਕਰਨ

[ਸੋਧੋ]
  • ਪ੍ਰਯੋਗ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ 1981 ਦੇ ਯੂਐਸ ਟੀਵੀ ਸਪੈਸ਼ਲ, ਦ ਵੇਵ ਵਿੱਚ ਢਾਲਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਨੇ ਟੌਡ ਸਟ੍ਰੈਸਰ ਦੁਆਰਾ ਮੋਰਟਨ ਰੂ ਦੇ ਉਪਨਾਮ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਉਸੇ ਨਾਮ ਦੇ ਯੰਗ ਐਡਲਟ ਨਾਵਲੀਕਰਨ ਦਾ ਆਧਾਰ ਬਣਾਇਆ। ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਤੇ ਨਾਵਲੀਕਰਨ ਨੇ ਸੈਟਿੰਗ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਅੱਪਡੇਟ ਕੀਤਾ।
  • "ਇਟ ਕਾਂਟ ਹੈਪਨ ਹੇਅਰ", ਸਵੀਟ ਵੈਲੀ ਟਵਿਨਸ ਲੜੀ ਦੀ 86ਵੀਂ ਕਿਤਾਬ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਦਲਵੇਂ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ "ਦ ਥਰਡ ਵੇਵ" ਵਰਗਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਿਰਲੇਖ ਉਸੇ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
  • 2001 ਵਿੱਚ, ਓਲਾਫ ਪਾਈਟਲਿਕ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕ ਰੂਪਾਂਤਰ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਰਾਇਲ ਮੈਨੀਟੋਬਾ ਥੀਏਟਰ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਹੋਇਆ।
  • 2008 ਦੀ ਜਰਮਨ ਫ਼ਿਲਮ ਡਾਈ ਵੇਲੇ ਨੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਜਰਮਨ ਕਲਾਸਰੂਮ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲੀ।
  • 2010 ਵਿੱਚ, ਜੋਨਸ ਨੇ ਕਲਾਸ ਦੇ ਕੁਝ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕ ਨਾਟਕ "ਦ ਵੇਵ" ਦਾ ਮੰਚਨ ਕੀਤਾ।[16]
  • ਇਹਨਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ 2011 ਵਿੱਚ ਜੋਸਫ਼ ਰੋਬਿਨੇਟ ਅਤੇ ਰੌਨ ਜੋਨਸ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਸੰਗੀਤਕ ਸਟੇਜ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਢਾਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
  • 2020 ਵਿੱਚ, ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ "ਵੀ ਆਰ ਦ ਵੇਵ" ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਨੈੱਟਫਲਿਕਸ ਮਿਨੀਸੀਰੀਜ਼ ਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਸ਼ੋਅ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਰਗਰਮੀ ਬਾਰੇ ਹੈ। [17]

ਇਹ ਵੀ ਕਦਖੋ

[ਸੋਧੋ]

ਨੋਟਸ

[ਸੋਧੋ]
  1. ↑ In [10] which was published on Friday, April 7, reports of "strange happenings in Mr. Jones' Contemporary History classes" are mentioned. "It has something to do with the Gestapo and curved hands..." This confirms that the movement was active, but not yet finished in the week starting on April 3, 1967. In [11] published on April 21, the experiment is dated "two weeks ago", which also puts the experiment in the first week of April – it specifically calls out "...Wednesday, April 5, the last day of the movement."

ਹਵਾਲੇ

[ਸੋਧੋ]
  1. ↑ Bill Klink (April 21, 1967). "'Third Wave' presents inside look into Fascism". Cubberley Catamount. 11. Ellwood P. Cubberley High School. Archived from the original on November 30, 2023. Retrieved 2015-05-14.
  2. ↑ Leslie Weinfield (September 1991). "Remembering the 3rd Wave". Ron Jones Website. Archived from the original on July 19, 2011. Retrieved July 19, 2011.
  3. ↑ "Palo Alto student social experiment goes terribly wrong in 'Invisible Line'". The Mercury News (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ (ਅਮਰੀਕੀ)). 2020-08-05. Retrieved 2022-05-17.
  4. ↑ Kirti, Kamna (2021-06-23). "This Classroom Experiment Explains How Hitler Rose to Power & No One Protested". The Collector (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Retrieved 2022-05-17.
  5. ↑ "Anthea Lipsett meets the teacher who carried out a terrifying experiment in fascism in the 1960s". the Guardian (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). 2008-09-15. Retrieved 2022-05-17.
  6. ↑ Charles Scott (December 8, 1967). "The games people play ..." Cubberley Catamount. 12. Ellwood P. Cubberley High School: 1. Archived from the original on 2 January 2009. Retrieved 2015-05-14.
  7. ↑ "Palo Alto student social experiment goes terribly wrong in 'Invisible Line'". The Mercury News (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ (ਅਮਰੀਕੀ)). 2020-08-05. Retrieved 2022-05-17.
  8. ↑ Kirti, Kamna (2021-06-23). "This Classroom Experiment Explains How Hitler Rose to Power & No One Protested". The Collector (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Retrieved 2022-05-17.
  9. ↑ Jones, Ron (1972). "The Third Wave". Archived from the original on 2005-02-24. Retrieved 2016-12-03., and Jones, Ron (1976). "The Third Wave". The Wave Home. Archived from the original on 2015-02-02. Retrieved 2016-12-03.
  10. 1 2 Bernice Sakuma; Robin Leler (April 7, 1967). "Through the Tiger's Eye". Cubberley Catamount. 11. Ellwood P. Cubberley High School: 2. Archived from the original on 26 September 2008. Retrieved 2015-05-14.
  11. 1 2 3 4 Bill Klink (April 21, 1967). "'Third Wave' presents inside look into Fascism". Cubberley Catamount. 11. Ellwood P. Cubberley High School. Archived from the original on November 30, 2023. Retrieved 2015-05-14.Bill Klink (April 21, 1967). "'Third Wave' presents inside look into Fascism". Cubberley Catamount. Vol. 11, no. 14. Ellwood P. Cubberley High School. Archived from the original on November 30, 2023. Retrieved May 14, 2015.
  12. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Jones, Ron (1972). "The Third Wave". Archived from the original on 2005-02-24. Retrieved 2016-12-03.Jones, Ron (1972). "The Third Wave". Archived from the original on February 24, 2005. Retrieved December 3, 2016., and Jones, Ron (1976). "The Third Wave". The Wave Home. Archived from the original on 2015-02-02. Retrieved 2016-12-03.Jones, Ron (1976). "The Third Wave". The Wave Home. Archived from the original on February 2, 2015. Retrieved December 3, 2016.
  13. ↑ Charles Scott (December 8, 1967). "The games people play ..." Cubberley Catamount. 12. Ellwood P. Cubberley High School: 1. Archived from the original on 2 January 2009. Retrieved 2015-05-14.Charles Scott (December 8, 1967). "The games people play ..." Cubberley Catamount. Vol. 12, no. 6. Ellwood P. Cubberley High School. p. 1. Archived from the original on January 2, 2009. Retrieved May 14, 2015.
  14. ↑ Leslie Weinfield (September 1991). "Remembering the 3rd Wave". Ron Jones Website. Archived from the original on July 19, 2011. Retrieved July 19, 2011.Leslie Weinfield (September 1991). "Remembering the 3rd Wave". Ron Jones Website. Archived from the original on July 19, 2011. Retrieved July 19, 2011.
  15. ↑ "Palo Alto student social experiment goes terribly wrong in 'Invisible Line'". The Mercury News (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ (ਅਮਰੀਕੀ)). 2020-08-05. Retrieved 2022-05-17.
  16. ↑ Whiting, Sam (January 30, 2010). "In 'The Wave,' ex-teacher Ron Jones looks back". SFGate. Archived from the original on 2010-02-18. Retrieved 2015-05-14.
  17. ↑ "Palo Alto student social experiment goes terribly wrong in 'Invisible Line'". The Mercury News (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ (ਅਮਰੀਕੀ)). 2020-08-05. Retrieved 2022-05-17.

ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ

[ਸੋਧੋ]
  • ਕਲਿੰਕ, ਬਿੱਲ। 21 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1967। "ਤੀਜੀ ਲਹਿਰ ਫਾਸ਼ੀਵਾਦ 'ਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਨਜ਼ਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ", ਦ ਕਬਰਲੇ ਕੈਟਾਮਾਉਂਟ, ਖੰਡ 11, ਨੰ. 14, ਪੰਨਾ 3। (ਕਬਰਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਖਬਾਰ ਵਿੱਚ ਤੀਜੀ ਲਹਿਰ ਰੈਲੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰੈਲੀ ਸੰਬੰਧੀ ਵੇਰਵੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਕੁਝ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਖ਼ਬਰਾਂ ਦਾ ਲੇਖ।)
  • ਸਾਰੀ, ਐਂਟੀ। 2020। ਟ੍ਰਾਂਸਫਰੈਂਸ, ਇੱਛਾ, ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਤਰਕ: ਤੀਜੀ ਲਹਿਰ ਤੋਂ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਸਬਕ। ਪੀ. ਟ੍ਰਾਈਫੋਨਸ (ਐਡ.) ਹੈਂਡਬੁੱਕ ਆਫ਼ ਥਿਊਰੀ ਐਂਡ ਰਿਸਰਚ ਇਨ ਕਲਚਰਲ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਐਂਡ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ। ਸਪ੍ਰਿੰਜਰ। https://link.springer.com/content/pdf/10.1007/978-3-319-56988-8_1.pdf
  • ਵਿਲੀਅਮਜ਼, ਸਿਲਵੀਆ ਬੇਰੀ। 1970। ਹੈਸਲਿੰਗ । ਨਿਊਯਾਰਕ: ਲਿਟਲ, ਬ੍ਰਾਊਨ। ਪੰਨਾ 51 ਅਧਿਆਇ 7 ਵਿੱਚ ("USM 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਿਸ਼ਟਤਾਵਾਂ ਦਾ ਬਿੱਲ")।

ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

[ਸੋਧੋ]
"https://pa.wikipedia.org/w/index.php?title=ਦ_ਥਰਡ_ਵੇਵ_(ਪ੍ਰਯੋਗ)&oldid=831121" ਤੋਂ ਲਿਆ